Шырав: çăнăх-кĕрпе

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

ала

1.
решето, сито
вĕт ала — мелкое сито
хĕлĕх ала — мелкое сито
сĕт али — ситечко для молока
çăнăх али — сито для муки
тырă али, шултра (мăн) ала — грохот, большое решето (для зерна)
ала айĕ — мелкие высевки (сор, падающий на землю)
ала çийĕ — крупные высевки (сор, остающийся в решете)
ала çых — плести сито
Алăпа туман ала. (Эрешмен карти). — загадка Нерукотворное сито. (Паутина).

алла

сеять, просеивать (через сито, решето)
çăнăх алла — сеять муку
алласа уйăр — отсеять, отделить просеиванием
тырра алласа тасат — просеять зерно

аллан

сеяться, просеиваться
çăнăх лайăх алланчĕ — мука хорошо просеялась

алланчăк

(аланчăк)

высевки, сор (после сеяния)
тырă алланчăкĕ — отходы зерна (после просеивания)
алланчăк çăнăх — высевки муки

арман

мельничный
алă арманĕ — ручная мельница
вутлă арман — паровая мельница
кĕрпе арманĕ — крупорушка
механизациленĕ арман — механизированная мельница
çăм арманĕ — шерстобойка
çил арманĕ — ветряная мельница, ветряк
шыв арманĕ — водяная мельница  
арман лаççи — 1) помещение мельницы 2) пристройка к мельнице (для хранения хлеба)
арман пĕви — 1) мельничная плотина, запруда 2) мельничный пруд
арман çунатти — 1) крылья ветряка 2) перен. вспыльчивый человек
арман таппи — подпор воды в мельничном пруду
арман урапи — мельничное колесо
арман чулĕ — жернов
арман хуçи — 1) хозяин мельницы 2) мельник
арман хӳри — правило ветряка (поворотное устройство)
арман авăрт — молоть муку
арман авăртакансем — помольщики
арман хуп — 1) остановить мельницу 2) запереть затвор мельничной плотины
Уй варринчи çил арманĕ ни авăрать, ни авăрмасть. — фольк. В чистом поле ветряная мельница не то мелет, не то нет.

арпа-тĕрпе

1. собир.
мякина, отходы молотьбы
Арпа-тĕрпе авăсса кĕрпе тума çук. — посл. Как мякину ни провеивай, крупы не получишь.

вĕçенчĕк

пыль
пекарня хӳмисем çăнăх вĕçенчĕкĕпе хупланнă — стены пекарни покрыты мучной пылью

ер

4.
приставать, прилипать
пушмака пылчăк ернĕ — к ботинкам пристала грязь
Армана кайсан, çăнăх ермесĕр пулмасть. — посл. Идя на мельница, не получится не испачкаться в муке.

йăшăркка

2.
рассыпчатый, крупитчатый
крупного помола

йăшăркка çăнăх — крупитчатая мука

капăртма

оладьи
лепешки
(из кислого теста)
тулă çăнăх капăртми — оладьи из пшеничной муки

кĕлет

амбарный
лабазный

ай кĕлет — нижний этаж двухэтажного амбара
колхоз кĕлечĕсем — колхозные амбары
çăнăх кĕлечĕ — мучнбй лабаз
тырă кĕлетĕ — хлебный амбар, зернохранилище
кĕлет айĕ — подполье (под амбаром)
кĕлет умĕ — площадка перед амбаром
тырра кĕлете кĕрт — засыпать хлеб в амбар
Кĕлеттĕнчен тĕкки вăрăм. (Чакак). — загадка Подпорка длиннее самой клети. (Сорока).
Сӳс кĕлет, мунчала çăраççи. (Михĕ).— загадка Пеньковый сарай, мочаловый ключ. (Мешок).

