Шырав: йăва

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

йăва

I.

1.
гнездо
çерçи йăви — гнездо воробья
йăва çавăр — свить (устроить) гнездо
Шаннă йăвара кайăк çук. — посл. В надежном гнезде птицы не оказалось. (соотв. Наперед не угадаешь, где найдешь, где потеряешь).

йăва

2.  
место укрытия, обиталище животных, птиц, насекомых
— перевод зависит от принятых в русском языке обозначений:
кăткă йăви — муравейник
çĕлен йăви — змеиное гнездо
тилĕ йăви — лисья нора
тискер кайăк йăви — логово зверя
шăнкăрч йăви — скворечник

йăва

3. перен.
гнездо
дом, жилище

тăван йăва — родное гнездо, отчий дом
вăрă-хурах йăви — разбойничий притон

йăва

4.
рассадник, теплица
купăста йăви — рассадник капусты

йăва

II.

1.
колобок (из пресного теста)
тулă йăви — колобок из пшеничной муки

йăва

2.
малинки обл. (кушанье из пресного теста в виде небольших шариков
жарится на сковороде)

йăвача

то же, что йăва II.

йышăн

3.
занимать, закреплять
вырăн йышăн — занять место
черет йышăн — занять очередь
кураксем йăва йышăнаççĕ — грачи занимают гнезда

хăлхас

застреха
хăлхас айне çерçи йăва тунă — под застрехой воробей свил гнездо

хĕв

1.
пазуха
хĕве пытар — спрятать за пазуху
алла хĕве чиксе тăр — держать руку за пазухой
хĕвĕнчен тутăр туртса кăларчĕ — он вытащил из-за пазухи платок
Хĕвне ӳркев йăва çавăрнă. — погов. У него лень за пазухой гнездо свила.
Кĕпи хĕвĕнче, хăй çаппа-çарамас. (Çурта). — загадка Платье за пазухой, а сама нагишом. (Свеча).

хыв

2.
сооружать, строить
йăва хыв — свить гнездо
каçă хыв — перебросить перекладину (через речку), устроить переправу
кĕпер хыв — навести, построить мост
никĕс хыв —
1) заложить фундамент
2) перен. положить начало,заложить основу
çĕнĕ ăслăлăх никĕсне хыв — заложить основы новой науки
Аслати авăтмасăр асамат кĕперĕ хывмасть. — погов. Пока гром не прогремит, радуга не появится.

элек

1.
клевета
поклеп, напраслина
разг.
сплетня, сплетни
сĕмсĕр элек — наглая клевета
ирсĕр элекпе варала — очернить гнусной клеветой
элек сар — распространить сплетни, сплетничать
элек пар — клеветать, наушничать
элек пуçтарса çӳре — собирать сплетни
Чараксăр çăвара элек йăва çавăрать. — поcл. Сплотня гнездо вьет, коль нараспашку рот.

çавăр

14.
вить, свивать
кураксем йăва çавăрма тытăннă — грачи начали вить гнезда

Чăваш чĕлхин çĕнĕлĕх словарĕ

арçынлăх

п.с. 1. Арçын тивĕçлĕхĕ, пахалăхĕ; арçыннăн хăй евĕрлĕхĕ (тыткаларăшĕ, хăтланăшĕ т.ыт.те). Курччăр ял çыннисем Пăлаки мана епле нушалантарнине, арçынлăхран кăларса пăрахнине. Л.Таллеров, 1977, 39 с. Ача чĕринче каччă чунĕ вăраннă, арçынлăх йăва çавăрайман. Г.Ефимов, 1984, 210 с. Унăн сăнĕнче темле чăрсăрлăх..., арçынлăх сисĕнсе тăрать. В.Эктел, 1996, 39 с. Темле ыттисенче çук арçынлăх пурри палăратчĕ унра. Темле вăй туртатчĕ мана ун еннелле. ÇХ, 1998, 45 /, 11 с. — арçынлăха çухат (Д.Гордеев, 1986, 87 с.); арçынлăх символĕ (А-и, 1991, 24 /, 7 с.); арçынлăх туйăмĕ (ÇХ, 1998, 49 /, 10 с.); арçынлăх палли (Х-р, 5.06.2002, 4 с.). 2. Ар пултарулăхĕ, ар хевти. Лаша вити çумĕнчи ăнăçсăр каç хыççăн тепринче эсĕ клуба пымарăн. Арçынлăхна кăтартса парайманшăн вăтантăн-ши. В.Эктел //Я-в, 1991, 7 /, 9 с. Авланасси пуçра та çук. Сывлăха, арçынлăха упрас тесе çеç хĕрарăмсемпе çӳретĕп, çывăратăп. ÇХ, 2000, 14 /, 8 с.

