Шырав: çăм сăвăсĕ

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

ай

нижний
вăрман айĕ — подлесок
кăмака айĕ — подпечек
çăм айĕ — иодшерсток
çурт айĕ — низ дома
ту айĕ — подножие горы
хапха айĕ — подворотня
хул айĕ — подмышка
хуран айĕ — кострище под котлом
ай кĕлет — нижний этаж сарая
ай пăл-тăр — нижний этаж сеней, подсенье
ача айĕ йĕпеннĕ — ребенок подмочил пеленки

алсиш

варежка и варежки
çăм алсиш — шерстяные варежки
алсиш çых — вязать варежки
хăрах алсиш çухалнă — одна варежка потерялась

арла

прясть
арланă çип — пряжа
çăм арла — прясть шерсть
арласа тултар — напрясть (много)
çип арлакан машина — прядильная машина
арламалли урапа — самопрялка

арлан

II. глаг.
прясться, выпрядаться
шултра çăм лайăх арланмасть — грубая шерсть плохо прядется

арман

мельничный
алă арманĕ — ручная мельница
вутлă арман — паровая мельница
кĕрпе арманĕ — крупорушка
механизациленĕ арман — механизированная мельница
çăм арманĕ — шерстобойка
çил арманĕ — ветряная мельница, ветряк
шыв арманĕ — водяная мельница  
арман лаççи — 1) помещение мельницы 2) пристройка к мельнице (для хранения хлеба)
арман пĕви — 1) мельничная плотина, запруда 2) мельничный пруд
арман çунатти — 1) крылья ветряка 2) перен. вспыльчивый человек
арман таппи — подпор воды в мельничном пруду
арман урапи — мельничное колесо
арман чулĕ — жернов
арман хуçи — 1) хозяин мельницы 2) мельник
арман хӳри — правило ветряка (поворотное устройство)
арман авăрт — молоть муку
арман авăртакансем — помольщики
арман хуп — 1) остановить мельницу 2) запереть затвор мельничной плотины
Уй варринчи çил арманĕ ни авăрать, ни авăрмасть. — фольк. В чистом поле ветряная мельница не то мелет, не то нет.

бостон

бостон (паха йышши çăм пусма)

велюр

велюр (паха йышши çăм пусма е фетр)

габардин

габардин (çăм пусма)

гарус

гарус (çăм çиппи)

джерси

прил. и сущ.
джерси (çăм е пурçăн трикотаж)
джерси пальто — пальто джерси

йăпшака

1.
гладкий
ровный

йăпшака çăм — гладкая шерсть

калуш

галошный, калошный
çăм калуш — валяные калоши или галоши
тарăн калуш — глубокие калоши
атта калушпа тăхăн — носить сапоги с калошами

капан

I.
копна, стог
утă капанĕ — стог сена
ыраш капанĕ — копна ржи
капан вырăнĕ — стоговище
капан тĕпĕ — остожье, подстожье
капан шăччи—  стожар
капан хыв — копнить, стоговать, метать стог
Пĕр капана пилĕк ĕне туртать. (Çăм арлани). — загадка Пять коров тянут сено из одной копны  (Прядение шерсти).
укăлчаран тухрăм, утă çултан, улт ураллă капан ларттартăм — фольк. вышел за околицу и накосил столько сена, что сметали стог на шести настилах

кашне

кашне
çăм кашне — шерстяное кашне
кашне çых — надеть кашне

кофта

кофта, кофточка
алапа çыхнă çăм кофта — шерстяная кофта ручной вязки
пурçăн кофта — шелковая кофточка

нуски

разг.
носок и носки

носочный
ача нускийĕ — детские носочки
нейлон нуски — нейлоновые носки
çăм нуски — шерстяные носки
нуски çых—  вязать носки
хăрах нуски таçта кайса кĕнĕ — один носок куда-то запропастился

плед

плед (пысăк ăшă тутăр, пĕркенчĕк)
çăм плед — шерстяной плед
пледпа чĕркен — закутаться в плед

пуловер

пуловер (çухасăр фуфайка)
çăм пуловер — шерстяной пуловер

пусма-тавар

текстильный, мануфактурный
çăм пусма-тавар — шерстяные ткани
пусма-тавар производстви — текстильное производство

рейтуз

рейтузы (çыхса тунă вăрăм йĕм)
çăм рейтуз — шерстяные рейтузы
рейтузпа çӳре — ходить в рейтузах

сирпĕн

2.
разлетаться, рассыпаться
кантăк чăлпар сирпĕнчĕ — стекло разлетелось вдребезги
тавралла хĕлхем сирпĕнет — искры сыплются во все стороны
Вăрман касаççĕ, турпасĕ сирпĕнмест. (Çăм касни). — загадка Лес рубят, а щепки не разлетаются. (Стрижка шерсти).

