Шырав: заботиться

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

малашнехи

будущий, предстоящий
грядущий

малашнехи ĕмĕтсем — виды на будущее
малашнехине курса тăракан — прозорливый, дальновидный
малашнехине пĕлсе тăракан — прозорливый, дальновидный
малашнехине калакан — прорицатель книжн.
малашнехишĕн тăрăш — заботиться о будущем

пăх

9.
смотреть, ходить, ухаживать за кем-л.,
заботиться о ком-л.
ача пăх — смотреть за ребенком, нянчить ребенка
хурт пăх — ухаживать за пчелами
чирлисене пăх — ходить за больными
выльăх пăхакан — скотник, скотница
чăх пăхакан — птичница
хурт пăхакан — пчеловод
пăхса ӳстер — выращивать, воспитывать
Ута пăхакан çуран çӳремен, ватта пăхакан выçă çӳремен. — посл. Ухаживающий за лошадью не ходит пешком, ухаживающий за стариком не бывает голодным.

тăрăш

3.
заботиться, проявлять заботу
парти халăх ырлăхĕшĕн тăрăшать — ист. партия проявляет заботу о благе народа

тăрмаш

3.
хлопотать, заботиться, проявлять заботу
вăл ачисене вĕрентесшĕн тăрмашать — он старается дать образование своим детям
пеней пирки тăрмаш — хлопотать о пенсии

хуйхăр

2.
заботиться, беспокоиться, переживать за что-л.
саншăн хуйхăратăп — я переживаю за тебя
вăл нимшĕн те хуйхăрмасть — он ни о чем не беспокоится

хыпкалан

1.
заботиться
беспокоиться, тревожиться

ачасемшĕн хыпкалан — заботиться о детях, беспокоиться за детей
хыпкаланса çӳре — ходить озабоченным

чăрман

1.
заботиться, печься, беспокоиться, тревожиться
утруждать себя
чем-л.
тархасшăн ан чăрманăр — не утруждайтесь, пожалуйста
вăл ман пирки ан чăрмантăр — пусть он не беспокоится обо мне

шухăшла

3.
беспокоиться, заботиться, проявлять заботу

ăшталан

3.
заботиться, печься о ком-чем-л.
беспокоиться
ăшталан са çӳре — 1) ходить беспокойно, метаться 2) беспокоиться
вăл ачисемшĕн ăшталанать — он заботится о своих детях

ĕшелен

2.
заботиться
ачашăн ĕшеленсе пурăн — заботиться о ребенке

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

дрожать

глаг. несов.
1. (син. сотрясаться, колебаться) чĕтре, чĕтрен, кисрен; стёкла в окнах дрожат кантăк чĕтренет; дрожать от холода сивĕпе чĕтре; говорить дрожащим голосом чĕтрекен сасăпа калаç
2. за кого-что (син. заботиться, беспокоиться) пăшăрхан, шиклен; дрожать над больным ребёнком чирлĕ ачашăн пăшăрханса пурăн
3. (син. беречь, жалеть) хĕрхен, чĕтресе тăр; дрожать над каждой копейкой кашни пус укçана хĕрхен

другой

прил.
1. (син. иной; ант. этот, данный) урăх, урăхла, расна; дай мне другой карандаш мана урăх кăранташ пар-ха; у него есть другое мнение унăн расна шухăш пур
2. (син. следующий) тепĕр; на другой день тепĕр кунхине
3. другой сущ.муж., другая (-ой) жен.
тепри; урăххи; заботиться о других урăх çынсемшĕн тăрăш ♦ это другое дело ку пачах урăх япала; другими словами урăхла каласан

заботиться

глаг. несов. (син. опекать)
тăрăш, тимле, пăх, тимлĕ пул; заботиться о детях ачасене тимлесе пăх; заботиться о будущем урожае пулас тыр-пулшăн тăрăш

ходить

глаг. несов.
1. çӳре, ут, утса çӳре; ходить босиком çарран çӳре; ребёнок начал ходить ача утма пуçларĕ
2. çӳре, куç, куçса тăр; поезда ходят регулярно поездсем йĕркеллĕ çӳреççĕ
3. çӳре, тăхăн, тăхăнса çӳре; ходить в шубе кĕрĕкпе çӳре, кĕрĕк тăхăнса çӳре
4. за кем (син. заботиться, ухаживать) пăх, тăрăш; ходить за больными чирлĕ çынсене пăх
5. çӳре, тух; ходить конём лашапа çӳре (шахмат вăййинче) ♦ часы ходят точно сехет тĕрĕс çӳрет; ходить в атаку атакăна кай, тăшмана тапăн; ходить на голове пуçсăрлан, иртĕх; ходить по миру ыйткаласа çӳре, кĕлмĕçлен