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

йăва

гнездо
йывăçсем çинче кайăксем йăва çавăрса пурăнаççĕ — птицы гнездятся на деревьях

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

базар

сущ.муж. (син. рынок)
пасар; сельский базар ял пасарĕ; школьный базар шкул хатĕрĕсен пасарĕ ♦ птичий базар кайăк пасарĕ (вĕçен кайăк питĕ йышлăн йăва тăвакан вырăн); устроить базар шăв-шав çĕкле, çуйхаш

вить

глаг. несов.
1. (син. скручивать, сплетать) яв, явала, пĕтĕр; вить верёвку вĕрен яв
2. (син. делать, строить) çавăр, хыв, ту; птица вьёт гнездо кайăк йăва çавăрать

гнездиться

глаг. несов.
йăва çавăр, йăвара пурăн; ласточки гнездятся под крышей чĕкеçсем çурт тăрринче йăва çавăраççĕ

гнездо

сущ.сред.; множ. гнёзда
1. йăва; гнездо воробья çерçи йăви; осиное гнездо сăпса йăви; грачи вьют гнёзда кураксем йăва çавăраççĕ
2. (син. углубление) шăтăк, путăк, вырăн (мĕн те пулин кĕртсе лартмалли); гнездо для патрона патрон шăтăкĕ, патрон чикмелли шăтăк ♦ волчье гнездо пĕр пуслăх кашкăр; гнездо грибов кампа карти; гнездо родственных слов пĕр несĕллĕ сăмах ушкăнĕ

катать

глаг. несов.
1. кого ярăнтар, илсе çӳре (транспорт хатĕрĕпе); катать ребёнка на санках ачана çунашкапа ярăнтарса çӳре
2. кого-что кустар, йăвантар; катать бревно пĕренене йăвантар
3. что уна, йăвала, чăмаккала; катать из теста колобки чустаран йăва уна
4. (син. валять) йăвала, пус; катать валенки çăм атă йăвала; катать войлок кĕççе пус

колобок

сущ.муж.
йăва, йăвача; испечь колобки йăва пĕçер

нора

сущ.жен.множ. норы
шăтăк, йăва, йĕнĕ; мышиные норы шăши шăтăкĕсем; лисья нора тилĕ йăви

птичий

прил.
кайăк -ĕ; птичье гнездо кайăк йăви ♦ птичий базар кайăк пасарĕ (кайăксем йышлăн йăва тăвакан вырăн)

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

ик

неизв. слово. Вотлан. Ик чак — пĕр чăмăртак. (Йăва, загадка о гнезде). В. Чураль-к. та же загадка относится к замку или ключу («çăраçи», т.-е. çăраççи), а в Байгулове — к банной каменке: ик-чак чăмăрк(к)а=мунча чулĕ. Икково. Ик чак чăмăртак, иккĕн (вдвоём) тытса çимелле (Загадка о брюкве: кушшăм).

хăшкăлтар

понуд. ф. от гл. хăшкăл; заставить устать; мучить; устать, изнемогать, утомиться, КС. Мана паян чуптарса хашкăлтарчĕ вăл. ''Вĕлле хурчĕ'' 27. Тата вĕт кăткă та вĕллере йăва туса хăшкăлтарать. ''Ib''. 13. Амăшсĕр нумая ларнă хуртсем ют амăшне йышăнмасăр питех хăшкăлтараççĕ. ''N''. Вĕсене вăйсăрлатса хăшкалтарать. ''N''. Хăйне парăмлă çынсене ĕçлеттерсе хăшкăлтарать. Вăсене пайтах хăшкăлтарса çӳретнĕ. || Надоедать. ''Тюрл''. Хăшкăлтарас она (надоесть). ''Сред. Юм.'' Кô ачапчава килтен ан илсе тôхса хôр çав, киле кайас тесе чисти хăшкăлтарчĕ.

Чăвашла-тутарла словарь (1994)

йăва

оя

Çавăн пекех пăхăр:

йăвăлан йăвăлантар йăвăлат йăвăр « йăва » йăвала йăвалан йăвалантар йăваланчăк йăвалаттар

йăва
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org