тап

II.
çăм тап — бить, чесать шерсть
çăм тапакан машина — чесальная машина, шерстобойка

тăк

3.
сбрасывать, ронять, лишаться чего-л.
çулçă тăк — ронять листья
йывăçсем çулçă тăкрĕç — деревья сбросили листву
йăптăх тăк — линять (о животных)
çăм тăк — линять (о животных)
тĕк тăк — линять (о птицах)

тăла

2.
онуча и онучи
пир тăла — портянки
çăм тăла — шерстяные онучи
тăла чĕрке — наматывать онучи

трико

1.
трико (çӳхе пусма)
костюмлăх çăм трико — шерстяное трико на костюм

тупă

II.

мяч
çăм тупă — мяч из шерсти (для игры в лапту)

фуфайка

1.
фуфайка (çамран çыхнă кĕпе)
çăм фуфайка — шерстяная фуфайка

хирлӳ

2.
струна (приспособление для битья шерсти)
çăм тапмалли хирлӳ — шерстобитная струна

чав

3.
теребить, чесать, расчесывать
сӳс чав — расчесывать кудĕль
чавнă çăм — чесаная шерсть

чăптан

закутываться, тепло одеваться
çăм тутăрпа чăптан — закутаться в шерстяную шаль

шевиот

текст.
шевиот (çемçе çăм пусма)

шлепкеллĕ

1.
в какой-л. шляпе
çăм шлепкеллĕ старик — старик в войлочной шляпе

штоф

текст.
штоф (çирĕп пурçăн е çăм пусма)

ялккас

2.
шляпа (домашней работы)
çăм ялккас — войлочная шляпа

çăм

шерстяной, шерстный
шерсто-

вĕтĕ çăм — тонкая шерсть
йăптăх çăм — шерсть-линька
кăчкă (луток) çăмĕ — поярок
кĕрхи çăм — шерсть осенней стрижки
сурăх çăмĕ — овечья шерсть, руно
таптарман çăм — нечесаная шерсть
яшăркка çăму — грубая шерсть
çăм айĕ — подшерсток
çăм алсиш — шерстяные варежки
çăм арманĕ — шерстобойня
çăм витĕм — шерстный покров
çăм кĕнчеле — шерстяное прядево
çăм кĕпе-йĕм — шерстяное белье
çăм костюм — шерстяной костюм
çăм перчи — шерстинка
çăм пусма — шерстяная ткань, шерсть
лавсанлă çăм пусма — шерсть с лавсаном
çăм çиппи — шерстяная пряжа, шерстяные нитки
çăм тала — суконные онучи
çăм тутăр — шерстяной платок
çăм япаласем — шерстяные изделия
çăм арла — прясть шерсть
çăм арлакан хапрăк — шерстопрядильная фабрика
çăм кас — стричь шерсть
çăм ил — стричь шерсть
çăмран çых — вязать из шерсти
çăм тап — бить шерсть
çăм тапакан —шерстобит
çăм таптар — отдавать шерсть в обработку
çăм чав — чесать, чистить шерсть (вручную)
çăм тăк — линять (о животных)

çăм

2.
валяный, войлочный
çăм калуш — валяные калоши
çăм шлепке — войлочная шляпа

çип

нитяный
арланă çип — пряжа
йĕтĕн çиппи — льняная пряжа
капрон çиппи — капроновые нитки
кĕр çиппи — нитки для нитченок
кумă çиппи — нити основы
мулине çиппи — нитки мулине
пасар çиппи —  фабричные нитки
пурçăн çип — шелковые нитки
пушкар çиппи — шпулечные нитки
синтетика çип — синтетическая пряжа
çăм çиппи — шерстяная пряжа
çĕлен çип — суровая нитка
ураççи çиппи, урлă çип — нитки для утка
шăрчăк çиппи — нитки в мотке
çип перчи — нитка, ниточка, нить
çип çăмхи — клубок ниток
çип ури — моток ниток
çип хутăрĕ — мотушка ниток
çип чăлха — нитяные чулки
йĕппе çип пек — как иголка с ниткой (неразлучны)
çип арла — прясть пряжу
çип арлакан хапрăк — прядильная фабрика
çип пĕвет — окрашивать пряжу
çип пăтла — лощить пряжу (чтобы сделать ее скользкой при тканье)
çиппе туртса тух — сметать на живую нитку
Çинçе çипрен çăмха пулать. — погов. И из тонкой нити образуется клубок.
Çип ăçта çинçе, çавăнтан татăлать. — посл. где тонко, там и рвется.

