Шырав: ăн-пуç

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

анра

глупый, бестолковый, тупой
анра пуç — бестолочь

апоплекси

апоплексия (юн тымарĕ питĕрĕннипе е пуç мимине юн кайнипе аптăраса ӳкни)

аптăрат

3.
мучить (о недуге, болезни)
причинять боль
ăна пуç ыратни аптăратать — его мучит головная боль

арпаш

2. перен.
расстраиваться, разлаживаться, приходить в упадок
ĕç-пуç арпашса кайрĕ — дела пришли в расстройство

арча

сундучный
шкатулочный

кĕпе-йĕм арчи — сундук для белья
пĕчĕк арча — сундучок
укçа арчи — шкатулка для денег
хĕр арчи — сундук с приданым
Уçман арчара пуçламан шăрттан выртать. (Пуç мими). — загадка В нераскрытом сундуке лежит непочатый шыртан. (Головной мозг).

аслă

1.
старший (по возрасту)
аслă кин — старшая сноха
асă ывăл — старший сын
вăл манран икĕ çул аслă — он старше меня на два года
аслисем калан исене итле! — слушайся старших!
аслă — пуç, кĕçĕне — тав! — старшим — поклон, младшим — привет (застольная здравица)

вашаватлăн

гостеприимно, радушно, приветливо
обходительно

вашаватлăн кĕтсе ил — встретить радушно
вашаватлăн пуç тай — приветливо поклониться

вăн

II.
подражание гудению, жужжанию
тĕкĕлтура пуç çинченех вăн туса иртрĕ — над головой прогудел шмель

вăрт

2. подр. —
о быстром движении

темле кайăк пуç çийĕн вăрт вĕçсе иртрĕ — над головой быстро пролетела какая-то птица

вăхăтăн-вăхăтăн

временами, время от времени, иногда
вăхăтăн-вăхăтăн пуç ыратать — временами у меня болит голова

вĕç


пĕр вĕçрен — 1) сплошь, без перерыва 2) параллельно
алкум вĕçĕ — порог дома, крыльцо
пусма вĕçĕ — порог дома, крыльцо
пуç вĕçĕнче — у изголовья
ура вĕçĕнче — в ногах (постели)
чĕлхе вĕçĕнчи сăмах — слова, готовые сорваться с языка
чĕрне вĕçне тар — вставать на цыпочки
чун чĕрне вĕçне çитрĕ — душа ушла в пятки (букв. дошла до кончиков ногтей)

вĕт

II.
1.
палить, опаливать, обжигать (на огне)
сысна вĕт — палить тушу свиньи
пуç-ура вĕт — опалить голову и конечности (туши)
вĕтсе яр — 1) опалить (нечаянно) 2) опалить слишком сильно

илес-милес

неопрятно, неряшливо
илес-милес çӳç-пуç — растрепанные волосы

инсульт

мед.
инсульт (пуç мимине юн пыми пулни)

ирт

2.
проходить, миновать
вăхăт иртет — время проходит
иртнĕ вăхăт — 1) пройденный период 2) грам. прошедшее время
пĕр çул иртрĕ — минул год
иртнĕ каç — 1) прошлая ночь 2) минувшей ночью, в прошлую ночь
иртнĕ çулхи — прошлогодний
иртнĕ тапхăр — пройденный этап
çул хыççăн çул иртет — проходит год за годом
пуç ыратни иртрĕ — головная боль прошла
Иртнĕ çумăра юпах тихапа та ан хăвала. — посл. За прошедшим дождем не угонишься и на резвом жеребенке (букв. на стригунке).

йăнка

гудеть, звенеть, шуметь
пуç йăнкакан пулчĕ — в голове зашумело

йăт

1.
поднимать
алă йăт — поднимать руку
йывăр йăт — поднимать тяжести
пуç йăтмасăр лар — сидеть, не поднимая головы

йӳнеç

3.
обходиться, выходить из положения
устраиваться

Чĕрĕ пуç йӳнеçет. — посл. Пока человек жив, он всегда найдет выход из положения. (не пропадет)

йывăрлан

1.
прибавлять в весе, тяжелеть
становиться тяжелым

пилĕк кило йывăрлан — прибавить в весе пять килограммов
тумтир йĕпенсе йывăрланчĕ — одежда промокла и стала тяжелой
ывăннипе пуç йывăрланать — голова тяжелеет от усталости
куç хупанкисем йывăрланчĕç — веки отяжелели

касăллă

с лемехом
лемешный

икĕ касăллă ака пуç — двухлемешный плуг

кассăн-кассăн

4.
временами, порою, иногда
манăн кассăн-кассăн пуç ыратать — временами у меня болит голова

кашăл

2.
дыбом, торчком (о волосах)
çӳç-пуç кашăлах тăчĕ — волосы встали дыбом

кашла

1.
шуметь, гудеть
вăрман кашлать — лес шумит
пуç кашлать — в голове шумит
çил хытă кашлать — ветер гудит
тырăсем кашласа лараççĕ — хлеба шумно колышутся

кирек

частица, обобщ.
любой, хоть какой, хоть как
кирек ăçта — 1) кое-где, где-либо 2) кое-куда, куда-либо
кирек ăçта та — 1) везде, где бы ни было, хоть где 2) куда бы ни было, хоть куда
кирек ăçтан туп! — хоть где найди!, найди где хочешь!
кирек кам — кое-кто, кто-либо
кирек кам та — любой, кто угодно, хоть кто
кунашкал сĕнӳпе кирек кам та килĕшмелле — с таким предложением любой согласится
кирек епле сăлтавпа та — по любому поводу
лавккара кирек мĕн те пур — в магазине есть все, что угодно
кирек мĕн каласан та — что бы там ни говорили
кирек мĕн пултăр — что бы ни случилось
кирек мĕн пулсан та — что бы ни случилось
кирек мĕн пуласран — на всякий случай

кирек мĕнле —
1) любой, хоть какой
ăна кирек мĕнле ĕç те ал çемми — ему любая работа по плечу
2) хоть как
кирек мĕнле пулсан та — при любых обстоятельствах, во что бы то ни стало

кирек хăçан та — всегда, когда угодно,когда бы ни было
вăл кирек хăçан та хаваслă — он всегда в хорошем настроении
кирек хăш — любой, хоть какой
кирек хăш киле кĕр — войти в любой дом
кирек хăшĕ те — кто угодно, кто бы то ни было

кирек сахарна пар, ай, пылна пар, кил шухăшĕ ӳкрĕ пуç çине — фольк. ты потчуй меня хоть сахаром, хоть медом — все равно я хочу домой

Кирек мĕнле ĕç те ăстаран хăрать. — посл. Дело мастера боится.

кирĕклĕ

1.
с перхотью, в перхоти
кирĕклĕ пуç — голова в перхоти

компресс

компрессный
ăшăтакан компресс — согревающий компресс
компресс хучĕ — компрессная бумага
пуç çине сивĕ компресс хур — положить на голову холодный компресс

кукша

плешивый, лысый
безволосый

кукша çын — лысый человек
кукша пуçлă — лысый, с лысиной
Кукша пуç, тăватă куç. (Тӳме). — загадка Плешивая голова, четыре глаза. (Пуговица).

куç-пуç

1.
глаза
куç-пуçĕ çăлтăр пек — глаза сияют как звезды
куç-пуç çутипе — пока видно, пока не стемнело, засветло

кутан


кутан пуçдиал. клевер

кут-пуç

2.
непристойный, вульгарный, бесстыдный
похабный
прост.
кут-пуç сăмахĕ — похабщина, сальности

лаша-выльăх

1. собир.
лошади, кони, конское поголовье
колхозра лаша-выльăх миçе пуç? — сколько лошадей в колхозе?

лĕкĕлен

1.
появляться, становиться обильной (о перхоти)
пуç лĕкĕленнĕ — в волосах стало много перхоти

майралла

наподобие горожанки, как городская женщина
майралла çӳç-пуç — прическа как у городской женщины
майралла тумлан — одеваться как горожанка

мелкемес

разг.
лохматый, косматый
мелкемес пуç — 1) лохматая голова 2) растрепа, непричесанный, лохматый человек
мелкемес упа — косматый медведь

менингит

мед.
менингит (пуç мими шыççи)

мигрень

мед.
мигрень (пуç ыратни)

миме

мозговой
пуç миме — головной мозг
çурăм мими — спинной мозг
шăмă мими — костный мозг
миме хуппи — мозговая оболочка
миме центрĕсем — мозговые центры
миме кисренни — сотрясение мозга

нăр

подражание жужжанию, гудению насекомых
пуç çийĕн нăрă нăр туса иртрĕ — над головой прожужжал жук

нуша

5.
забота
пирĕн халĕ пĕр нуша — тырра вăхăтра пуçтарса кĕртесси — у нас сейчас одна забота — убрать хлеба вовремя
пуç çине çĕнĕ нуша ӳкрĕ — на мою голову свалились новые заботы

ох

межд.
выражает испуг, боль, чувство облегчения

ох

ох, пуç ыратать! —ох, голова болит!
ох, тинех канатăп ĕнтĕ — ох, наконец-то я отдохну

пăс

паровой
шыв пăсĕ — водяной пар
пăс пăрăхĕ — паропровод
пăс турбини — паровая турбина
пăс хуранĕ — паровой котел
пăспа ĕçлекен двигатель — паровой двигатель
пăса тух — превратиться в пар
улăма пăспа вĕрилесе çемсет — запарить солому
Вăррăн пуç тӳпинчен пăс тухать. — посл. У вора из головы выходит пар. (соотв. На воре шапка горит).

пĕр


пĕр варлă — находящийся в близких отношениях
пĕр вĕçĕм — все время, постоянно
пĕр вĕçсĕр — постоянно, бесконечно
пĕр вĕçĕмсĕр — постоянно, бесконечно
пĕр енчен...  — вводн. сл. с одной стороны
пĕр пĕтĕм — единый, целостный
пĕр пул — 1) быть заодно 2) объединиться, сплотиться
пĕр пытармасăр — откровенно, ничего не скрывая
пĕр тан — 1) равный, одинаковый 2) равноправный
пĕр тăрук — сразу, в один прием
пĕр хĕрхенмесĕр — безжалостно
пĕр шута хур — приравнивать, ставить на одну доску
пĕр чĕлхеллĕ пул сговориться
вăл пĕр кут та пĕр пуç — он одинок, сам по себе
тем те пĕр — 1) все что угодно 2) всякая всячина

пĕт

2.
пропадать
погибать

ман сасă пĕтрĕ — у меня пропал голос
унпа пĕтес çук — с ним не пропадешь
пĕр кун ахалех пĕтрĕ — целый день пропал даром
вăрçа кайрĕ те пĕтрĕ — он ушел на войну и пропал, погиб
пĕтрĕ пуç! — пропала моя голова
пĕтнĕ çын — пропащий человек
Хырăмна пула пуçу пĕтĕ. — погов. Из-за ненасытного брюха (т.е. корысти) пропадет голова.

пĕшкĕн

нагибаться, наклоняться, склоняться (о человеке)
алăкран пĕшкĕнсе кĕр — войти в дверь пригнувшись
ача умне пĕшкĕн — склониться к ребенку
Пĕччен пуç пĕшкĕнет, ушкăн йыш ут утланать. — посл. Одинокий голову клонит, а кто в артели — на коня садится.