кĕрпе

крупяной
вир кĕрпи — пшено
манна кĕрпи — манная крупа, манка разг.
пăри кĕрпи — полбенная крупа, полба
сĕлĕ кĕрпи — овсяная крупа, овсянка
хуратул кĕрпи — гречневая крупа, греча, гречка
кĕрпе арманĕ — крупорушка
кĕрпе кипекки — шелуха, высевки (после очистки крупы)
кĕрпе перчи — зернышко, крупинка
кĕрпе яшки — крупяной суп
кĕрпе культурисем — крупяные культуры
кĕрпе çур — обдирать крупу
Пĕчĕкçеççĕ куркам пур, куркам тулли кĕрпем пур. (Хурлăхан çырли). — загадка Мой маленький ковшик наполнен крупой. (Смородина).

кĕрпе

2. перен.
крупа
юр кĕрпи — ледяная крупа
кĕрпе çăвать — идет снежная крупа

кĕрт

I. сущ.

сугроб
нанос

хăйăр кĕрчĕ — песчаный нанос
юр кĕрчĕсем — снежные сугробы
кĕрт хывса тултарнă — нанесло много сугробов
Сатан витĕр кĕрт хывать. (Çăнăх аллани). — загадка Сквозь плетень снег метет. (Просеивание муки).

кивел

3.
залежаться, испортиться
кивелсе мăртăхнă çăнăх — залежалая мука
выртса кивелнĕ тавар — залежалый товар

кило

разг.
кило
внçĕ кило кĕрпе — три кило крупы

корунд

корундовый
корунд çăнăх — корундовый порошок
корунд инструментсем — корундовые инструменты

кункăра

2.
корытце с незакрытыми концами (для просеивания муки и катания теста)
çăнăх кункăри — корытце для муки
чуста кункăри — корытце для катания теста

лабаз

лабаз (лупас)
çăнăх лупасĕ — мучной лабаз

лар

I.
ларь
çăнăх ларĕ — мучной ларь
лар хуппи — крышка ларя
ларта усра — хранить в ларе

луттук

диал.
лоток, совок
луттукпа çăнăх ăса-ăса яр — насыпать муку совком

мартах

2.
гнить
тлеть
превращаться в труху, становиться трухлявым

мартахнă çăнăх — залежалая мука
йывăç мартахнă — дерево превратилось в труху

мăянлă

2.
перемешанный с лебедой
мăянлă çăнăх — мука, смешанная с лебедой

михĕ

мешочный
çăнăх миххисем — 1) мешки с мукой 2) мешкй из-под муки
чăпта михĕ — рогожный куль
ыраш миххи — мешок ржи
миххе тултар — ссыпать в мешок
Пăшатана михĕре пытараймăн. — посл. Шила в мешке не утаишь.

мыма

2.
общее название чего-л. мягкого, пушистого:
пыль, пудра, порошок и т. д.
çăнăх мыми — мелкая мука (после просеивания через мелкое сито)

пакет

пакетный
канфет пакечĕ — пакет с конфетами
пĕр пакет çăнăх — пакет муки
пакет хучĕ — пакетная бумага

пакетла

1.
фасовать, расфасовывать (товары)
пакетланă кĕрпе — расфасованная крупа

пăртаклăх

ненадолго
пăртаклăха витре парса яр-ха — дай-ка ненадолго ведро
çăнăх пăртаклăха çитет — муки хватит ненадолго

пăсăк

испорченный, неисправный, дефектный
с недостатком, с изъяном, с дефектом

пăсăк куç — больные глаза
пăсăк сывлăш — затхлый, спертый воздух
пăсăк çăнăх — испорченная мука
пăсăк çăмарта — тухлое яйцо
пăсăк çын — испорченный человек
лашан пăсăк пур — у лошади есть изъян
Çемьере пăсăксăр мар. — погов. В семье не без урода.

порошок

порошок (см. мыма 2., çăнăх 3.)

