Шырав: çăка

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

алтăн

2. страд.
долбиться, поддаваться долблению
çăка лайăх алтăнать — липовая древесина хорошо долбится

вараклан

2.
гнить (с сердцевины)
становиться дуплистым
çăка варакланнă — липа стала дуплистой

вăрман

2.
роща
çăка вăрманĕ — липовая роща

милĕк

2.
веточный корм (в связках)
путек милĕкĕ — веточный корм для ягнят
çăка милĕкĕсем — связки липовых веток

пăралан

страд.
сверлиться
буриться

çăка йывăç çăмăл пăраланать — древесина липы легко сверлится

пуса

2.
пустоцвет (у растений)
çăка пуси — липовый пустоцвет
хăяр пуси — пустоцвет огурца
пуса чечек — пустоцвет, бесплодное цветение

пуç

9.
конец, оконечность, край
вăрман пуçĕ — конец леса
пĕрене пуçĕ — конец бревна
ял пуçĕ — край деревни
Пĕр пуçĕ çăка, тепĕр пуçĕ юман, варринче вăкăр. (Тăпачă). — загадка На одном конце липа, на другом — дуб, а посредине — бычок. (Цеп).  

пыл

медовый
çăка пылĕ — липовый мед
çулçă пылĕ — падевый мед
çунă пыл — падевый мед
чечек пылĕ — цветочный мĕд
хурт пылĕ — пчелиный мед
пыл (карас) куçĕ — ячейка (в сотах)
пыл наркăмăшĕ — пчелиный яд
пыл хурчĕ — пчела
пыл шывĕ — медовый сироп
пыл ларнă мед — засахарился, кристаллизовался
пыл пухнă вăхăт — медосбор
пыл юхтармалли машина — медогонка
пыл ил — снимать мед
пыл пух — снимать мед
пыл юхтар — гнать мед
Чĕлхе çинче пыл, чĕрере пăр. — посл. На языке мед, а на сердце лед.
Пуç вĕçĕнче пыл калакĕ. (Ыйхă). — загадка У изголовья лопатка с медом. (Сон).

савала

строгать, стругать
скоблить
(скобелем)
хăма савала — строгать доску
çăка хуппине саваласа тасат — соскоблить кору с липы
саваласа тух — выстрогать, выстругать
саваламан хăма — неструганые доски

сĕвелен

1.
сдираться, сниматься (о коре)
очищаться (от коры — о дереве)
отдираться (напр. об обоях)
çăка лайăх сĕвеленет — липа хорошо очищается

сĕвĕн

1.
сдираться, сниматься (о коре)
очищаться (от коры — о дереве)
отдираться
типĕ çăка сĕвĕнмест — сухая липа не обдирается
шпалер сĕвĕнсе аннă — обои отодрались

хăвăл

дуплистый
çăка хăвăлĕ — дупло липы
хăвăл йывăç — дуплистое дерево
Сарă хырăн варри хăвăл. (Улăм). — загадка У ядреной сосны нутро дуплистое.(Солома).
Ватă хурама хăвăл пулать. — посл. Старый вяз бывает дуплистым.

хуп

лубяной, лубочный
курăс хупĕ — лубок
çăка хупĕ — липовая кора
хуп кĕпер — гать, устроенная из корья
хуп лаç — лубяная хижина
хуп сăпка — лубяная колыбель, лубяная зыбка прост.
хуп çуна — лубочные сани
Хуп пахча, хуп пахча, хуп пахчара шăмă пахча, шăмă пахчара хĕрлĕ автан. (Чĕлхе). — загадка Лубяная ограда, в ней костяная ограда, а внутри красный петух. (Язык).
Хут пек çӳхе, хуп пек хытă. (Параппан). — загадка Тонкий как бумага, упругий как луб. (Барабан).