порошок

порошковый, порошочный
кĕпе çумалли порошок — стиральный порошок
шăл мыми — зубной порошок
порошок сĕчĕ — порошковое молоко
мыма хутăшсем — порошковые смеси
пуç ыратнăран порошок ĕç — принять порошок от головной боли

примочка

примочка (йĕпетсе хумалли эмел)
куç примочки — примочка для глаз
пуç çине примочка — хур положить на голову примочку

пуç

головной
кăтра пуç — кудрявая голова
кукша пуç — 1) голова с лысиной 2) лысый
пуç купташки — череп
пуç мими — головной мозг
пуç тӳпи — макушка
çара пуçăн — с непокрытой головой
пуçа тиврĕ — я угорел
пуçа ус — повесить, понурить голову
пуçа чик — опустить, потупить голову
пуçа чиксе ĕçле — работать не поднимая головы
пуç ыратни — головные боли
пуç çурăлса тухать — голова разламывается (от боли)
пуç çаврăнни — головокружение
ку ман пуçа килмерĕ — это не пришло мне в голову
Энтри шалта, пуçĕ тулта. (Мачча кашти). — загадка Эндри в избе, а голова наружу. (Матица).
Тунката çинче çутă пуç. (Лампа). — загадка На пне высится лысая голова. (Лампа).

пуç

3.
человек, душа
чĕрĕ пуç — живой человек
сывă пуç — здоровый человек
Кĕпе пĕттĕр, пуçĕ юлтăр. — посл. Чтобы платьице истлело, а человек остался (говорится, когда кому-либо дарят рубашку).

пуç

4.
голова (при счете скота)
вунă пуç выльăх — десять голов скота

пуç

5.
колос
початок

куккурус пуçĕ — початок кукурузы
ыраш пуçĕ — колос ржи
тулă пуç кăларать — пшеница колосится

пуç

7.
означает единицу счета,
перевод зависит от считаемых предметов:

штука, головка, кочан, вилок и т. д.
пĕр пуç сухан — головка лука
купăста пуçĕ — кочан капусты

пуçла

2.
начинать
починать
прост.
кĕленче пуçла — раскупорить бутылку
çăкăр пуçла — разрезать хлеб (целый), почать каравай
Пичке пуçласан ĕçес пулать. — погов. Раз бочка почата, надо пить.
Уçман арчара пуçламан шăрттан выртать. (Пуç мими). — загадка В закрытом сундуке лежит непочатый шыртан. (Головной мозг).

пуçма-пуç

так на так, баш на баш прост.
пуçма-пуç улăштар — поменяться баш на баш

пӳрне

пальцевой
пуç пӳрне — большой палец
шĕвĕр пӳрне — указательный палец
вата пӳрне — средний пăлец
ятсăр пӳрне — безымянный пăлец
кача пӳрне — мизинец
алă пӳрнисем — пальцы рук
ура пӳрнисем — пальцы ног
пӳрне вĕçĕсем — кончики пальцев
пӳрне пакарти — подушечка пальца
пӳрнепе юна — погрозить пальцем
пӳрнери çĕрĕ — кольцо на пальце
пӳрне хуçса шутла — считать, загибая пальцы
Патӳк пиччен пӳрни кукăр. — загадка У дяди Падюка палец кривой. (Шĕшлĕ). (Кочедык, лапотное шило).

пыл

медовый
çăка пылĕ — липовый мед
çулçă пылĕ — падевый мед
çунă пыл — падевый мед
чечек пылĕ — цветочный мĕд
хурт пылĕ — пчелиный мед
пыл (карас) куçĕ — ячейка (в сотах)
пыл наркăмăшĕ — пчелиный яд
пыл хурчĕ — пчела
пыл шывĕ — медовый сироп
пыл ларнă мед — засахарился, кристаллизовался
пыл пухнă вăхăт — медосбор
пыл юхтармалли машина — медогонка
пыл ил — снимать мед
пыл пух — снимать мед
пыл юхтар — гнать мед
Чĕлхе çинче пыл, чĕрере пăр. — посл. На языке мед, а на сердце лед.
Пуç вĕçĕнче пыл калакĕ. (Ыйхă). — загадка У изголовья лопатка с медом. (Сон).

саланчăк

расточительно



саланчăк куç — мутные, безжизненные глаза
саланчăк пуçбот. метлица

сăн-пуç

то же, что сăн 1.
кăмăллă сăн-пуç — приятная внешность

сăх

4.
проклюнуться (о птенцах)
пустить росток (о семенах)
колоситься (о злаках)
вир пуç сăхнă — просо выбросило метелки
кукурус тĕшшисем сăхнă — зерна кукурузы пустили ростки
пучах сăхнă тапхăр — стадия колошения

5.
делать насечки, метки, зарубки (напр. топором),
насекать
пĕренесене сăхса тух — пометить бревна насечками

сĕлт

2.
кивать, качать (головой)
поводить (глазами)
пуç сĕлтсе сывлăх сун — поздороваться кивком головы
куçпа сĕлтсе кăтарт — указать движением глаз

сиввĕн

2. перен.
холодно, неприветливо, недружелюбно
сиввĕн пăхса ил — холодно взглянуть
вăл сиввĕн пуç тайрĕ — он еле, слегка поздоровался

сум

4.
честь, почет, уважение
сума су — уважать, почитать, чествовать
сума суса пуç тай — уважительно поклониться
Парни мар, сумĕ паха. — посл. Дорог не подарок, дорога честь.

сумлăн

1.
уважительно, почтительно, с почтением
сумлăн пуç тай — почтительно поклониться

сухан

луковый
аса сухан — лук с семенами, лук-семенник
вăрă суханĕ — лук-сеянец
пуçлă сухан — репчатый лук
симĕс сухан — зеленый лук
уй суханĕ — дикий лук
хир суханĕ — дикий лук
хăвăл сухан — стрельчатый лук
сухан пуçĕ — луковица
сухан çеçки — перья лука
икĕ пуç сухан — две луковицы
сухан чĕр — рвать зеленый лук

сыр

5.
повязывать, повязываться
пуç сыр — повязывать голову
сурпан сыр — повязывать сурбан

тай

I. глаг.

1.
клонить, наклонять, нагибать, сгибать, склонять
çил йывăçсене тайать — ветер клонит деревья
пуç тай —
1) наклонить, склонить голову (набок)
ача пуçне тайса çывăрса кайрĕ — ребенок уснул, склонив голову набок
2) кланяться, приветствовать с поклоном
вăл пире аякранах пуç тайрĕ — он приветствовал нас, кивнув издали
3) склонять, преклонять голову
ялав умĕнче пуç тай — склонить голову перед знаменем

тайма

тайма пуç  —
1) повинная, покорная голова
Тайма пуçа хеç витмен. — посл. Повинную голову меч не сечет
2) низкий поклон (приветствие в торжественных случаях)
тайма пуççăм сире! — низкий поклон вам

таламан

2.
взлохмаченный, косматый, непричесанный
таламан пуç — взлохмаченная голова

тараватлăн

2.
добродушно, приветливо, радушно
тараватлăн калаç — приветливо разговаривать
тараватлăн пуç тай — вежливо поклониться

тишкер

1.
рассматривать, разглядывать
урлă-пирлĕ çавăркаласа тишкер — рассматривать со всех сторон
ураран пуç тӳпине çитиччен тишкер — оглядеть с головы до пят

тура

I.

1.
гребень, гребешок, расческа
йăвă тура — частый гребень
пуç тури — гребень, расческа
пластмасс тура — пластмассовая расческа
çӳçе турапа тура — причесать волосы расческой

тӳпе

4.
макушка
темя

пуç тӳпи — темя
ура тупанĕнчен пуç тӳпине çитиччен пăх — оглядеть кого-л. с ног до головы

ух

2. диал.
мыть
пуç ух — мыть голову

ухмах

дурацкий, дурной, глупый
тăр ухмах — законченный дурак
сĕм ухмах — законченный дурак
тĕнче ухмаххи — набитый дурак
ухмах пуç — глупая голова
ухмаха ер — 1) сойти с ума, стать сумасшедшим 2) перен. дурачиться
ухмаха тăратса хăвар — оставить кого-л. в дураках
ухмаха пер — прикидываться дурачком
ухмаха кăлар — сводить с ума, лишать рассудка
ухмаха яр — сводить с ума, лишать рассудка

ушкăн

групповой, коллективный
ача-пăча ушкăнĕ — куча ребятишек
платниксен ушкăнĕ — артель плотников
халăх ушкăнĕ — толпа народа
хĕр ушкăнĕ — группа девушек
вăрман касакансен ушкăнĕ — партия лесорубов
ушкăнпа ĕçле — работать группой, артелью
Пĕччен пуç пĕшкĕнет, ушкăн йыш ут утланать. — посл. У одиночки голова к земле клонится, а коллектив коней седлает. (соотв. Где один горюет, там артель воюет).

халифат

ист.
халифат (халиф пуç пулса тăнă патшалăх)

ханлăх

ист.
ханство (хан пуç пулса тăнă патшалăх)
Крым ханлăхĕ — Крымское ханство

хăлат

II.
перен.
неряшливый, неаккуратный, небрежный
хăлат пуç — взъерошенные волосы

хăнт

II.

подражание глухому звуку, возникающему при ударе
пуçĕ хӳме çумне хăнт турĕ — он сильно ударился головой о стенку
хăнт-хăнт — подр. о сильных толчках крови, отдающихся в голове
пуç хăнт-хăнт тăвать — кровь стучит в висках

хăшкăлтар

1.
мучить, причинять мучения, страдания
пуç ыратса хăшкăлтарчĕ — меня измучила головная боль

хĕс

8.
болеть, ломить
пуç хĕссе ыратать — голова болит, голову ломит

хĕстер

10.
вызывать боль, ломить
пуç хĕстерет — голову ломит
хĕстерсе ыратни — ломящая боль

хисеплĕн

3.
с почтением, с уважением, почтительно
хисеплĕн пуç тай — почтительно поклониться

хушка

лысый
хушка пуç — лысая голова

чавка


чавка пуçбот. клевер

чалăр

разбегаться (о глазах)
куç-пуç чалăрса кайрĕ — глаза разбежались

чарăн

6.
переставать, прекращаться, проходить
пуç ыратма чарăнчĕ — голова перестала болеть
ӳслĕк чарăнмасть — кашель не проходит
çил чарăннă — ветер улегся
çумăр чарăннă — дождь прекратился

чĕтре

дрожащий, трясущийся, трепещущий
чĕтре пуç — трясущаяся голова
вăл чĕтрене ерчĕ — его охватила дрожь
мана чĕтре ерчĕ — меня в дрожь кидает
чĕтрене ерт — колотить, трясти, бросать в дрожь

шакла

2.
лысый, плешивый
шакла пуç —
1) коротко остриженные волосы
2) стриженный человек
3) лысый человек

шанкама

шанкама пуç — большая голова (напр. у рахитика)

шăмă

костный
костяной

вĕче шăмми — анат. подвздошная кость
йĕтес шăмми — 1) ключица 2) дужка (в скелете птиц)
кăкăр шăмми — 1) грудина, грудная клетка 2) киль (у птиц)
купарча шăммисем — тазовые кости
куç харши шăмми — надбровные дуги
лĕпке шăмми — теменная кость
пакăлчак шăмми — анат. лодыжка
пит шăмми — скула
пулă шăмми — рыбья косточка
пуç шăмми — череп
çурăм шăмми — позвоночник, становой хребет
çурăм шăммиллĕ чĕрчунсем — позвоночные животные
çурăм шăммисĕр чĕрчунсем — беспозвоночные животные
тăнлав шăмми — височная кость
хул шăмми — лучевая кость
чавса шăмми — локтевая кость
ыйхă шăмми — копчик
янах шăмми — челюстная кость, челюсть
шăмă йăшни — костоеда
шăмă сикни — вывих
шăмă сăсăлĕ — костный мозг
шăмă çăнăхĕ — костная мука
шăмă туберкулезĕ — мед. костный туберкулез
шăмă тукмакки — головка бедренной кости
шăмă тура — костяной гребешок
шăмă хупă — костяной покров, панцирь
шăмă витĕм — костяной покров, панцирь
шăмă хуçăлни — перелом кости
пыра шăмă ларт — подавиться костью
Шăлсăр карчăк шăмă кăшлать. (Тылла). — загадка Беззубая старуха кости грызет. (Трепание конопли мялкой).