пусăх

2.
портиться, протухать, делаться затхлым
пусăхнă аш — испорченное мясо
çăнăх пусăхнă — мука испортилась

савук

совок
йывăç савук — деревянный совок
ача-пăча савукĕ — детский совочек
виçĕ савук çăнăх ăсса яр — насыпать три совка муки

самăрлантар

прибавлять вес, в весе, делать тучным, упитанным
çăнăх апачĕ самăрлантарать — мучные блюда приводят к полноте

сăсăллă

1.
замешанный с отрубями
сăсăллă çăнăх — мука с отрубями, непросеянная мука

сорт

сортовой
ир пулакан панулми сорчĕ — ранний сорт яблок
пĕрремĕш сорт — первый сорт, первого сорта
пĕрремĕш сорт çăнăх — мука первого сорта
«мироновски» сорт тулă — пшеница сорта «мироновская»
сорт кăтартăвĕсем — сортовые показатели
сорт участокĕ — сортовой участок

тăк

2.
сыпать, высыпать, просыпать, рассыпать
бросать, сбрасывать

бомба тăк — сбрасывать бомбы (в большом количестве)
кĕрпе тăк — просыпать крупу
тислĕк тăк — вывозить навоз (на поля)
имçам тăк — вносить удобрения, удобрять (землю)
тăкса тултар — насыпать, набросать (много)
тăкса яр — 1) пролить, разлить 2) просыпать

тăккалан

2.
сыпаться, просыпаться
хутаç шăтăкĕнчен кĕрпе тăккаланнă — из прорехи в мешочке просыпалась крупа

тухăçлă

2.
с большим выходом продукции
типĕ çăнăх тухăçлă — от сухой муки выпечка больше

фасовкăла

фасовать, расфасовывать
кĕрпе фасовкăла — расфасовывать крупу
фасовкăланă апат-çимĕç — фасованные продукты

хĕрхӳ

1.
горький, прогорклый
хĕрхӳ çăнăх — прогорклая мука
Çын çăкăрĕ хĕрхӳ. — посл. Чужой хлеб горек.

хывăхлă

1.
с отрубями, с высевками
хывăхлă çăнăх — мука с отрубями

чăмаккалан

комкаться
превращаться в ком, в комок

йĕпеннĕ çăнăх пĕтĕмпех чăмаккаланса пĕтнĕ — намокшая мука слиплась комками

чĕрĕ

7.
сырой, влажный
чĕрĕ вутă — сырые дрова
чĕрĕ сывлăш — влажный воздух
чĕрĕ çăнăх — отсыревшая мука
чĕрĕ шăршă кĕрет — тянет сыростью

чух

3.
впору, в меру, как раз, ровно, точь-в-точь
ку пиншак мана чухах — этот пиджак мне впору
атта чух ту — сделать сапоги впору, подогнать сапоги
çăнăх чухах пĕр михĕ пулчĕ — муки оказалось ровно на один мешок

шултра

(шултăра)

1.
крупный, большой
крупное

шултра ăратлă ĕне — корова крупной породы
шултра вăрман — лес с большими деревьями
шултра кирпĕч — крупный кирпич, керамические блоки (для кладки стен)
шултра панельсенчен çур-йĕр туни — крупнопанельное домостроение
шултра пĕрчĕллĕ — крупнозернистый
шултра пулă — крупная рыба
шултра çăнăх — мука крупного помола, размола
шултра хăйăр — дресва (крупный песок с гравием)
шултра çумăр çăвать — падает крупный дождь
шултра тар тапса тухрĕ — выступили крупные капли пота

шурă

белый, светлый
белое

шăл шурри — белизна зубов
шăл шурри те уçмарĕ — он и рта не раскрыл
шурă акăш — белый лебедь
шурă калкан — белый ковыль
шурă кĕленче — матовое, молочное стекло
шурă кирпĕч — белый, силикатный кирпич
шурă мăк — белый мох, сфагнум
шурă мулкач — заяц-беляк
шурă пĕлĕтсем — белые облака
шурă сăрă — белила
шурă çăнăх — белая мука
шурă упа — белый медведь
шурă чарлан — белая цапля
шурă чуста — тесто из крупчатки

Тарăн варта шурă хăйăр анчах, çунă шурă юр пек. — фольк. В глубоком овраге светлый песок — что свеже-выпавший белый снег.