хупă

2.
кора
луб, лубок

йывăç хуппи — кора дерева, корье
çăка хуппи — луб (липовый), лыко
хурăн хуппи — береста

хысма

3.
камбий, сок дерева с камбием
çăка хысми — липовый камбий

чавăн

3.
выдалбливаться, долбиться
çăка йывăç лайăх чавăнать — древесина липы хорошо долбится

чакăр

I. тех.
блок
çăка чакăрпа антар спустить — груз при помощи блока

чей

чайный
çăра чей — крепкий чай
çăка чейĕ — липовый чай
пĕр стакан чей — стакан чая
чей кашăкĕ — чайная ложка
чей курки — чайная чашка
чей сервизĕ — чайный сервиз
чей чашăкĕ — чайное блюдечко

чечек

цветочный
кил чечекĕ — комнатный цветок
пуш чечек — пустоцвет
çăка чечекĕ — липовый цвет
хир чечекĕ — полевой цветок
чĕрĕ чечексем — живые цветы
чечек ăсти — цветовод
чечек йăранĕ — клумба, цветочный газон
чечек калчи — цветочная рассада
чечек папакĕ — цветочная почка
чечек папки — цветочная почка
чечек пуххи — соцветие
чечек пылĕ — цветочный мед
чечек савăчĕ — 1) цветочный горшок 2) ваза для цветов
чечек сĕткенĕ — нектар
чечек çуначĕ — лепесток
чечек çыххи — букет (цветов)
чечек туни  — цветоножка
чечек аври — цветоножка
чечек тусанĕ — цветочная пыльца, перга
чечек чейĕ — цветочный чай
чечек тыттар — преподнести цветы
чечек ӳстер — выращивать цветы, заниматься цветоводством
чечеке лар, чечек кăлар — цвести, расцветать
чечек так — отцвести, осыпаться
чечексем çурăлчĕç — цветы распустились
Ăçта чечек, унта пыл пулать. — посл. Где цветок, там и мед.

чĕлтĕр-чĕлтĕр

1.
подражание легкому шелесту, напр. листвы
çăка çулçисем чĕлтĕр-чĕлтĕр тăваççĕ — тихо шелестят листья липы

чĕрес

чиряс (ведерко, кадушка, выдолбленные из дерева)
кăвас чĕрес — квашня, опарник
кăвас чĕресĕ — квашня, опарник
пăт чĕрес — пудовка (мера сыпучих тел)
пыл чĕресĕ — кадушка для меда
сĕт чĕресĕ — чиряс для молока
çумăр чĕресрен тăкнă пек çăвать — дождь льет как из ведра
Çăка чĕресе кăшăл çапнă. (Çĕрĕ). — загадка На липовую кадушку набит обруч.  (Кольцо).

чутлан

1.
тесаться (о дереве)
çăка йывăç лайăх чутланать — липовая древесина хорошо тешется

шăхличĕ

2.
дудка, свирель, рожок, жалейка
çăка шăхличĕ — дудка из коры липы

çап

11.
набивать, наколачивать
натягивать

кăшăл çап — набивать обручи (на бочку)
шина çап — натягивать шины (на колеса)
Çăка чĕресе кăшăл çапнă. (Çĕрĕ). — загадка На липовое ведерко набит обруч. (Перстень).

çатрака

4.
ветвистый, сучковатый
густолиственный

çатрака çăка — ветвистая липа
çатрака туратлă йывăç — сучковатое дерево

çăк

II. уст.
порука, поручительство
çăка кĕр — поручаться, давать поруку

çăка

липа

çăка

липовый
çăка вăрманĕ — липовая роща
çăка пуси  — липовый цвет
çăка чечекĕ — липовый цвет
çăка пылĕ — липовый мед
çăка сĕтел — стол с липовой столешницей
Сĕткен кĕмен çăкана касма ан васка. — посл. Не спеши рубить липу, пока она не налилась соком.