шăркалан

I.
пуç шăркаланнă — в волосах появились гниды

шилет

свистеть, свистать
çил хушăксенчен шилетсе вĕрет — ветер свищет в щелях
пуç тăрринчен пульăсем шилетсе иртеççĕ — над головой со свистом пролетают пули

шурат

3.
делать седым, белым
серебрить

Шухăш пуçа шуратать. — посл. Думы серебрят голову.
Кампа пуç шуратнă, çавăнпа ĕмĕр ирттермелле. — посл. С кем нажил седину, с тем и век коротать.

ывăт

1.
бросать, кидать
метать
швырять
разг.
мечĕк ывăт — бросить мяч
сăнă ывăт — метать копье
пуç урлă ывăт — перекинуть через голову
çил сарай тăррине çĕре ывăтрĕ — ветром сорвало крышу сарая
кăларса ывăт — выбросить, выкинуть
пуçран кăларса ывăт — выкинуть из головы
тапса ывăт — отшвырнуть, отбросить ногой

ырат

болеть
ыратакан шăл — больной зуб
пуç ыратать — голова болит
чун ыратать — душă болйт
вар ыратса кайрĕ — у меня заболел желудок
ыратни иртсе кайрĕ — боль прошла
ыратнине лăплантаракан эмел ĕç — принять болеутоляющее средство

ырă

2.
уважаемый, достойный уважения
добропорядочный

ырă çыннăм! — милейший!, уважаемый! (в обращении)
ырă хуçисене тайма пуç! — почтенным хозяевам низкий поклон! (приветствие гостя)
вăл ырă çынах мар — он не вполне порядочный человек
Ырă çын вилсен ят юлать. — посл. Достойный человек умирает — добрая слава остается.

этемлĕх

человеческий
тĕнчери прогрессивлă этемлĕх — прогрессивное человечество мира
этемлĕх историйĕ — история человечества
этемлĕх телейĕшĕн пуç хур — отдать жизнь за счастье человечества

яв

1.
вить, свивать
плести

вĕрен яв — вить веревку
чечексенчен пуç кăшăлĕ — яв плести венок из цветов
çивĕт яв —заплетать косы
Темлĕ вăрăм явсан та, вĕрен вĕçĕ тухатех. — посл. Какую длинную веревку ни вить, а конец выйдет.

яр


алла вăрăм яр — проявлять алчность, зариться
алла ирĕке яр — дать волю рукам
алла ярса ил — взять в свои руки
асран ан яр — постоянно думать о ком-чем-л.
ăша хĕлхем яман во рту маковой росинки не было
куçран ан яр — не выпускать из поля зрения
намăса яр — выставлять на посмешище
пуç яруст. сослать (в ссылку)
пуçа лăш яр — опустить голову
салам яр — приветствовать (в письме)
çăвар тутине яр — вызывать неприятное ощущение во рту
ташша яр — пуститься в пляс
тымар яр — пускать корни, укореняться
хваттер яр — сдавать жилье, пускать на квартиру
хунав яр — пускать побеги (о деревьях, кустах)
чĕлхене яр — распустить язык
шухăша яр — повергнуть в раздумья
ыйха яр — спать мертвым сном
юрра яра пар — распевать песни, заливаться
ятна ан яр — не урони свою честь
ят яр — опозорить, осрамить, обесчестить
ярса пус — шагнуть
ярса тыт — схватить, задержать

ӳк

1.
падать, сваливаться
пуç хĕрлĕ ӳк — упасть вниз головой
çĕре ӳк — упасть на землю
тăнсăр пулса ӳк — упасть в обморок
шăтăка ӳк — свалиться в яму
йывăç ӳкрĕ — дерево повалилось
Ан тĕкĕнех, ӳкетĕп. (Тумлам). — загадка Не тронь меня, а то я упаду. (Капля, капель).

ӳк

14.
грянуть, приключиться, случиться (о беде)
пристать (о болезни)
ачана сар ӳкнĕ — ребенок заболел желтухой
пуç çине пысăк хуйхă ӳкрĕ — на меня свалилось большое несчастье

ӳт-пуç

организм
сывă ӳт-пуç — здоровый организм

çаврăн

7. перен.
кружиться, мешаться, путаться
пуç çаврăнать — 1) голова крӳжйтся 2) голова кругом идет
шухăш çаврăнать — мысли в беспорядке

çĕкле

3.
поднимать (руку, голову, глаза)
алă çĕкле —
1) поднимать руку (напр. при голосовании)
2) перен. поднять руку на кого-л., ударить

куçа çĕклесе пăх — поднять глаза

пуçа çĕкле —
1) приподнять голову
пуç çĕклемесĕр ĕçле — работать не поднимая головы
2) перен. поднять голову, обнаглеть
реакци пуçа çĕкленĕ — реакция подняла голову

çĕмĕрĕл

6.
ломить, ныть, мозжить
пуç ыратса çĕмĕрĕлет — голова разламывается от боли

çимĕш

губитель
пуç çимĕш — бран. душегуб
Хĕр пултăр — кин çимĕш. — посл. Золовка — беда для невестки.

çурăл

5. перен.
разрываться, болеть
пуç çурăлать — голова трещит от боли
чĕре çурăлса тухать — сердце разрывается на части

6.
оглашаться
урам юра сассипе çурăлать — улица оглашается песнями


çурăлас пек тарăхрăм — я готов лопнуть от злости

çӳç-пуç

волосы (на голове)
çӳçе-пуçа тирпейле — привести волосы в порядок, причесаться


çӳç-пуç вирелле тăчĕ — волосы встали дыбом

ăн-пуç

собир.
сознание, разум, рассудок
ăн-пуçа кĕр — войти в разум
ăн-пуçа кĕр — повзрослеть
унăн ăн-пуçĕ анăрарĕ — у него сознание помутилось, голова кругом пошла

ĕнт

1.
палить, опаливать
обжигать
(слегка)
пуç-ура ĕнт —  палить голье
чăхă ĕнт — опалить курицу
ĕнтсе яр — 1) спалить, сжечь (нечаянно) 2) опалить слишком сильно
çиçĕм йывăçа ĕнтнĕ — молнией опалило дерево

ĕç-пуç

собир.
дела
ĕç-пуç нумай — дел много
ĕç-пуç пуçтар — покончить с делами
ĕç-пуç япăх — дела плохи

хура


куç хури — зрачок
хура кайăк — дрозд
хура карамед. темная вода (болезнь глаз)
хура кăмпа — чернушка (гриб)
хура кăрăç — черный груздь
хура кĕр — поздняя осень
хура пулă — линь
хура пуçбот. рогоз
хура сарамакдиал. чахотка, туберкулез
хура сĕлĕбот. овсюг
хура çăкăр — черный хлеб
хура çĕлен — гадюка
хура çил — смерч
хура çырла — 1) черника 2) ежевика 3) ягоды паслена
хура тăм — сильные заморозки
хура тăхлан — свинец
хура тирек — осокорь
хура халăхуст. черный люд, крестьяне
хура хырăм — подуст (рыба)
хура чир — проказа
хура ылтăн — черное золото (нефть)

вăкăр


вăкăр пуç — медовый цвет, клевер (дикий)
вăкăр хӳридиал. подорожник

майра


майра аппаобращение к замужней русской женщине
майра инке — русская невестка
майра йĕппи — булавка
майра кайăк (кайăкĕ) — канарейка
майра кĕпçи (хуххи) — бот. свербига
майра кăмпи — сыроежка
майра пуç (пуçĕ) —
1) швейка (подушечка для ручного шитья)
2) бот. хвощ полевой
3) бабка (особая кладка снопов)
майра çухи — отложной воротник
майра хупĕ (хуппи)— гребень (для расчесывания кудели перед прядением)

шăтăк


шăтăк пуç — дурак, тупица, идиот
тăрри шăтăк — олух царя небесного
çăва шăтăкĕнче — у черта на куличках
киремет шăтăкне анса каях!

шăн


шăннă карăш — мокрая курица (о человеке)
шăннă пуç — дурак, бестолочь, дубина
шăннă çăвар — мямля, размазня

чашăкки


пуç чашăккианат. черепная коробка

хывăх


хывăх пуç — пустая голова
хывăх вĕçтерсе тăр — пустословить

хур


айăпа хур — вменять в вину
ашшĕне хунă — он пошел в отца
вут хур — развести костер
кăвайт хур — развести костер
кăвас хур — ставить тесто
чуста хур — ставить тесто
пуç хур — сложить голову, погибнуть
саклат хур — отдавать в заклад
тĕпе хур — класть в основу, основываться
херес хур — креститься
шанчăк хур — возлагать надежды на кого-что-л.
ят хур — нарекать, давать имя

алчăра


куç-пуç алчăраса кайрĕ
— глаза разбежались

тĕпек


пуç тĕпеккианат. темя
хулпуççи тĕпекки — плечевой сустав

арпа


арпа пуç — несообразительный человек

мелке


мелке курăкĕбот. метлица
мелке пуç — растрепа, непричесанный, лохматый человек

сарă


сарă пуçбот. первоцвет
сарă чечек, сарă пуçобщее название многих растений с желтыми цветами, чаще первоцвета, лютика, одуванчика, подмаренника, ромашки
сарă çеçке — цветы огурца, тыквы
сарă курăкбот. горец
сарă пăрăç — горчица (букв. желтый перец)
сарă сип утибот. зверобой
сарă карас — золотой карась
сарă кăмпа — лисички (грибы)
сарă тут — веснушки (весенние)
сарă çу — топленое масло
çăмарта сарри — желток яйца
чечек сарри — пыльца цветка
сарă тута — желторотый юнец (букв. желтые губы)
сарă хĕр — 1) поэт. красная девица, девица-красавица 2) вторая младшая сестра мужа
сарă ывăл — третий младший брат мужа

хăвăл


хăвăл пуç — глупец (букв. пустая голова)
хăвăл сухан — зеленый лук, лук-порей

пуç


пуç вĕçĕ — изголовье
пуç пӳрне — большой палец
пуç кастар — постричься
пуç яр — сослать в ссылку
пуçа çи — погубить
пуç çиесшĕ бран. погубитель
пуç çавăр — околдовать
пуçна пултăр! бран. пусть это будет тебе во вред!
пуç хур — сложить голову
пуç патне кай — хмелеть, пьянеть
пуç патне пыр — хмелеть, пьянеть
ăмăрту пуçĕнче пыр  — идти во главе соревнующихся

пуç

II. глаг.

макать, обмакивать
чернил пуçса ил — обмакнуть (перо) в чернила
икерче çу çине пуç — макать блины в масло

тӳнтерле


тӳнтерле пуç мими — мозги набекрень

кукша


кукша пуçбот. одуванчик

кăвакал


кăвакал пăтти — ряска, скопление водорослей
кăвакал пуçбот. львиный зев
кăвакал туни — хвощ полевой

вĕçлĕ


пуç вĕçлĕ — головами друг к другу
ура вĕçлĕ вырт — лежать валетом; лежать ногами друг к другу

муклашка


пуç муклашки анат. череп

пуçтар

II.

понуд. от пуç II.

пуклак


пуклак пуçдиал. головастик
пуклак сăмах — неуместное слово
пуклак чĕлхеллĕ — косноязычный

обелиск

обелиск (палăк)
гранит обелиск — гранитный обелиск
çапăçура пуç хунă паттăрсене асăнса лартнă обелиск — обелиск в честь героев, павших в боях

арпаш


пуç арпашса каять
— голова идет кругом
куç-пуç арпашать — глаза разбегаются

купташка


пуç купташки — черепная коробка
хăмăт купташки — остов хомута

Федотовăн «Тĕне кĕмен чăвашсен ячĕсем» словарĕ

Пипӳ

яз. и.? Встр. в загадке. Тиньгеш. Пĕчĕк пипӳ пуç çапах ларать (çырла). (Ашм. Сл. IX, 217): Пи + пӳ (?) мар. м. и. Пипа (Черн. СМЛИ, 361).