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

çун

çон (с’ун, с’он), гореть. Чураль-к. † Чăл-чăл çунан вут çутти, катаран курнан вут çутти. Ib. Шел-квар çунса выртать, тимер сенĕк лартнă, хура кĕçе сарнă. Регули 315. Çортасам çонаççи? — Эп онта чохне çонатьчĕç. Ib. 354. Эп пыриччен çоннăччĕ. Сгорело до моего прихода. Ib. З55. Эп пырсан, çончĕ (çонниччĕ). ФТТ. Çуннă япалана çисен, упа тытмасть, тет. (Поверье). СТИК. Мĕн шăрпăкĕ илмелле, пирĕн вучахра вут çунах тăрат вĕт (беспрерывно горит). П.-Пинер. Çунайăрçинччĕ вут çинче. Сгореть бы им (врагам) на огне. Форма грамматически неправильна; надо: çунайрĕçинччĕ или çунайĕçинччĕ. N. Ăнсăртран çунса-туса кайман пулсан. N. Пирĕн ял икĕ аяккипех çунчĕ. Вут тухрĕ те, ялĕпе çунса кайрăмăр. N. Кам арки çине вут ӳкет, вăлах çунать, теççĕ ватă çынсем. Альш. Улăм çунса тухат та, кăмаки умне ӳкет. Огонь, перебивается по соломинкам и падает у печки на пол. || О погоредьцах. Земл. Пирĕн ялсем çула çунса çунаççĕ, вĕсем: хăçан вут пулнине астумастăпăр, теççĕ. ЧП. Эпĕ пиччепе çуна туртса килтĕм те, çуннă çĕре кайрăм. Ib. Çынсем, çунсан, тырă пухса çӳреççĕ, эпир те çавсем пекех хутаçсем çакса çӳрĕпĕр çав. Бес. чув. 5. Пĕрре, çула, вĕсен ялĕ çунчĕ-кайрĕ. Изамб. Т. Епле, пирĕн хурăнташсем те çунни? — Павăл пултăру çунчĕ. || О хлебах (в жару). N. Тырăсем çунса карĕçĕ кунта. || О ярком блеске. Сред. Юм. Çôнса тăрать. Так говорят о блестящих предметах (гиперболическое выражение). Ал. цв. 6. Вăл хĕрлĕ хĕвел пек çунса йăлтăртатса ларать. Сред. Юм. Çунса тăрать (очень изящная вещь). || О сердце. С. Айб. † Ĕнтĕ ăшăм çунат, ăшăм çунат, çулăмсăр çунакан та кăмпа пек. N. Манăн чĕре çунса тухать саншăн. N. Ман ăш пĕтĕм çонса ларчĕ. || Употребл. в бранных выражениях. Буин. Çунтăр-и алтуйăву. Ну ее к чорту, твоею тросточку (с’ореть бы ей). Изамб. Т. Çунса каяшшĕ (çунашшĕ çунса кайманă), таçтĕлте чупса çӳрет! Чорт его знает, где он бегает. (Брань). Череп. Эх, çуннă (или: çунса кайнă) япала! (Брань, относящаяся к человеку, или к вещи; говорится когда что-нибудь не ладится, не выходит). КС. Çунса кайтăр! Ну его к чертям! (Гов. о предмете, которому не придают важного значения). Кама 48. Ку çуннă саманипе туйне те тăваймăн ĕретлĕ. Рак. Çунса кайтăр çанталăкки, пĕртте латти çок. Чтобы чорт подрал эту погоду, она никуда не годится! || Пригорать (о кушаньи). N. Пашалу пичĕсем çунаççĕ, || В различных перен. выраженнях. Изамб. Т. Çунса тухнă (бедственную) пурăнăçа кирек мĕн чухлĕ ĕçлесен те çитереймĕн. Ib. Вутсăр çунманă (не сильная брань). Ib. Эпир вутсăр çунса тухнă. Наше положение ухудшилось ни с того ни с сего. N. Мĕн пур пурăнăçăм манăн çунса кайрĕ. N. Юлашкинчен вăл Ольгăнăн çунса кĕтсе тăнă ĕмĕтне (пламенную