çĕмĕрт

черемуховый
çĕмĕрт йывăçĕ — черемуха (дерево)
çĕмĕрт çеçки — цветы черемухи
çĕмĕрт пек хура — черный, как черемуха, черный-пречерный
çĕмĕрт куçлă хĕр — девушка с глазами черными, как черемуха
çĕмĕрт çеçки çурăлчĕ — черемуха расцвела
Хырăмĕ — юман, кăвапи — çăка, пиçиххийĕ — çĕмĕрт. (Пичке). — загадка Живот дубовый, пуп липовый, а пояс черемуховый. (Бочка).

çĕрĕк

3.
гнилушка, древесная труха
çăка хăвăлĕнче çĕрĕк нумай — в липовом дупле много трухи

таракан


çăка тараканĕзоол. божья коровка
шыв тараканĕ — водяной жук

çăка


çăка кăткидиал. божья коровка
çăка кăпшанкидиал. божья коровка
çăка улми — хорошавка (сорт яблок)

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

çăка

липа

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

шурă тăхран пуç

чавка пуçĕ, клевер. Хуртсем акă мĕнрен-мĕнрен пыл пуçтараççĕ: улма йывăççи е ытти пахча çимçи чечеккисенчен, анчах вăл вăхăтра хăйсене йышланма пыл нумай кирлĕ, ытлашши, вĕллерен илмелли пит сайра пулать, хăмла çырли чечеккинчен; улăхри тĕрлĕ чечексенчен, пуринчен ытла шурă тăхран пуç (чавка пуçĕ, клевер) пыл парать, çăка чечекĕнчен, хура тул чечекĕнчен [Сергеев 1907:33].

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

аллея

сущ.жен.
аллея (икĕ енĕпе йывăç лартнă çул); липовая аллея çăка аллейи

дупло

сущ.сред.; множ. дупла
1. хăвăл; дупло в липе çăка хăвăлĕ; белка спряталась в дупле пакша йывăç хăвăлне кĕрсе пытанчĕ
2. шăтăк; дупло в зубе шăлти шăтăк

липа

сущ.жен.
çăка; листья липы çăка çулçисем; липа цветёт çăка чечеке ларнă

липовый

прил.
çăка -ĕ; липовый цвет çăка чечекĕ; липовый мёд çăка пылĕ

мёд

сущ.муж.
пыл; липовый мёд çăка пылĕ; мёд в сотах пыллă карас; пить чай с мёдом пылпа чей ĕç

порука

сущ.жен., поручительство сред.
çăк, явап, хунтă; çăка кĕни, явап тытни; взять человека на поруки çыншăн çăка кĕр, явап тыт

снять

глаг. сов.
1. что (син. убрать) ил, хыв; сӳ, хăпăт; снять крышку с котла хуран виттине ил; снять кору с липы çăка хуппине сӳ
2. что (ант. надеть) хыв, салан, салт; снять шубу кĕрĕке хыв
3. кого (син. уволить) хăтар, кăлар, кăларса яр; снять с работы ĕçрен хăтар
4. что ту, ӳкер, хатĕрле; снять план местности вырăн планне хатĕрле; снять фотоаппаратом фотоаппаратпа ӳкер
5. что (син. арендовать) тара ил; снять помещение под склад склад çурчĕ тара ил
6. кого-что сир, ил; снять охрану хурала ил; снять противоречие хирĕçлĕхе сир ♦ снять выговор выговора пăрахăçла; снять урожай тыр-пула пухса кĕрт; снять копию копи ту

Чăвашла-тутарла словарь (1994)

çăка

юкә

çăка

чөгә

Социаллӑ сӑмахлӑхӑн вырӑсла-чӑвашла словарӗ (2004)

порука

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

поручитель

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

Çавăн пекех пăхăр:

çăвăрлаттар çăвăрлă çăвĕпе çăк « çăка » çăка пулă çăкалăх çăкăн çăкăнтар çăкăр

çăка
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org