Чăваш чĕлхин çĕнĕлĕх словарĕ

анекдотлăх

ç.с. Анекдотри пек лару-тăру, тамашаллă ĕç-пуç; путишлĕх, камитлĕх (туп.). Кашни калавĕ-новелли Агиверăн кулăш, анекдот çинче хывăннă... Кунашкал анекдотлăх пĕр Агивершăн кăна кăсăк теме çук. Г.Федоров, 1996, 17 с.

аура

ç.с. 1. Парапсихол. Чĕрĕ чунăн ӳт-пĕвне хупăрласа тăракан, вышкайсăр сисĕмлисем (экстрасенссем) кăна куракан çутă пайăрка сийĕ; биоуй (туп.). Çын аури, тепĕр майлă каласан, биоуйĕ (е кĕлетке тавра тытăнса тăракан куçа курăнман мĕлке) тăрăх диагноз лартма пулать. Х-р, 27.06.1992, 3 с. Иисус Христосăн аури сарă тĕслĕ пулнă. Я-в, 1995, 9 /, 105 с. Экран çинче вăл [хĕрача] çĕр çывăхĕнчи орбитăра ĕçлекен çынсен аурине курма пултарнă. ÇХ-рĕ, 15.12.1999, 4 с. Аура çирĕп, вăйлă пулсан сире нимĕнле хура вăй та, нимĕнле тухату та çĕнтереймĕ. С-х, 2000, 27 /, 3 с. — аурăн асамлă çути (Я-в, 1995, 10 /, 42 с.). 2. Куçăм. Этем, чĕрчун е япала хăй таврашĕнчи çынсене кӳрекен витĕм. Тен, эпĕ те такамшăн Турă... Ырсунăм кăмăлĕ — аура. Л.Федорова //Я-в, 1991, 4 /, 7 с. Вера Кузьминичнăна çур ĕмĕр ытла [театрти] çак аура витĕм кӳрсе тăрать (ХК, 1998, 37 /, 15 с.). Пирĕн Таньăсене тата темле «аура» текенни пĕрешкеллетет ахăр. ÇХ, 1999, 3 /, 4 с. 3. Куçăм. Пĕр-пĕр пулăмпа çыхăннă лару-тăру, ĕç-пуç. Наци философийĕ, пурнăç аури ... авалхи тĕнре мĕн тери уçăмлă палăрать. Х-р, 17.12.1992, 3 с. Хăйне евĕрлĕ аура хуçаланать. Х-р, 25.12.1997, 4 с. Вăл [тĕп режиссер] артистсем сцена çинче хумханнине, ... залра хăйне майлă «аура» пулнине лайăх туйса илнĕ. Х-р, 13.04.2001, 2 с.

биоток

, п.с. Чĕрĕ организмри — унăн хавалĕпе пĕр килекен, ыттисене витĕм кӳме пултаракан — хăйне евĕрлĕ чӳхенӳ (электромагнит таппи). Пациентсене çамрăк донорсен магнит пленки çине çырса илнĕ биотокĕсене парса çамрăклатма пуçларăмăр. К-н, 1965, 24 /, 4 с. Çыннăн пуç миминчен саланакан биоток ... юлташĕсен, тăванĕсен ăс-тăнне, туйăмне çитни... В.Тимаков, 1984, 52 с. Çын шутлани теприне биотоксемпе куçать-ши. В.Эктел //Я-в, 1991, 7 /, 17 с. Манăн биотоксем куракан патне çитеççĕ. Х-р, 25.12.1997, 4 с. Йывăçсем те çынна сиплĕхлĕ биотоксемпе витĕм кӳреççĕ. С-х, 1999, 1 /, 2 с. — биоток яр (В.Эктел, 1996, 82 с.); биоток ритмĕ (С-х, 2000, 9 /, 4 с.); биоток хĕлхемĕсем (С.Асамат //ÇХ, 2000, 12 /, 11 с.).

интимлă

1. Ç.п. Арлăх хутшăнăвĕпе çыхăннă; савăшуллă. Интимлă япала вăл пĕр-пĕрне юратакан мăшăр хушшинчи вăрттăнлăх пулмалла-çке. Х-р, 27.10.1992, 3 с. Анчах Раиса Васильевна интимлă ĕç-пуç пуçланасса кĕтсе илеймен. ÇХ, 30.04.1998, 2 с. Ача çуратиччен упăшкипе... интимлă пурнăçпа пурăннă. ÇХ, 1999, 10 /, 5 с. Ăнсăртран пулакан интимлă çыхăнусемвенери чирĕсемпе чирлессин чи анлă сарăлнă сăлтавĕ. С-х, 2000, 11 /, 4 с. — интимлă тема (Х-р, 17.06.1993, 4 с.; ÇХ, 2000, 34 /, 12 с.); интимлă тивĕç (ÇХ, 2000, 38 /, 8 с.); интимлă хутшăну (ÇХ, 2003, 2 /, 13 с.). 2. П.п. Вăрттăн, çепĕç, евĕклĕ. Интимлă çырусен минретĕвĕ [Пуçелĕк]. Х-р, 17.06.1993, 4 с. Пӳлĕмре çуртасем çунаççĕ. Интимлă лару-тăру. ÇХ, 1998, 1 /, 5 с. Çут çанталăкпа темле интимлă çыхăнăва кĕретĕн. Ар, 2001, 3 /, 2 с. — интимлă ен, интимлă тĕнче (ЧЛ, 1994, 11 кл., 192 с., 204 с.). — ВЧС, 1971, 258 с.; ВЧС, 1951, 225 с.

калайçă

п.с. Шăвăç ăсти, шăвăççă. Кăвак çутăллах пуç-ланатчĕ те ĕçчен калайçăн, пăхăрçăн аллинчи мăлатукăн кĕвви — мĕн каç пуличченех янăратчĕ. В.Ахун //Я-в, 1999, 11—12 /, 96 с.

качака

Ту качаки, ç.п., астрол. Çулталăк çаврăмĕпе пыракан Хĕвел çав ятлă çăлтăрсен ушкăне кĕрсен (22.XII—20.I) çуралнă çын. Ту качакине Непал астрологĕ чуна çĕклентерсе яракан ĕç-пуç пуласса шантарать. Т-ш, 27.02.1991, 7 с. Ту кача-кисен çĕнĕ туссем тата хӳтĕлевçĕсем тупăнĕç. ХС, 1999, 11 /, 3 с. Çăлтăрçăсем Ту качакисене çак профессисене суйласа илме сĕнеççĕ, сад ăсти, политик, ученăй, шахтер. Ар, 2001, 3 /, 3 с. — Ту качаки палли (ÇХ, 1999, 3 /, 11 с.)

кăруççел

п.в. Ача-пăчана е уяври халăха çавăрса ярăнтармалли хатĕр; карусель. Ни хатĕрленме, ни пуç тавра çавăрттарса пăхма! Чисти кăруççель! Хв. Агивер //К-н, 1982, 2 /, 6 с. Мĕнпур япала хăрушă кăруççель пек пăлтăртатура. В.Эктел, 1996, 89 с. Апла-тăк çаврăнтăр круççелĕ çак пысăк та хивре тĕнчен! Г.Ирхи, 1991, 69 с. (Çавах //ÇХ, 2002, 6 /, 10 с.). Виçĕ круççел умĕнче те çынсем туллиех. Х-р, 16.05.2002, 4 с. — «кăруççел» ту (В.Садай, 1969, 23 с.); кăруççел çаврăн (ХС, 1997, 32 /, 2 с.).

кăруççель

п.в. Ача-пăчана е уяври халăха çавăрса ярăнтармалли хатĕр; карусель. Ни хатĕрленме, ни пуç тавра çавăрттарса пăхма! Чисти кăруççель! Хв. Агивер //К-н, 1982, 2 /, 6 с. Мĕнпур япала хăрушă кăруççель пек пăлтăртатура. В.Эктел, 1996, 89 с. Апла-тăк çаврăнтăр круççелĕ çак пысăк та хивре тĕнчен! Г.Ирхи, 1991, 69 с. (Çавах //ÇХ, 2002, 6 /, 10 с.). Виçĕ круççел умĕнче те çынсем туллиех. Х-р, 16.05.2002, 4 с. — «кăруççел» ту (В.Садай, 1969, 23 с.); кăруççел çаврăн (ХС, 1997, 32 /, 2 с.).

круççел

п.в. Ача-пăчана е уяври халăха çавăрса ярăнтармалли хатĕр; карусель. Ни хатĕрленме, ни пуç тавра çавăрттарса пăхма! Чисти кăруççель! Хв. Агивер //К-н, 1982, 2 /, 6 с. Мĕнпур япала хăрушă кăруççель пек пăлтăртатура. В.Эктел, 1996, 89 с. Апла-тăк çаврăнтăр круççелĕ çак пысăк та хивре тĕнчен! Г.Ирхи, 1991, 69 с. (Çавах //ÇХ, 2002, 6 /, 10 с.). Виçĕ круççел умĕнче те çынсем туллиех. Х-р, 16.05.2002, 4 с. — «кăруççел» ту (В.Садай, 1969, 23 с.); кăруççел çаврăн (ХС, 1997, 32 /, 2 с.).

киреметçĕ

п.с. Киремете пуç çапакан, чăваш тĕнĕпе пурăнакан çын. Парăнми çав киреметçĕсен сыпăран сыппа, йăхран йăха тухнă витĕмлĕ чĕлхеçĕсем. П.Хусанкай, 1968, 225 с. — Кала-ха, киреметник, лайăха-и çак е начара.ыйтать вăл [пуп] Кукша Чаканран. К-н, 1974, 19 /, 19 с. Хальхи киреметçĕсем çураçайми хире-хирĕç тăратнă икĕ Йăвана [И.Яковлевпа И.Юркина] — вĕрентӳçĕпе писателе — пĕрлештерекенни те пур. В.Егоров //Х-р, 16.08.2000, 4 с.

киреметник

п.с. Киремете пуç çапакан, чăваш тĕнĕпе пурăнакан çын. Парăнми çав киреметçĕсен сыпăран сыппа, йăхран йăха тухнă витĕмлĕ чĕлхеçĕсем. П.Хусанкай, 1968, 225 с. — Кала-ха, киреметник, лайăха-и çак е начара.ыйтать вăл [пуп] Кукша Чаканран. К-н, 1974, 19 /, 19 с. Хальхи киреметçĕсем çураçайми хире-хирĕç тăратнă икĕ Йăвана [И.Яковлевпа И.Юркина] — вĕрентӳçĕпе писателе — пĕрлештерекенни те пур. В.Егоров //Х-р, 16.08.2000, 4 с.

криптограмма

п.с. Шифрласа çырнă пĕчĕк çыру; пытарăнчăк çыру, шахвăрту. Пуç ватмăшсен йышне крипто-граммăсем те кĕреççĕ... Çак криптограммăра туслăх çинчен калакан ваттисен сăмахĕ вуланмалла. Т-ш, 1999, 1 /, 5 с. Криптограммăра салам сăмахĕсем вуланĕç. Т-ш, 1999, 10 /, 12 с.

курултай

п.с. Конгресс, сpезд, аслă пуху. Казанкă шывĕ хĕррине курултай«пĕтĕм Хусан çĕрĕн» пухăвĕпуç-тарăнчĕ. К.Турхан, 1967, 332 с. Мăн курултай пухать те Мамай хан калать, «Чĕркуçленмест сăвар ăрачĕ...» В.Энтип, 1987, 229 с. Чăваш курултайне [наци конгресне] парне тăвар! Х-р, 8.10.1992, 2 с. 9-мĕш курултая Шупашкарта ирттерме сĕнсен никам та хирĕçлемерĕ. ÇХ, 1998, 40 /, 4 с. — курултай пуçтар, курултай ирттер (К.Турхан, 1967, 260 с., 321 с.); Пĕтĕм çĕршыври чăваш хĕрарăмĕсен курултайĕ (В-х, 1991, 21 /, 10 с.); Пĕтĕм тĕнчери тĕрĕк çамрăкĕсен курултайĕ (Х-р, 2.09.2000, 4 с.); Пушкăрт Республикин Патшалăх Пухăвĕ — Курултайĕ (УС, 1999, 46—47 /, 8 с.).