çурхи

1.
весенний
çурхи ака — весенний сев
çурхи ĕçсем — весенние работы
çурхи сунар — весенняя охота
çурхи çăм — шерсть весенней стрижки

çăм


çăм кайăкдиал. беркут

коверкот

коверкот (çӳхе çăм пусма)

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

йăптăх

син.: çăм (тьыханăн)
шерсть (у жеребенка)

çăм

шерсть
çăм тапакан — шерстобит
çăм атă — валенки
çăмлă — мохнатый

çăмлă

син.: (çăм)
мохнатый, волосатый; çăмсăр – безшерстный.

189 стр.

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

валенки

сущ.множ.; един. валенок муж.
кăçатă, çăм атă; подшитые валенки тĕпленĕ кăçатă; ходить в валенках кăçатăпа çӳре; валять валенки çăм атă йăвала

варежки

сущ.множ.; един. варежка жен.
алсиш; шерстяные варежки çăм алсиш; вязать варежки алсиш çых

верблюжий

прил.
тĕве -ĕ; верблюжья шерсть тĕве çăмĕ, верблюжье одеяло тĕве çăм утиялĕ

волос

сущ.муж., множ. волосы (-ос, -осам)
çӳç, çăм, тĕк (чĕр чунсен); кудрявые волосы кăтра çӳç; расчесать волосы çӳçе тура ♦ конский волос лаша хĕлĕхĕ (хӳри, çилхи); ни на волос кăшт та, чĕрне хури чухлĕ те; волосы встали дыбом çӳç вирелле тăчĕ

волосок

сущ.муж.
çӳç пĕрчи, çăм пĕрчи ♦ волосок часов сехет пружинки; на волосок от чего-либо çывăхĕнчех; на волоске держится аран тытăнса тăрать

грубый

прил., грубо нареч.
1. ( син. неделикатный, нечуткий; ант. вежливый) тӳрккес, кăнттам, сăпайсăр; грубая выходка тӳрккес хăтланăш; грубо ответить сăпайсăр хуравла
2. (ант. тонкий, мягкий) хытă, катрашка; шултра; грубая ткань шултра пир; шалатка пир; грубая шерсть яшăркка çăм
3. (ант. нежный) урмăш, кăмăлсар; грубый голос урмăш сасă
4. (син. приблизительный) чухлавлă, малтанлăх; грубый подсчёт малтанлăха шутлани ♦ грубая работа начар ĕç; грубые корма утă-улăм (выльăх апачĕ); грубо говоря пĕтĕмĕшле каласан; грубая ошибка пысăк йăнăш

катать

глаг. несов.
1. кого ярăнтар, илсе çӳре (транспорт хатĕрĕпе); катать ребёнка на санках ачана çунашкапа ярăнтарса çӳре
2. кого-что кустар, йăвантар; катать бревно пĕренене йăвантар
3. что уна, йăвала, чăмаккала; катать из теста колобки чустаран йăва уна
4. (син. валять) йăвала, пус; катать валенки çăм атă йăвала; катать войлок кĕççе пус

клок

сущ.муж., множ. клочья и клоки
1. пайăрка, тăлăм; клок шерсти çăм пайăрки, тăлăм
2. татăк, татăк-кĕсĕк; одежда разорвана в клочья тумтире татăк-кĕсĕк тунă

клубок

сущ.муж.
çăмха; клубок шерстяных ниток çăм çип çăмхи ♦ свернуться клубком хутланса вырт

материал

сущ.муж.
1. пусма; шерстяной материал çăм пусма; купить материал на платье кĕпе çĕлемелĕх пусма туян
2. материал (ĕçре усă курмалли япаласем); строительные материалы строительство материалĕсем; собирать материалы для книги кĕнеке валли материал пуçтар
3. множ. материалы материалсем, сведенисем, документсем; служебные материалы ĕç материалĕсем; материалы следствия следстви материалĕсем

носок

сущ.муж., множ. носки
1. нуски; шерстяные носки çăм нуски; левый носок прохудился сулахай нуски çĕтĕлнĕ
2. (ант. пятка) сăмса; вĕç; носок ботинка пушмак самси; заштопать носок и пятку чулка чăлха сăмсипе кĕлине сапла ♦ подняться на носки чĕрне вĕççĕн тăр

одеяло

сущ.сред.
утиял; ватное одеяло ваткăллă утиял; верблюжье одеяло тĕве çăм утиялĕ; укрыться одеялом утиял витĕн