надежду) çитернĕ. || Топиться (о печке). Орау. Кăмака çунать-и? Топится-ли печка? Ib. Кăмаку çунса пĕтри? Протопилась-ли у тебя печь-то? Ib. Пĕр кăмаки çунса пĕтменччĕ те: хуп еппин ăна, терĕ (сказала). N. † Мулча хĕрсе çунат-çке. Баня топится во всю. || Быть палиму солнцем. Утăм. Çунса выртан хура пусса пуян валли алтать вăл тарăн. || Горевать. ССО. Çавăнпа ĕнтĕ вĕсем малашне çын сăнне ан курайччăр, шăтăкрах выçăхса çунса вилччĕр. N. Вĕсем çунса ирттернĕ. Они уже пережили все свои горести. Ст. Чек. Çунат-ĕçке çак тăлăх хĕр (горюет, терпит разные невзгоды). N. Ну, ачам, мана çунма нумай пулчĕ. N. † Хĕре çамрăкла парайса: хыпса çунтăр, терĕр пуль. ЧП. Выртса ĕçрĕм ăшăм çуннăран. Ib. Ут пыраймасть çумăр та, ай, çунăран, ай, çунăран; эп юрлатăп ăшăм, ай, çуннăран (от тоски). N. Ĕлĕк выçăпа çунса çӳрени те çитĕ. Достаточно того, что и раньше маялись голодные. || Беспокоиться, заботиться. N. Çапла вара арăмĕ килте çунса тăрать, упăшки ăна пĕлмесĕр укçине салатать. Орау. Саншăн çунсах ӳкрĕ ку, кĕт, килсĕн (= килĕсĕн)-килмĕсĕн! Будет он о тебе горевать, жди! Ему всё-равно, придешь ты, или нет, N. Çунса, чупса çӳрерĕç. КС. Эп ун ачи-пăчишĕн ĕçлесе çунса пурăнтăм. N. Мĕнле майпа та пулсан укçа тупса пуясшăн çунаççĕ. Чураль-к. Вĕрене вутти вĕтрен пек, юман вутти хĕлхем пек; çав хĕр ăшчикки çав ачашăн çавăн пекех çунтăр. (Из наговора). Орау. Эпĕ уншăн пит çунмастăп. || Сильно хотеть. N. Çавăн пекех арçыннисем те, хĕрарăмпа пурăнас йĕркене пăрахса, пĕр-пĕрнипе аскăнлăхшăн çунса пурăнчĕç. N. Эпĕ санăн хыпарна питĕ пĕлесшĕн çунса тăратăп. (Из письма). N. Пурне те пĕлесшĕн çунса тăр. Букв. 1886. Ытла курасшăн çунаттăн, еппин хай нушана аранах куртăн пулать-ха. Кан. Ялти хресченсем маневăрта кам парăнтарассине пĕлесшĕн питĕ çунаççĕ. Ала 8. Эпĕ сана питĕ юрататăп, манăн чунăм пит саншăн çунать. || О жажде. Орау. Çунать вăл, çунать ĕçесшĕн. N. Манăн çунса тухас пек ĕçес килет. Меня томит жажда. N. Шывшăн çуннă çын (жаждущий). Ст. Чек. Шывшăн çуннă. || В перен. знач. N. Чунăм шывсăр ĕнтĕ çĕр пек саншăн çунать. Янтик. Ах, çав ухмахсем! иккĕшĕ те пĕр хĕршĕн çунса çӳреççĕ, тепĕр хĕр çук-ши кăсен валли ниçта та? || Стараться. Кан. Халĕ кружок членĕсем вилнĕ поетсен пултарулăхне сăнас тĕлĕшпе çунса ĕçлеççĕ.

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

друг

2. друг друга, друг другу пӗр-пӗрне; заботиться друг о друге пӗр-пӗриншен тӑрӑш.

заботиться

-очусь, -отишься о ком, о чём несов., позаботиться сов. тӑрӑш, чӑрман.

позаботиться

см. заботиться.

Çавăн пекех пăхăр:

заболеть заболонь забор забота « заботиться » заботливость заботливый забраковать забрало забрать

заботиться
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org