лидерлăх

ç.с. Çул пуç пахалăхĕ; ертӳçĕ тивĕçĕ-тайăнĕ. Вĕсем пĕр тантăш мăшăрсенчен кăшт кăна аслăрах-ха, анчах ... лидерлăх палли пурсăпайлă, ăслă, кăмăллă лидерлăх. А.И.-Ехвет //Х-р, 12.09.1996, 3 с. Ăна тума нимле пултарулăх та, нимле тавçăрулăх та, нимле «лидерлăх» та кирлĕ мар. Д.Гордеев //Х-р, 2.08.2000, 4 с.

микрохум

ç.с., физ. Пĕчĕк хушăллă (диапазонлă) электромагнитлă хум; чиксĕр пысăк тăтăшлăх. Микрохумпа ĕçлекен кăмакара апат хатĕрлетĕр пулсан, унти температура 70 градусран кая ан пултăр. С-х, 1999, 26 /, 3 с. Сотовăй телефонпа калаçнă чухне микрохум пайăрки пуç купташкипе пуç мимине кĕрет. С-х, 2000, 37 /, 1 с. — микрохумлă кăмака (ХС, 1999, 130 /, 2 с.).

пăнчă

п.п. Пĕр-пĕр ĕç-пуç (суту-илӳ, вăрçă-харçă) пулса иртекен вырăн. Тепĕр ирхине ... унăн тусĕсем хулари суту-илӳ «пăнчисене» сырса илнĕ. К-н, 1967, 6 /, 4 с. Пирĕн районта пурĕ 120 суту-илӳ пăнчи. К-н, 1981, 16 /, 9 с. Вăл та çавнашкал бизнес пуçарнă, виçĕ «пăнчă» тытса тăнă. Х-р, 11.04.2001, 1 с. «Вĕри пăнчăна» пĕр хăрамасăр каякан хĕрарăм юрăç тупăнĕ-ши тата. Х-р, 11.10.2000, 2 с. — танл., хĕрӳ «точкăсем» (Х-р, 27.07.2001, 4 с.).

пĕлменлĕх

ç.п. Паллă мар вырăн, уçăмсăр тĕл; паллă-марлăх. Темле самолет пуç тăрринче ... таçти пĕлменлĕхе вĕçрĕ. Г.Юмарт //Я-в, 1995, 10 /, 117 с.

поп-çăлтăр

ç.с. Яш-кĕрĕм кăмăллакан эстрада юрăçи. Ĕç-пуç ... поп-çăлтăрсен аялти кĕпе-йĕмĕ патнех çитмен-ха. ÇХ, 1999, 12 /, 8 с. Поп-çăлтăр [Мадонна] хăй автобиографи çырма, ытти авторсен çăварне хуплама шут тытнă. ÇХ, 2001, 49 /, 8 с. Поп-çăлтăрсем кашни кун супер-шоусем кăтартĕç. Ар, 2002, 36 /, 2 с.

психушка

п.с., калаç. Психиатри больници; психболь-ница (туп.), ухмахсен çурчĕ. Мани, шиз, паранойя, ухмах, тăм пуç! Халех психушкăна! Б.Чиндыков //ТА, 1988, 10 /, 23 с. Хăйне милиционерсем тытса каясса, тĕрмене мар-тăк, каллех «психушкăна» хупса хурасса сиснĕ-ши çак этем. ХС, 1999, 30 /, 2 с.

пулу-иртӳ

ç.с. Иртнĕ лару-тăру; ĕç-пуç, пулăм. Айван пулу-иртӳ кĕртсе ярать чунна ... пĕлмен вăййа! Г.Айхи, 1988, 15 с. Вăл [«Ялта» драмăри Ванюк] тулаш тĕнчери пулу-иртӳсем çинчен шухăшласах та каймасть. В.Егоров, 1989, 31 с. Пĕр хулари пулу-иртӳ. К.Бельман, 1999, 177 с.

пушарçă

ç.с. Пушар хуралĕнче ĕçлекен çын; пу-шарник, пожарник. Ăна [ăмăртăва] вут-çулăма сӳнтернĕ чухне сарăмсăр пуç хунă пушарçăсене халалланă. ÇХ, 1999, 42 /, 11 с.

ĕçченçĕ

п.в. Тăрăшуллă çын (е сăнар); ĕçлевçĕ, ĕçчен. Пуç çапма пымашкăн вăхăт çук ĕçченçĕн. С.Шавлы, 1974, 37 с. Вăл лайăх çын, канăçсăр ĕçченçĕ. А.Медведев, 1983, 199 с. Хĕвелпе танах тăрса вăратрăм ытарми ĕçченçĕ уй-хире. В.Пехил, 1986, 16 с. Тăрмашаççĕ, тĕрмешеççĕ кунсерен ĕçченçĕсем. А.Галкин //Т-ш, 1998, 7 /, 5 с.

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

вĕç

II.
конец
пĕр вĕçрен — сплошь
пуç вĕçĕ — изголовье
вĕçĕ-вĕçĕн — конец к концу, один за другим
тĕнчен вĕçĕ-хĕррине çитичченех — до самых краев земли
вĕçĕ-хĕррисĕр, вĕçсĕр-хĕррисĕр — бесконечный, безграничный

витĕр

II. син.: виттĕр
сквозь, через
пăта хăма витĕр тухрĕ — гвоздь прошел сквозь доски
витĕр курăнакан – прозрачный; редкий
куç пуç витĕр мар çын — подслеповатй человек

кайăк

птица, дичь, дикое животное
зверь

вĕçен кайăк — летающие птицы
кайăк хур — дикий гусь
кайăк кăвакал — дикая утка
ула кайăк — пестрый дятел
хура кайăк — черный дроздь
Кайăк хур Çулĕ — Млечный Путь
кайăк пуç — клевер
кайăк станĕ — клетка (для птиц)
кайăкçă — охотник
кайăк тытма кай — итти на охоту
кайăка çӳрекен — охотник
кайăк лаша — осел
кушак кайăк — мышь
кайури (кайа ури) — землерой, крот

кил

I.
дом
киле — домой
килте — дома
килти — домашний
кил-çурт — домашнее строение
кил-вут — домашний очаг
вĕсем килĕпех усал — у них вся семья негодная
кил-йыш — семейный, семейство
киле йулнă çынсем — люди оставшиеся дома
кил-карти, кил-хушши, карташ — двор
кил хурчĕ — дикая пчела  
кил пуç — хозяин дома
епĕ хам, килтескер, парса йамарăм — так как я сам был дома, то я не дал
вăл ĕнесем килтине пĕлмен — он не знал, что коровы дома
килĕм вутăм кил тулли — моих семейных полон дом
тĕп килĕ — родной дом
киллĕн киллĕнех — дом за домом
килелле — домой, по направлению к дому
хăна кил йар — пустить на квартиру

кукша

плешь
кукша пуç, кукша пуçлă — плешивый

мимĕ

мозг; пуç мими – головной мозг; çĕр мимĕне кайашшă – чтоб тебе провалиться сквозь землю.

117 стр.

пĕкĕрĕç

кривой, загнутый
Пĕкĕрĕç сысна пĕтĕм хире çавăрать. (Ака пуç). — Кривая свинья все поле переворачивает. (Плуг).

пĕркен

покрыться
накрыться
окутываться

пуç çинчен пĕркен — закрыться с головой

пулек

пулек — остаток пищи у "мăн кĕрӳ" и у "туй пуç", которая раздается на другой день после свадьбы в средине двора

пурне

перст, палец; пуç-пурне – большой палец; шĕвĕр пурне – указательный палец; вăта пурне – средний п., йатсăр пурне – без'имянный пал.; кача пурне – мизинец; Пурнеске – наперсток.

149 стр.

пуç

голова
начало
начальник
главный
колос
покорность

аслине пуç — старшему покорность
пуçлă йĕп — булавка
пуçла — начинать
пуçлан — начинаться
пуç-çап — челом бить, покланяться, молиться; жаловаться, благодарить
пуç çавăр — отуманить
кил пуçĕ — домоправитель
туй пуçĕ — распорядитель свадебного пира
çарă пуçĕ — полководец
йал пуçĕ — вождь деревни, своего народа
шыв пуçĕ — исток, вершина реки
çырма пуçĕ — начало оврага
вар пуçĕ — начало долины
кӳлĕ пуçĕ — начало озера
шурăмпуç — заря
вут пуççи — головня
çул пуççи — проводник
хул-пуççи — предплечие
ан-пуççи — плечео
пуç пÿрне — большой палец
пуç тури — гребень
пуç тăрри, тӳпи — темя
пуç шăмми — череп
пуç йанаххи — виски
пуç тутăри — головной платок
пуç-кашăл — венец
вăл кĕнекене пуçĕпех патăм — я отдал ему эту книгу совсем
пуçламăш — начало
пуçне — кроме, отдельно, особенно, исключая
пăт пуçне пиллĕк пус тӳлес пулать — нужно платить по пять копеек с пуда
пуçах, пучах — колос
хăмла пучаххи — хмелевая шишка
пуçалăх, пуçелĕк — из головы, брус в окне
пуç вĕçĕ — изголовье
пуçлăх — начальник; глава
пуç хирлĕ ӳкер — упасть стремглав п
пуç хур – ложиться ("голову класть")
çичĕ çул йамшăк чупрăм, пĕр турта пуç катмарăм — семь лет я гонял ямщину и не отколол конца ни у одной оглобли
пуç-тах çын — бесшабашный
пуççăрла [Етĕр.] — быть бесшабашным
пуç çинчен пĕркен — закрываться с головой
çын пуçне пĕрер çăмарта пĕçереççĕ — на человека варят по одному яйцу
пуçланса кайать — начинается
ĕçле пуçлать — принимается за работу
ĕрет пуçланса йарать — начинает ряд

пуç

макнуть; çăкăрпа тăвар çине пуç – обмакнуть хлеб в соль.

152 стр.

салан

разбиваться; расходиться; рассеяться; рассыпаться; куç пуç саланса кайрĕ – глаза разбежались.

160 стр.

суха

син.: суха пуç
соха
суха тимĕри — сошник, лемех
суха касси — борозда
суха калеки — полица
пулă сухи — устье реки, угол между шеей и подбородком
суха тăвакан — пахарь
суха сухала — пахать пашню
хура лаша сухара — вороная лошадь на пашне

çăлтăр

звезда
çурăм пуç çăлтăрĕ — утренняя звезда
Çич çăлтăр (Алтăр çăлтăр) — Большая Медведица
çăлтăр ӳкни — падение звезды
нумай çăлтăр хушшинче çĕнĕ çăлтăр çутăлчĕ — между множеством звезд засветилась новая звезда
çăлтăрçă — астроном

çурăм

спина
çурăм шăмми — позвоночный столб
çурăм пуç — заря
çурăм пуçпеле — на заре
кăмака çумне çурăмуна тайăнса ан тăр — не прислоняйся спиной к печке
лашанăн çурăмĕ пăсăлчĕ — у лошади спина стерта

çӳç

волос, волосы; çӳçрен лăçка – драть за волосы; çӳçрен çӳçе, çӳçе-çӳçĕн – (схватили) друг друга за волосы; çӳç чирĕ – колтун; çӳç пĕрчи – один волос; çӳçсĕр, çутă пуç – безволосый; çӳçлĕ – волосатый.

202 стр.