Шурă аппан шăлĕсем хура. (Хуртпуççи). — загадка У белолицей девушки зубы черные. (Раковина-ужовка с черными краями).

ыршă

кĕрпе ырши — крупные зерна в крупе, остающиеся после просеивания в решете,
неразмельченные зерна

тура ырши — сторона гребня с крупными зубцами

яр

5.
закладывать при приготовлении пищи
— перевод зависит от характера продукта:
сыпать, засыпать, класть, наливать, заправлять и т.д.
ăсла çине хăмла яр — заправить сусло хмелем (при пивоварении)
кĕрпе яр — насыпать крупы
яшкана купăста яр — положить в щи капусту
тăварне ытларах янă — пересолили, посолили излишне

çатан

1.
плетень
çатан карта — плетень
çатан шалçи — колья плетня
çатан ав — плести плетень
çатан тытса çаврăн — огородить плетнем
Çатан витĕр кĕрт хывать. (Çăнăх аллани). — загадка Сквозь плетень наметает сугроб. (Просеивание муки сквозь сито).

çăнăх

мучной
пăрçа çăнăхĕ — гороховая мука
тинкĕле çăнăхĕ — толоконная, толокняная мука
тулă çăнăхĕ — пшеничная мука
шурă çăнăх — белая мука
ыраш çăнăхĕ — ржаная мука
яшкалăх çăнăх — мука из ярового хлеба
çăнăх али — сито
çăнăх миххи — мучной мешок
çăнăх çимĕçĕ — мучные изделия, мучное
çăнăх шывĕ — болтушка с мукой (для скота)
çăнăх авăрт — молоть муку
çăнăх авăртакан промышленность — мукомольная промышленность
çăнăх кăвакарнă — мука заплесневела
çăнăхпа варалан — запачкаться мукой

çăнăх-кĕрпе

собир.
мука и крупа
çăнăх-кĕрпе апачĕ — мучные и крупяные кушанья

çур

9.
обдирать
молоть
(на крупу)
вир çур — обдирать просо
кĕрпе çуракан арман — крупорушка

ăвăслăх

осинник, осиновая роща
вĕтĕ ăвăслăх — мелкий осинник
Ăвăслăх витĕр юр çăвать. (Çăнăх аллани). — загадка Сквозь осинник падает снег. (Просеивание муки).

ăс

II. глаг.

1.
черпать (напр. воду)
шыв ăсма кай — идти за водой
шыв ăсса кил — сходить за водой
çырмаран шыв ăс — черпать воду из ручья
ăскăчпа çăнăх ăсса — ил зачерпнуть муку совком
Ăсмассерен аш турамĕ кĕмест. — посл. Не каждый раз, как зачерпнешь, попадает в ложку кусок мяса. (соотв. Не все коту масленица).

ăскăч

2.
совок, лоток
пĕр ăскăч çăнăх — совок муки

кĕт-кать

1. разг.
немного, чуть-чуть
çăнăх кĕт-кать пур — немного муки есть

ирĕшлĕ

содержащий отруби, с отрубями
ирĕшлĕ çăнăх — мука с отрубями

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

пăт

пуд; пăт çурă – полтора пуда; пăт чĕрес – пудовка; икĕ пăт çăнăх – 2 пуда муки; пăтăн – пудами.

130 стр.

пĕрчĕш

хлеб (зерновой)
кĕрпе пĕрчĕшпе хуранлă пăтăпа асăнатăп — с зерновым хлебом и кашей молюсь

çăнăх

мука; ыраш çăнăхĕ – ржаная мука; çăнăх сап – мучнить; çăнăхлан – мучнеть; çăнăхлă – мучной; çăнăх авăртан – мукомол.