пряжа

сущ.жен.
çип; шерстяная пряжа çăм çиппи

прясть

глаг. несов.
арла; прясть шерсть çăм арла

чесать

глаг.
1. кого-что хыç, хышала (ӳт кĕçтенипе); чесать спину çурăма хыç
2. кого-что тура; чесать волосы çӳçе тура
3. чав, шăртла, таптар; чесать шерсть çăм таптар ♦ чесать языком сӳпĕлтет; чесать в затылке ĕнсе хыç (аптранипе)

чулки

сущ.множ.; един. чулок муж.
чăлха; шерстянье чулки çăм чăлха; штопать чулки чăлха сапла

шарф

сущ.муж.
шарф; шерстяной шарф çăм шарф; повязать шею шарфом мăя шарф çых

шерсть

сущ.жен.
1. (син. мех) çăм, тĕк (выльăхăн); собака с густой шерстью çăра çăмлă йытă; бить шерсть çăм таптар; вязать чулки из шерсти çăмран чăлха çых
2. çăм пусма; шерсть на платье кĕпелĕх çăм пусма

шерстяной

прил.
çăм ...; çăм -ĕ; шерстяная пряжа çăм çиппи

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

чесать

, -шу что несов. 1. хыç; 2. тура (çӳç); 3. шăртла (сӳс); чав (çăм).

теребить

, -блю, -бишь кого, что несов. 1. турт, тăпăлтар, çăл, тăпкала; лăска (çӳçрен); 2. тат, çăл (кантăр, йĕтĕн), чав, чавала (çăм); 3. перен. турткала, чăрмантар (пĕрмаях вак-тĕвек ыйтусем парса).

трепать

-плю кого, что несов. 1. турткала, тĕрткеле, çӳçрен тăлпала, çӳçрен лăска; ветер треплет платье çил кĕпене вĕлтĕртеттерет; 2. йĕркесĕр тăхăнса çӳренипе, йĕркесĕр тыткаланипе (тумтире, атă-пушмака) юрăхсăра кăлар, (кĕнекене) сӳслентер; 3. перен. чĕтрет, сивĕ шăнт (сивĕ чир); 4. çупăрла, лăпкаса ачашла; 5. тылла (кантăр, йĕтĕн), чав (çăм, сӳс); трепать языком талпаса пер, пуш параппан çаптар.

бить

, бью, бьёшь сов. бей кого, что, несов. 1. çап, хĕне, кӳпке, ват; 2. бить (скот) пус (выльăх); бить стекло, щебень кĕленче ват, чул ват; бить в ладоши алă çуп, бить в барабан параппан çап; лихорадка его бьёт ăна сиве тытать; вода бьет ключом шыв палкаса тухать; бить масло çу çаптар, уйран уçла; бить шерсть çăм таптар; бить по рукам алă çап; часы бьют сехет çапать.

бостон

бостон (хаклă йышши çӳхе çăм пустав).

Чĕрчун ячĕсен чăваш-вырăс-латин словарĕ

варроа

варроа — varroa jacobsoni [пыл хурчĕн паразитла сăвăсĕ]

сăвăс

клещ — acarus [эрешменсен йăхĕнчи юн тата ӳсентăрансем сĕткенне ĕçекен сиенлĕ, пай уралла чĕрчун]; виле сăвасĕ трупный клещ — poecilochirus necrophori; иксода сăвăсĕ иксодовый клещ — ixodes [этемсен тата выльăхсен юнне ĕçекен сăвăс]; кайăк сăвăсĕ птичий клещ — dermanyssus hirundinis; кĕçĕ сăвăсĕ (кăрчанкă пыйти) чесоточный клещ — sarcoptes scabiei [кĕсĕ чирĕпе чирлеттерекен сăвăс]; сухан сăвăсĕ луковичный клещ — rhizoglyphus echinopus; сыр сăвăсĕ сырной клещ — tyrolichus casei; çăм сăвăсĕ волосяной клещ — demodicidae folliculorum [юн ĕçекен сăвăс); çăнăх сăвăсĕ мучной клещ — acarus siro [çăнăхра ĕрчекен сăвăс]; тайга сăвăсĕ таёжный клещ — ixodes persulcatus; тăпра сăвăсĕ почвенный клещ — trombidiformes; шĕпĕн сăвăсĕ галлобразующий клещ — eriophyes [ӳсентăрансен паразит сăвăсĕ]; шыв сăвăсĕ водяной клещ — hydrachnellae; эрех сăвăсĕ винный клещ — histiogaster bacchus

çăм сăвăсĕ

см. сăвăс

Çавăн пекех пăхăр:

çăлтăрлă çăлтăрлă скат çăлтăрçă çăм « çăм сăвăсĕ » çăмарта çăмарталăх çăмат çăматă çăмах

çăм сăвăсĕ
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org