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

ватти

çурт пуç çынни; вилни. Ачамсем, кашни кил-йышра ватти (çурт пуç çынни) пур, кашни килте ватти – е ашшĕ е аслă ашшĕ, е пиччĕш, е хăйпе пĕр тăван пиччĕш пулать; çапла кашни килте кам та пулин ватăраххи çурт пуç çынни пулать; кил-йышĕсем унпа канаш тумалла, ăна итлесе пурăнмалла [Объяснительные 1903:65]; Ваттисене (вилнисене) асăннă чух кутия е харпăр хăй пылне илме, Турă шыва кĕнĕ праздникре святой шыв илме тата Христос Иерусалиме мухтавлăн кĕнĕ праздник кунĕ кăчăкă илме пит тăкăсланса, васкаса пыраççĕ [Наставление 1905:9].

Далай-Лама

Будда тĕнне тытса тăракан халăх пуçлăхĕ. Тибет çĕрĕнчи Далай-Лама ятлă (Будда тĕнне тытса тăракан халăх пуçлăхĕ) патне Патша ак çапла телеграмма янă: «Эсир Монголия çĕрĕнче вăхăтлăха пурăннă чух Манăн Будда тĕнне тытса тăракан халăхсем Сире ӳксе пуç çапма тивĕçлĕ пулчĕç <…>» [Хыпар 1906, № 13:199].

йăлăн

тилмĕр. <…> Сана пуç çапса йăлăнатăп (тилмĕретĕп) <…> [Букварь 1880:40].

кахаллан

юлхавлан. Усал, йĕркесĕр ĕç çăлăнма парать; мĕнле çăлăнасси çинчен шухăшламанни, кунти пурăнăçшăн анчах выçă кăмăлланса ĕçлени, выçă куçлă пулни, ĕç çук тесе ĕçкĕ туни е кахалланса (юлхавланса) вăхăта ĕçсĕр ирттерни, вăрлани-çаратни, аскăн ĕç туни, киремете пуç çапни, мăн кăмăлланни, çынна курайманни, тăшман туни – ак çаксем чăнах ĕнтĕ çăлăнма чарса тăраççĕ [Поучения 1904:14].

киремет таврашĕ

турă тесе пуç çапакан кĕлеткесем. Владимир Киева тавăрăнсан малтанах хăй ывăлĕсене тĕне кӳртнĕ, унтан ĕлĕк турă тесе пуç çапакан кĕлеткесене (киремет таврашĕсене) пурне те çĕмĕрттернĕ [Наставление 1896:129].

пар лаша

икĕ лаша. Икĕ йĕрлĕ ака пуç илсессĕн пĕр çынах икĕ (пар) лашапа пилĕк çын сухаланă чухлĕ сухалать <…> [Степанов 1906:5].

Париш

(хальхилле Париж) хрантсуссен пуç хули. Ут уйăхĕн 14-мĕшĕнче король Париш патне (Париш хрантсуссен пуç хули) çарсем пуçтарма тытăнни тенĕ хыпар сарăлнă [История 1917:3]; Паришре* пӳрт тӳрлетни. *Париш – французсен чи аслă хули [Первая 1909:11].

плуг

ака пуç. Плуг (ака пуç) илес пулсан эсир 20–30 тенкĕ тӳлетĕр. Ют патшалăхра плугсем пирĕн çурма хак та çук [Игнатьев 1906:7]; Лашасăр çӳрекен ака пуç (плуг). Америкăра, хăш тĕлте пирĕн патшалăхра та пĕр лашасăр-мĕнсĕр сухалакан ака пуçсем пур [Çулталăк 1913:20].

президент

халăх хăйсем хушшинче суйланă патша; малта тăракан, пуç. Икĕ патшалăхра, Францияпа Швейцарияра, ун пек мар. Ку патшалăхсенче патшана халăх хăйсем хушшинчи çынна суйласа хурать. Суйланă çынна вĕсем президент теççĕ [Çулталăк 1906:15]; Республикăсенче патша çук, унта патша вырăнче халăх суйланă çын ларать, ăна президент (малта тăракан, пуç) теççĕ [Народное 1906:5].

пуç хĕрлĕ

пуçне аяла туса. … чăн малтан хуртсене йăвинче тĕтĕмпе тĕтрес пулать, вара вĕллине пуç хĕрлĕ çавăрса (пуçне аяла туса) хуртсем пĕсехисене пыл тултарачен пĕр пилĕк минут кĕтсе тăрас пулать [Сергеев 1907:12].

шурă тăхран пуç

чавка пуçĕ, клевер. Хуртсем акă мĕнрен-мĕнрен пыл пуçтараççĕ: улма йывăççи е ытти пахча çимçи чечеккисенчен, анчах вăл вăхăтра хăйсене йышланма пыл нумай кирлĕ, ытлашши, вĕллерен илмелли пит сайра пулать, хăмла çырли чечеккинчен; улăхри тĕрлĕ чечексенчен, пуринчен ытла шурă тăхран пуç (чавка пуçĕ, клевер) пыл парать, çăка чечекĕнчен, хура тул чечекĕнчен [Сергеев 1907:33].

шыв суханĕ

чăрăш тăрри. Томас-шлакпа каинит тăкнă çĕрте иккĕмĕш-виççĕмĕш çул курăк вăйлă пулать, усал курăксем: мăк, хăях, шыв суханĕ (чăрăш тăрри) пĕтеççĕ, вĕсен вырăнне чавка пуç, кушак хӳри, мачăлта ӳсме тытăнать [Çулталăк 1910:41].

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

благоразумие

сущ.сред. (син. обдуманность, здравомыслие)
ăс-пуç, тăн-пуç, ăслă-тăнлă пулни; проявить благоразумие ăслă-тăнлă пул

болеть

2. глаг. несов.
ырат, сур; зубы болят шăл сурать; голова болит пуç ыратать

большой

прил.
1. (ант. маленький) пысăк, мăнă, капмар; большое здание пысăк çурт; большая перемена пысăк тăхтав (шкулта)
2. (син. многочисленный) пысăк, йышлă; большая семья йышлă çемье
3. (син. выдающийся, значительный) пысăк, чаплă, аслă; большая победа пысăк çĕнтерӳ; большой праздник чаплă уяв
4. большой сущ.муж., большая (-ой) жен. (син. взрослый; ант. маленький)
çитĕнни, пысăкки, асли; больших надо слушаться аслисене итлес пулать ♦ большой палец пуç пӳрне; большая вода ейӳ шывĕ; большей частью ытларах; самое большее чи нумаййи

венок

сущ.муж.
пуç кăшăлĕ; сплести венок из цветов чечексенчен пуç кăшăлĕ çых

вести

глаг. несов.
1. кого илсе пыр, çавăтса пыр; вести старушку под руку карчăка хулран çавăтса пыр
2. кого-что (син. возглавлять) ертсе пыр, ертсе кай, пуç пул; вести войска в бой çарсене çапăçăва ертсе кай
3. что (син. править, управлять) тытса пыр; вести автомашину автомашина тытса пыр
4. 1 и 2 л. не употр. кай, илсе кай, илсе пыр; эта дорога ведёт в лес ку çул вăрманалла каять
5. что (син. руководить) тыт, тытса пыр, йĕркелесе пыр; вести хозяйство хуçалăха тытса пыр; вести собрание пухава йĕркелесе пыр
6. что ту, пурнăçла, туса пыр; вести войну варçă вăрç; вести переписку çыру çӳрет; вести огонь из пулемёта пулемётпа пер ♦ хорошо вести себя харпăр хăвна йĕркеллĕ тыткала; и бровью не ведёт хăнк та тумасть; Ложь к добру не ведёт посл. Суйни ырă тумасть

вилок

сущ.муж.; вилки множ. (син. кочан)
пуç, купăста пуçĕ; три вилка капусты виçĕ пуç купăста

возглавить

глаг. сов.
пуçар, пуç пул, ертсе пыр; возглавить общественное движение халăх юхăмне ертсе пыр

глава

1. сущ.жен.множ. главы
пуç, пуçлăх, ертӳçĕ; глава администрации района район администрацийĕн пуçлăхĕ ♦ идти во главе кого-чего малта пыр, ертсе пыр

голова

сущ.жен., множ. головы
1. пуç; голова собаки йытă пуçĕ; лысая голова кукша пуç; голова болит пуç ыратать
2. (син. ум, рассудок) ăс, пуç, ăс-пуç; надо думать головой ăс-пуçпа шухăшлас пулать; он совсем потерял голову вăл ăсне йăлтах çухатнă; из головы не идёт пуçран тухма пĕлмест
3. чего пуç, пуçламăш; машина идёт в голове колонны машина колонна пуçламăшĕнче пырать
4. пуç (выльăх шучĕ); сто голов свиней çĕр пуç сысна ♦ с головой ăслă-пуçлă; без головы тăмпай, ăссăр; вешать голову пуçа ус, аптраса ӳк; головой ручаюсь çирĕп шантаратăп; вбить в голову ăса хыв; выбросить из головы пуçран кăларса пăрах; иметь голову на плечах ăс-пуçа ан çухат; потерять голову пуçа çухат, ăсран тух; на свежую голову ывăнман пуçпа (шухăшла); на свою голову харпăр хăйне сиен тумалла; садиться на голову пуç çине хăпарса лар; валить с больной головы на здоровую харпăр айăпне çын çине йăвантар

головка

сущ.жен.
1. пуç, вĕç; головка винта винт шлепки
2. (син. луковица) пуç; головка лука сухан пуçĕ

головной

прил.
1. пуç -ĕ; головной мозг пуç мими; головные уборы пуçа тăхăнмаллисем
2. (син. ведущий, главный) тĕп; головное предприятие акционерного общества акционерсен пĕрлешĕвĕн тĕп предприятийĕ

головокружение

сущ.сред.
пуç çаврăнни

головоломка

сущ.жен.
пуç ватмăш; решить головоломку пуç ватмăш тупсăмне туп

голос

сущ.муж., множ. голоса
1. (син. звуки) сасă (çыннăн, кайăкăн); высокий голос çинçе сасă; низкий голос хулăн сасă; на улице слышны чьи-то голоса урамра такам сассисем илтĕнеççĕ; певец потерял голос юрăçăн сасси çĕтнĕ
2. сасă (суйлавра); подсчёт голосов избирателей суйлавçăсен сассисене шутлани; право голоса сасă прави, сасăлав прави
3. (син. мнение, высказывание) шухăш, кăмăл, сасă, калани; голос читателей вулакансен кăмăлĕ; поднять голос в защиту детей ачасене хӳтĕлесе кала ♦ во весь голос тулли сасăпа; в один голос пĕр саслăн; в голос рыдать кăшкăрса макăр; слушаться голоса разума ăс-пуç хушнине итле

горевать

глаг. несов. (син. скорбеть; ант. радоваться)
хуйхăр, кулян, хурлан, пăшăрхан; горевать о погибших героях пуç хунă паттăрсемшĕн хуйхăр

действие

сущ.сред.
1. (син. работа, деятельность) ĕç, ĕç-пуç, ĕç-хĕл; противозаконные действия саккуна хирĕç ĕçсем; составить план действий на будущее малашнехи ĕçсен планне палăртса хур
2. ĕçлени, çӳрени, привести машину в действие машинăна ĕçлеттерме пуçла
3. вăй; вăйра тăни; продлить действие договора договор вăйра тăрас вăхăта тăс; закон обратной силы не имеет саккун вăйĕ иртнĕ вăхăта витмест
4. (син. результат, влияние) витĕм, вăйăм, усă; витĕм кӳни, усă пани; оказывать благотворное действие ырă витĕм кӳр; предупреждение не возымело действия асăрхаттарни усă памарĕ
5. пай, сыпăк (спектаклĕн, пъесăн); комедия в трёх действиях виçĕ пайлă комеди
6. тăвăм, действи; четыре действия арифметики арифметикăн тăватă действийĕ

дело

сущ.сред.; множ. дела
1. (син. работа, деятельность) ĕç, ĕç-хĕл, ĕç-пуç; домашние дела килти ĕç-пуç; ездить по делам службы хĕсмет ĕçĕпе çӳре; сидеть без дела ĕçсĕр лар
2. (син. специальность) ĕç, професси; военное дело çар ĕçĕ; он хорошо знает своё дело вăл хăйĕн ĕçне лайăх пĕлет
3. (син. надобность, нужда) ĕç, ыйту, йӳтĕм; Я пришёл к вам по важному делу Эпĕ сирĕн пата кирлĕ ыйтупа килтĕм
4. (син. процесс) ĕç (судра пăхмалли); уголовное дело уголовлă ĕç; возбудить дело в суде судра ĕç пуçар ♦ первым делом чи малтанах; между делом ерçнĕ хушăра; это другое дело ку пачах урăх япала; пустить в дело ĕçе яр; то и дело çине-çинех; дело твоё хаван ирĕкӳ; на самом деле тĕрĕссипе; Как дела? Мĕнле пурăнатăр?; В чём дело? Мĕн пулнă?; Это не ваше дело Ку сирĕн ĕç мар; Какое вам дело? Сире мĕн ĕç?