189 стр.

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

белок

çăмарта шурри йышши япала; тырăри çăнăх пек шурă япала. Ун çиминче çăв сахал тата çăмарта шурри йышшĕ япала (белок) сахал [Хыпар 1907, № 10:73]; Пĕрчĕ ăшĕнче пĕчĕкçĕ тырăран пуçне тата çăнăх пек шурă япала пур. Ăна вырăсла белок теççĕ [Золотарев 1908:9–10].

одуванчик

сар чечек. Анчах пĕр хуртăн нихăçан та тĕрлĕ çăнăх пулмасть, мĕншĕн тесен пĕр хурт пĕр йĕшши чечекрен çеç пуçтарать: … хва çинчен сар чечек (одуванчик) çине каймасть … [Хабачев 1910:19].

хăпарт

улăхтар. Афон тăвĕ çинче пурăннă пĕр святой çын тинĕс хĕрринчен çӳлĕ ту çине хăйĕн çӳрăмĕ çинче тул çăнăх миххисем хăпарта-хăпарта (улăхтара-улăхтара) пурăннă [Поучения 1904:13].

хуйăр

хупă. Лашана сĕлĕ панă чухне йĕкел (икел) çăнăхĕпе е юман хуйăрне (хуппине) çăнăх пек тӳсе квасцыпе хутăштарас пулать те йĕпетнĕ сĕлĕ çине сапса парас пулать [Сельский 1910:4].

хурăн кăчăки

(хальхилле хурăн кăчки) хурăн чечекĕ. Çав çăнăх пеккине пур те курнă пулмалла: хурăн кăчăкине (чечекине), ăвăс кăчăкине е шăркана ларнă ыраш пуçне алăпа сĕрсен сарă тусан пекки çыпăçать – чăн çавă [Хабачев 1910:19].

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

бакалея

сущ.жен.
бакалея (канфет-премĕк, чей, кĕрпе-çăнăх йышши таварсем)

кисель

сущ.муж.
кĕсел; ягодный кисель çырла кĕселĕ; кисель из овсянки сĕлĕ çăнăх кĕселĕ

крахмал

сущ.муж.
крахмал (ӳсен-тăрансенчен тăвакан çăнăх евĕр тутлăхлă япала); картофельный крахмал çĕр улми крахмалĕ

крупа

сущ.жен.
1. кĕрпе; пшённая крупа вир кĕрпи; ячневая крупа урпа кĕрпи
2. кĕрпе (вĕтĕ юр); падает крупа кĕрпе çăвать

мельница

сущ.жен.
арман; водяная мельница шыв арманĕ; ветряная мельница çил арманĕ; молоть муку на мельнице арманта çăнăх авăрт

мука

2. сущ.жен.
çăнăх; пшеничная мука тулă çăнăхĕ; молоть муку çăнăх авăрт; просеивать муку çăнăх алла ♦ травяная мука курăк çăнăхĕ (витаминлă выльăх апачĕ)

мучной

прил.
çăнăх -ĕ; мучные блюда çăнăх апачĕ, чуста çимĕçĕ, кукăль-икерчĕ

отпустить

глаг. сов.
1. кого (син. освободить) яр, кăларса яр, ирĕке яр; отпустить детей играть ачасене выляма кăларса яр
2. (син. продать) пар, сут, туянтар; отпустить покупателю муку тавар илекене çăнăх парса яр ♦ боль отпустила ыратни иртсе кайрĕ; отпустить ремень пиçиххине пушат; отпустить бороду сухал ӳстерсе яр; отпустить шутку шӳт ту, шӳтлесе кала

пакет

сущ.муж.
1. (син. свёрток, мешочек) çыхă, тĕрке, чĕркем (хутпа чĕркени е хутаçа хуни); пакет с крупой кĕрпе хутаçĕ
2. (син. конверт) пакет, конверт; запечатать пакет сургучом пакета сăркăчла