деятельность

сущ.жен. (син. труд, работа, занятия)
ĕç, ĕçлев, ĕç-хĕл, ĕç-пуç; ĕçлени; заниматься политической деятельностью политика ĕçне хутшăн; нарушение деятельности сердца чĕре ĕçĕ пăсăлни

дрянь

сущ.жен.
1. (син. хлам) ăпăр-тапăр, ăптăр-каптăр, çӳп-çап; выбросить всю дрянь из дома пĕтĕм апăр-тапăра килтен кăларса пăрах
2. япăх, начар, путсĕр; дрянь человек путсĕр сын; дело дрянь ĕç-пуç начар

жужжать

глаг. несов.
нăрла, нăрăлтат, сĕрле; шăхăр, шилет; шмель жужжит тĕкĕл тура нăрăлтатать; пули жужжали над головой пуç çийĕн пульăсем шăхăрса иртнĕ

забота

сущ.жен.
1. (син. беспокойство) шухăш, хумхану (ĕç пирки); ĕç-пуç (тумалли); жить без забот ним шухăшсăр пурăн; у нас много забот пирĕн ĕç-пуç нумай
2. (син. внимание, попечение) тим, тăрăшу; тимлени, тăрăшни, пăхни; проявлять заботу о ветеранах ветерансемшĕн тăрăш ♦ не моя забота манăн ĕç мар

занятие

сущ.сред.
1. (син. труд, работа) ĕç, ĕç-хĕл, ĕç-пуç; ĕçлени; моё любимое занятие манăн юратнă ĕç; занятия спортом укрепляют здоровье спорта хутшăнни сывлăха çирĕплетет
2. (син. урок) заняти, вĕренӳ ĕçĕ; лекции и практические занятия лекцисем тата практика ĕçĕсем

заря

сущ.жен., множ. зори
шуçăм, шурăм пуç; утренняя заря шурăм пуç; вечерняя заря каçхи шуçăм; на заре кăвак çутла ♦ от зари до зари ир пуçласа каçчен; заря новой жизни çĕнĕ пурнăç пуçламăшĕ

затмение

сущ.сред.
тĕттĕмленӳ, хуплану; тĕттĕмленни, хупланни; затмение солнца хĕвел тĕттĕмленни ♦ затмение в голове ăс-пуç анрани

зенит

сущ.муж.
чăн тӳпе, пĕлĕт тӳпи (пуç тăрринчи чи çӳллĕ тĕл)

изголовье

сущ.сред.
пуç вĕçĕ (çывăрмалли вырăнăн); положить подушки в изголовье кровати кравать пуç вĕçне минтерсем хур

инсульт

сущ.муж.
инсульт (пуç миминче юн чупма пăрахни пирки шалкăм çапни)

ислам

сущ.муж. (син. мусульманство)
ислам (мусульман тĕнĕ— Аллах турра пуç çапни)

кампания

сущ.жен.
1. ĕçсем, ĕç-пуç; избирательная кампания суйлав ĕç-пуçĕ; посевная кампания ака ĕçĕсем
2. вăрçă ĕçĕсем; зимняя кампания хĕллехи вăрçă ĕçĕсем

капитализм

сущ.муж.
капитализм (капиталистсем пуç пулса тăракан общество йĕрки)

капуста

сущ.жен.
купăста; ранняя капуста ир пулакан купăста; цветная капуста чечеклĕ купăста; вилок капусты пĕр пуç купăста; квасить капусту купăста йӳçĕт ♦ морская капуста тинĕс купăсти (çиме юрăхлă тинĕс курăкĕ)

карьера

сущ.жен.
1. (син. профессия) ĕç, ĕç-пуç; ĕç-хĕл; артистическая карьера артист ĕçĕ-хĕлĕ
2. (ст. успех) ăнăçу, ӳсĕм; он сделал блестящую карьеру вăл питĕ пысăк ӳсĕм тунă (ĕçре, пултарулăхра)

кланяться

глаг. несов.
1. с кем пуç тай, пуç сĕлт (саламласа, сывлăх сунса); кланяться со знакомыми пĕлĕшсене пуç тай
2. кому саламла, салам кала; Тебе кланяются Петя и Ваня Сана Петьăпа Ваня салам калаççĕ

конец

сущ.муж. (ант. начало)
1. вĕç, пуç; конец улицы урам вĕçĕ; конец доски хăма пуçĕ; в конце недели эрне вĕçĕнче; нет ни конца ни края вĕçĕ-хĕрри çук
2. пĕтмĕш; пĕтни; наступил конец всему йăлтах пĕтрĕ ♦ без конца вĕçĕмсĕр, тати-сыпписĕр; в конце концов юлашкинчен; и дело с концом ĕçĕ те пĕтнĕ; со всех концов пур енчен те; положить конец чарса ларт; на худой конец ытах, ĕç тухмасан; из конца в конец вĕçрен вĕçе; и делу конец ĕçĕ те пĕтрĕ; Палка о двух концах погов. Патакăн вĕçĕ иккĕ; едва сводить концы с концами аран йӳнеçтерсе пурăн

костюм

сущ.муж.
1. (син. одежда) тум, тумтир, çи-пуç; рабочий костюм ĕç тумĕ; театральные костюмы театр çи-пуçĕ
2. костюм; мужской костюм арçын костюмĕ; купить модный костюм модăллă костюм туян

кочан

сущ.муж.
купăста пуçĕ; два кочана капусты икĕ пуç купăста

кровоизлияние

сущ.сред.
юн кайни; кровоизлияние в мозг пуç мимине юн кайни

круг

сущ.муж., множ. круги
1. çавракăш, çаврашка, ункă; начертить циркулем круг циркульпе çавракăш ӳкер; дети встали в круг ачасем карталанса тăчĕç
2. кого или какой йыш, ушкăн, хутлăх, хушă; в кругу друзей туссем хушшинче ♦ круг обязанностей пур тĕрлĕ тивĕçсем (пĕр çыннăн); голова кругом идёт пуç анраса каять (ĕç-пуç нумаййипе)

кружиться

глаг. несов. (син. вращаться)
çаврăн, авăн, пĕтĕрĕн; грачи кружатся над селом кураксем ял çийĕн явăнса çӳреççĕ ♦ голова кружится пуç çаврăнать

кувыркаться

глаг. несов.
чикелен, пуç хĕрлĕ йăвалан

кувырком

нареч.
чикеленсе, пуç хĕрлĕ; покатиться кувырком чикеленсе кай

лечь

глаг. сов.
1. вырт; лечь на диван диван çине вырт; лечь в больницу больницăна вырт; дети легли спать ачасем çывăрма выртрĕç
1. 1 и 2 л. не употр. ӳк, вит, вырт; снег лёг на поля уй-хире юр витнĕ ♦ на сердце легла печаль чĕрене хуйхă пусрĕ; все заботы легли на него пĕтем ĕç-пуç ун çине тиенчĕ

лидер

сущ.муж.
ертӳçĕ, пуçлăх, пуç; лидер партии парти ертӳçи

луковица

сущ.жен.
сухан, пуç; луковица тюльпана тюльпан пуçĕ; две луковицы икĕ пуç сухан

макушка

сущ.жен.
1. тăрă, тăрри, тӳпе; макушка дерева йывăç тăрри
2. пуç тӳпи; шапка на макушке çĕлĕк пуç тӳпинче

маска

сущ.жен.
маска, питлĕх (пите хуплакан çыхă е сăнар ĕлки); маска зайца мулкач маски; надеть маску маска тăхăн ♦ кислородная маска кислород маски (чирлисене сывлаттармалли); маска хоккейного вратаря хоккей хапхаçин пуç хӳтлĕхĕ

мозг

сущ.муж., множ. мозги
миме; головной мозг пуç мими; спинной мозг çурăм шăмми мими; жареные мозги ăшаланă миме

наряд

1. сущ.муж. (син. одежда)
тум, тумтир, çи-пуç; праздничный наряд уяв тумĕ; справить новый наряд çĕнĕ тумтир çĕлет

начало

сущ.сред. (ант. конец)
пуç, пуçламăш; начало учебного года вĕренӳ çулĕн пуçламăшĕ; с начала до конца пуçламăшĕнчен вĕçне çитиччен

нога

сущ.жен., множ. ноги
ура; левая нога сулахай ура; передние ноги лошади лашан малти урисем; встать на ноги ура çине тăр ♦ сбиться с ног урасăр пул (чупса çӳресе, тăрмашса); бежать со всех ног хытă чуп, ыткăнса пыр; вертеться под ногами ура айĕнче пăтран (чăрмантарса); еле унёс ноги аран тарса хăтăлнă; одной ногой в могиле вилес вĕçне çитнĕ; вверх ногами пуç хĕрлĕ; всех на ноги поднять пурне те пăлхантарса яр; Ноги моей у вас не будет! Ура та ярса пусмастăп сирĕн пата!; они живут на широкую ногу вĕсем пуян пурăнаççĕ

нос

сущ.муж., множ. носы
1. сăмса; горбатый нос курпун сăмса; приплюснутый нос лапчăк сăмса; дышать носом сăмсапа сывла
2. (ант. корма) сăмса, вĕç, пуç; нос лодки кимĕ сăмси; нос самолёта самолёт пуçĕ ♦ нос повесить пуçа ус; за нос водить хайла, ултала; нос задрать сăмсана каçăрт; нос совать сăмса чик, сĕкĕн; носу не кажет яхăнне те пымасть; прямо под носом сăмса айĕнчех; оставить с носом чике таршшĕ ларт; нос не дорос симĕс-ха, айван-ха

одежда

сущ.жен.
тум, тумтир, çи-пуç; зимняя одежда хĕллехи тумтир; праздничная одежда уяв тумĕ

одуванчик

сущ.муж.
кукша пуç (çум курăк)

отчего-то

нареч. (син. почему-то)
темшĕн, тем пирки; отчего-то голова болит темшĕн пуç ыратать

парик

сущ.муж., множ. парики
парик, хушма çӳç (калпак пек пуç çине тахăнмалли); театральный парик театр парикĕ; ходить в парике парикпа çӳре

патриархат

сущ.муж.
патриархат (йăх-ăрура арçын пуç пулса тăрас йĕрке, вал матриархат хыççăн çирĕпленнĕ)

перед

2. сущ.муж., множ. переда
ум, пит, мал ен; пуç; перед платья кĕпе умĕ; перед саней çуна пуçĕ; встать передом к зеркалу тĕкĕр умне питпе тăр

платье

сущ.сред.; множ. платья
1. (син. одежда) тум, тумтир, çи-пуç; верхнее платье çиелти тумтир (пальто, кĕрĕк таврашĕ);
2. кĕпе (хĕрарăмсен); шёлковое платье пурçăн кĕпе; подвенечное платье венчет кĕпи

плешивый

прил. (син. лысый)
кукша; плешивая голова кукша пуç

плуг

сущ.муж., множ. плуги
плуг, ака пуç; тракторный плуг трактор плуге; навесной плуг çакма плуг, çĕклемелли плуг; пахать землю плугом çĕре плугпа сухала