порошок

сущ.муж.
порошок, çăнăх; зубной порошок шăл порошокĕ

сеять

глаг. несов.
1. ак; сеять горох пăрçа ак
2. алла; сеять муку çăнăх алла ♦ сеет мелкий дождь йĕпхӳ çăвать

сито

сущ.сред.
ала, вĕтĕ ала (çăнăх алламалли)

сорт

сущ.муж., множ. сорта
1. суйлăх (таварăн пахалăх шайĕ); мука первого сорта пĕрремĕш суйлăх çăнăх
2. суйлăх (культурăллă ӳсен-тăран тĕсĕ); урожайные сорта свёклы тухăçлă кăшман суйлăхĕсем

сыпаться

глаг. несов.
тăкăн, юх, сапăн; мука сыплется из мешка çăнăх михĕрен тăкăнать

цемент

сущ.муж.
цемент (çăрнă хыççăн хытса чулланакан çăнăх); смешать цемент с песком цемента хăйăрпа хутăштар

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

крупа

1. кĕрпе; ячневая крупа урпа кĕрпи; 2. кӗрпеклӗ юр; выпала крупа кӗрпеклӗ юр ҫурӗ.

вровень

тан, шай; насыпьте крупы в кадку вровень с краями каткана хĕррипе тан кĕрпе тултарăр.

растирание

см. растирать, растирать что несов., растереть, разотру сов. 1. сăтӑр (сурана маҫпа); 2. сӑтӑрса çăнăх пек вĕтет сăрра, ӑв (табак).

рушить

-шу что несов., обрушить сов. (к-1 знач.) 1. ват, ҫӗмĕр, пăс, ишĕлтер (хуралта); 2. ҫур, çуртар (кĕрпе).

ситный

1. вӗтӗ алапа алланӑ (çăнăх); 2. вӗтӗ алапа алланӑ ҫӑнӑхран пӗҫернӗ (ҫӑкӑр).

болтушка

1. см. болтливый; 2. выльăх шăвармалли çăнăхпа пăтратнă шыв, çăнăх шывĕ.

Чĕрчун ячĕсен чăваш-вырăс-латин словарĕ

сăвăс

клещ — acarus [эрешменсен йăхĕнчи юн тата ӳсентăрансем сĕткенне ĕçекен сиенлĕ, пай уралла чĕрчун]; виле сăвасĕ трупный клещ — poecilochirus necrophori; иксода сăвăсĕ иксодовый клещ — ixodes [этемсен тата выльăхсен юнне ĕçекен сăвăс]; кайăк сăвăсĕ птичий клещ — dermanyssus hirundinis; кĕçĕ сăвăсĕ (кăрчанкă пыйти) чесоточный клещ — sarcoptes scabiei [кĕсĕ чирĕпе чирлеттерекен сăвăс]; сухан сăвăсĕ луковичный клещ — rhizoglyphus echinopus; сыр сăвăсĕ сырной клещ — tyrolichus casei; çăм сăвăсĕ волосяной клещ — demodicidae folliculorum [юн ĕçекен сăвăс); çăнăх сăвăсĕ мучной клещ — acarus siro [çăнăхра ĕрчекен сăвăс]; тайга сăвăсĕ таёжный клещ — ixodes persulcatus; тăпра сăвăсĕ почвенный клещ — trombidiformes; шĕпĕн сăвăсĕ галлобразующий клещ — eriophyes [ӳсентăрансен паразит сăвăсĕ]; шыв сăвăсĕ водяной клещ — hydrachnellae; эрех сăвăсĕ винный клещ — histiogaster bacchus

Çавăн пекех пăхăр:

çăмхалаттар çăмхалла çăнăх çăнăх сăвăсĕ « çăнăх-кĕрпе » çăнăхлă çăнăхла çăнăхлан çăп-çăмăл çăп-çăмăллăн

çăнăх-кĕрпе
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org