подчас

нареч. (син. иногда)
хушăран, хăш чухне, тепĕр чухне; подчас болит голова хушăран пуç ырăтать

поклониться

глаг. сов.
пуç тай, саламла

положение

сущ.сред.
1. (син. местонахождение) вырăн; тăни, вырнаçни; положение судна в море карапăн тинĕсри вырăнĕ
2. (син. обстановка) лару-тăру, тăрăм; международное положение тĕнчери лару-тăру; тяжёлое экономическое положение экономикăри йывăр лару-тăру; тяжёлое положение в семье кил-йышри йывăрлăхсем
3. (син. роль, место) вырăн, пĕлтерĕш; руководящее положение пуç пулса тăни, пысăк пĕлтерĕшлĕ пулни
4. положени (документ); положение о выборах суйлав положенийĕ
5. шухăш; основные положения доклада докладри тĕп шухăшсем ♦ женщина в положении йывăр хĕрарăм (ача тума хатĕрленекен)

рассвет

сущ.муж.
шуçăм, шурăм пуç, кăвак çут; на рассвете кăвак çутла

руководить

глаг. несов.
ертсе пыр, пуç пул, пуçлăхра ĕçле; руководить кружком кружока ертсе пыр; руководить учреждением учреждени пуçлăхĕнче ĕçле

свежий

прил.
1. чĕрĕ, пăсăлман; çĕнĕ; свежая рыба тин тытнă пулă; свежие фрукты чĕрĕ улма-çырла
2. уçă, сулхăн, сивĕрех; свежий ветер сивĕ сил; на свежем воздухе уçă сывлăшра, тулта
3. çĕнĕ; свежий номер газеты хаçатăн çĕнĕ номерĕ
4. таса, усă курман; свежая рубашка таса кĕпе ♦ со свежими силами çĕнĕ вăйпа; на свежую голову пуç ывăниччен; по свежим следам çийĕнчех

соображать

глаг. несов.
ăнкар, тавçăр, ăнлан, чухла; ĕçле (ăс-пуç çинчен); ничего не соображаю нимĕн те ăнланмастăп; он соображает в математике вăл математикана аван чухлать

соха

сущ.жен., множ. сохи
суха пуç (кивĕ ĕç хатĕрĕ)

средство

сущ.сред.; множ. средства
1. мел, май, ăслай; средства достижения цели тĕллеве пурнăçламалли майсем
2. хатĕр; транспортные средства транспорт хатĕрĕсем
3. множ. средства укçа-тенкĕ; оборотные средства çаврăнăшри укçа-тенкĕ
4. эмел; средство от головной боли пуç ырăтнăран ĕçмелли эмел ♦ средства существования пурăнма мĕн кирли

страдать

глаг. несов.
1. (син. мучиться) асаплан, тертлен, асап кур, хĕн кур; страдать от головной боли пуç ырăтнипе аптăра
2. от чего и за что инкек кур, шырлăх кур; аптăра; посевы пострадали от засухи калча типĕпе аптăрарĕ

темя

сущ.сред.
лĕпке (пуç купташкин çӳлти пайĕ)

трещать

глаг. несов.
1. 1 и 2 л. не употр. çатăртат, шатăртат, шартлат; лёд трещит пăр шатăртатса ванать
2. (син. болтать) пакăлтат, павра ♦ голова трещит пуç çурăлса тухать (ыратать); дело трещит по всем швам ĕç путланса пырать

туалет

сущ.муж.
1. (син. одежда, гардероб) тумтир, çи-пуç; модный туалет модăллă çи-пуç; обновить туалет çĕнĕ тумтир туян
2. (син. уборная) туалет, уборнăй

утренний

прил. (ант. вечерний)
ир -ĕ; ирхи; утренняя заря шурăм пуç; утренняя зарядка ирхи зарядка

хлопоты

сущ.
множ. 1. (син. дела, заботы) ĕç, ĕç-пуç, тăрмашу, чăрману; тăрмашни, чăрманни; хлопоты по дому кил-çуртри ĕç-пуç
2. (син. просьбы, ходатайства) тăрăшу, ыйту; тăрăшни, ыйтни; хлопоты оказались бесполезными ыйтса çӳрени усăсăр пулчĕ ♦ хлопот полон рот погов. ĕç мăй таран

царить

глаг. несов.
1. (син. царствовать) патшара лар, патша пул; время, когда царил Пётр I I Петĕр патшара ларнă вăхăт
2. 1 и 2 л. не употр. (син. господствовать) пуç пул, вăй ил, хуçалан; в лесу царит тишина вăрманта шăп-шăпах

царствовать

глаг.
1. патшалан, патшара лар, патша пул
2. пуç пул, хуçа пул, хуçалан; в партии царствует разброд партире хирĕçӳлĕх хуçаланать

череп

сущ.муж., множ. черепа
пуç купташки, пуç шăмми; лысый череп кукша пуç

шляпка

сущ.жен.
1. шлепке; детская шляпка ача шлепки
2. шлепке, пуç; шляпка гвозди пăта шлепки; шляпка гриба кăмпа шлепки

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

лапкан

хлопьями. Сунт. Акă тулта лапкан-лапкан çерçи пуç пек юр çăвать.

хĕвел ăшши

солнечное тепло, солнцепёк. Изамб. Т. Çынсем тулта пӳрт çумĕнче хĕвел ăшшинче пухăнса тăма пуçлаççĕ. ''ТХКА'' 60. Юлташсем, калăр-ха, курăк ӳснĕ пек, хĕвел ăшшипеле çара пуç çӳресен, манăн ăс-хак ӳсмĕ-ши? ''Орау''. Çуркунне ачасем хĕвел ăшшинче выляççĕ. ''N''. Çырла мĕн кирлĕ чухлĕ илмелле те, чӳрече çине хĕвел ăшшине хурса, ик-виç кун шантармалла. ''Букв''. 1904. Хĕвел ăшшине, чӳрече çине хутăм.

Уйпуç Ялтăра

/Уй-Пуç-Йалтăра/, назв. селен. в Курм. у.

Ялтра

/Йалтра/ (чит. jалдра), назв. сел. в Ядр. у. Макка 107. Ялтра (Юманай). Следует писать: Ялтăра. Сорм.-Вар. † Ялтра пасар(ĕ) хĕр сутти, Нурăс пасар(ĕ) пуç сутти.

Ямаш

/Йамаш/ (jамаш), назв. села в Шуматов. вол., Ядр: у. Макка 113. Назв. частей с. Ямашева: Анат-Коккăр, Тури-Коккăр, Çĕн-Ял; Илешке (назв. улицы). Тип-Сир. Ямаш кĕперри пуç-хирлĕ (у др. пуç-хĕрлĕ: кĕпе умĕ).

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

апоплексия

апоплекси (пуç мимине юн пыреа тулнипе паралич (шалкăм) çапни).

вертячка

сурăх чирĕ, анра чирĕ (ку чирпе сурăхсем пуç çаврăнакан пулса вилеççĕ).

властолюбивый

çынсене хăйне пӑхăнтарма юратакан çын; влаçа хай аллине илме тăрăшакан, пуç пулма юратакан (çын).

власть

ж. власть (политикăра пуç пулса тăни, государство стройĕ); власть Советов Советсен влаçĕ; Советская власть Совет влаçĕ.

всклокоченный

çăмламас, мелкемес; мелке пуç, тураса якатман, тăрмаланнă (çӳçпуç).

чаровать

, -ую несов. илĕрт, кăмăлла, кăмăла кай, пуç çавăр.

чары

1. устар. тухатни, ăрăм-сурăм; 2. перен. пуç çавăракан вăй, илĕртекен вăй, ытарма çукки.

череп

пуç шăмми, пуç чашки, пуç купташки.

чуб

чуб (хырнă хыççăн пуç тӳпине хăваракан пайăрка çӳç).

темя

-мени ср. ж. мн. нет лĕпке, пуç тӳпи.

трещать

-щу, -щишь несов. 1. шатăртат (пăр), нăртлат, çатăртат (пăшал сасси), чăрлат (шăрчăк); 2. перен. япăхлан, юхăнса çит; дело трещит по всем швам ĕç япăхланса çитрĕ, пăчланса ларать; 3. перен. нумайччен пĕр чарăнмасăр калаç, пакăлтат; голова трещит разг. пуç çурăлса тухас пек ыратать.

хмелеть

несов., захмелеть и охмелеть сов. ӳсĕрĕл, пуç патне пыр, хĕрĕнкĕлен.

хохлатый

тĕпеклĕ, тĕпекеллĕ, тĕклĕ пуç тӳпиллĕ (кăвакарчăн).

у

пред. с род. п. 1. патĕнче; он живёт у брата вăл пиччĕш патĕнче пурăнать; 2. -ăн, -ен; у осла длинные уши ашакăн хăлхи вăрăм; у меня болит голова манăн пуç ыратать; 3. -ра, -рев -та, -те; моя книга у товарища ман кĕнеке юлташра; 4. -ран, -рен, -тан, -тен, топор я взял у кузнеца пурта эпĕ тимĕрçĕрен илтĕм.

баш-на-баш

пуçма-пуç (улăштар).

болеть

II (1 и 2 л. не употр. болит, -лят ырат, сур, йăшка; голова болит пуç ыратать; зубы болят шăл сурать; сердце болит чĕре йăшкать (ыратать).

Чĕрчун ячĕсен чăваш-вырăс-латин словарĕ

аммонит

аммонит — ammonoidea [сем авалах вилсе пĕтнĕ пуç ураллă моллюск]

аргонавт

аргонавт — argonauta [тинĕсри пуç ураллă моллюск]

гребневик

гребневик — ctenophora [тинĕсре пурăнакан пуç тури евĕрлĕ шăмăсăр ансат чĕрчун]

кальмар

кальмар — oedopsida [тинĕсре пурăнакан пуç ураллă пысăк моллюск]

каракатица

каракатица — sepiida [тинĕсре пурăнакан пуç ураллă моллюск]

наутилус

наутилус — nautilus [тинĕсре пурăнакан пуç ураллă моллюск]

пыйтă

вошь — anoplura [этем, чĕрчун юнне тата ӳсентăран сĕткенне ĕçекен çунатсăр кăпшанкă]; кĕнеке пыйти книжная вошь — liposcelis divinatorius; кĕпе-йĕм пыйти вошь платяная — pediculus humanus vestimenti; курăк пыйти тля — aphidodea; пуç пыйти вошь головная — pediculus humanus capitis; улмуççи пыйти яблоневая тля — aphis роmi; юнлă пыйтă кровяная тля — eriosoma lanigerum [хĕрлĕ тĕслĕ ӳсентăран пыйти]

росси

россия — rossia glaucopis [тинĕсре пурăнакан пуç ураллă моллюск]

сакăрура

осьминог — octopoda [сакăр пуç ураллă пысăк тинĕс моллюскĕ]

тăрна

журавль — grus [вăрăм мăйлă тата вăрăм ураллă пысăк вĕçен кайăк]; Даур тăрни даурский журавль — grus vipio; пуç кăшăллă тăрна венценосный журавль — baleorica regulorum; шурă тăрна белый журавль (стерх) — grus leucogeranus; сăрă тăрна серый журавль — grus grus; хура тăрна чёрный журавль — grus monachus; чиперкке тăрна журавль-красавка — anthropoides virgo; яппун тăрни японский журавль — grus japonensis

Социаллӑ сӑмахлӑхӑн вырӑсла-чӑвашла словарӗ (2004)

вождь

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

гегемония

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

глава

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

господство

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

господствующий

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

лидер

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

лидерство

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

мёртвый

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

однополюсность

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

олигархия

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

оппозиция

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

политеизм

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

семья

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

старейшина

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

хадж

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

христианство

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

хадж

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

христианство

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

функции

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

Çавăн пекех пăхăр:

ăмсануллăн ăмсанчăк ăмуу ăн « ăн-пуç » ăн-пуçсăр ăна ăна-кăна ăнăç ăнăçлă

ăн-пуç
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org