Шырав: мăйăхлă çара çерçи

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

акар

акар йыттиуст. борзая
Акар йытти ашса пырать, аякки витĕр хĕвел пăхать. (Çара çуна). — загадка Борзая бежит рысью, сквозь ее бока светит солнце. (Дровни).

ил

4.
брать
кивçен ил — брать взаймы
тара ил — брать в аренду
пиччене çара илчĕç — брата взяли в армию
Çынăнне иличчен хăвăнне пуçтар. — посл. Чем чужое брать, свое подбери.

йăва

I.

1.
гнездо
çерçи йăви — гнездо воробья
йăва çавăр — свить (устроить) гнездо
Шаннă йăвара кайăк çук. — посл. В надежном гнезде птицы не оказалось. (соотв. Наперед не угадаешь, где найдешь, где потеряешь).

йĕр

I.

1.
след
отпечаток

мулкач йĕрĕ — заячьи следы
пӳрне йĕрĕ — отпечатки пальцев
çара ура йĕрĕ  —следы, отпечатки босых ног
йĕр йĕрле — идти по следу, выслеживать
йĕр çине ӳк — напасть на след
йĕр çухат — 1) потерять след 2) заметать следы
йĕрĕ те çухалнă — и след простыл
йĕрĕ те юлман — не осталось и следа
йĕр ту — 1) наследить (грязными ногами) 2) проложить след
Пĕр çын каять — йĕр юлать, çĕр çын çӳрет — çул пулать. — посл. Один человек пройдет — след останется, сто человек пройдет — дорога проляжет.

кăшăл

II. подр.

1.
подражание шелестящему шуму
пĕр ушкăн çерçи кăшăл! вĕçсе иртсе кайрĕ — с шумом пролетела стая воробьев
кăшăлл — усил. от кăшăл 1.

мобилизаци

мобилизационный
пĕтĕмĕшле мобилизаци — всеобщая мобилизация
çар мобилизацийĕ — мобилизация армии
мобилизаци планĕ — мобилизационный план
мобилизаципе çара ил — призвать в армию по мобилизации
мобилизаци тăвасси çинчен пĕлтер — объявить мобилизацию

мобилизациле

1.
мобилизовать, производить мобилизацию
çара мобилизациле — мобилизовать армию
мобилизациленĕ çынсене пуçтар — собрать мобилизованных

ополчени

ополчение (регулярлă çара пулăшма йĕркеленĕ çар)

пакартан

çара пакарта — голышом, нагишом разг.
Кĕпи хĕвĕнче, хăй çара пакартан. (Çурта). — загадка Рубашка за пазухой, сам нагишом. (Свеча).

пăрт

1. подр. —
о вспархивании, быстром взлете

çерçи пăрт турĕ — воробей вспорхнул

пĕрт

II.
подражание звуку, возникающему при вспархивании птицы
çерçи пĕрт вĕçсе кайрĕ — воробей вспорхнул и улетел

пĕсехе

3. разг.
грудь
çара пĕсехе — 1) обнаженная грудь 2) бран. голодранец

пралук

проволочный
алюмини пралук — алюминиевая проволока
изоляциллĕ пралук — изолированный провод
икĕ шăнăрлă пралук — двужильный провод
йĕплĕ пралук — колючая проволока
çара пралук — голый провод
телефон пралукĕ — телефонный провод
пралук кар — 1) протянуть проволоку 2) провести проводку

призыв

призыв (çара илни)

призывник

воен.
призывник (çара каякан)
призывниксемпе ирттерекен занятисем — занятия с призывниками

пулăш

2.
содействовать, способствовать, поддерживать
вăхăтра çумăр çуни вăйлă тырпул ӳстерме пулăшрĕ — прошедшие вовремя дожди способствовали высокому урожаю
Çара, Авиацие тата Флота Пулăшакан Общество — ист. добровольное общество содействия армии, авиации и флоту, ДОСААФ
паха пуçарусене пулăш — поддерживать ценные начинания

пуç

головной
кăтра пуç — кудрявая голова
кукша пуç — 1) голова с лысиной 2) лысый
пуç купташки — череп
пуç мими — головной мозг
пуç тӳпи — макушка
çара пуçăн — с непокрытой головой
пуçа тиврĕ — я угорел
пуçа ус — повесить, понурить голову
пуçа чик — опустить, потупить голову
пуçа чиксе ĕçле — работать не поднимая головы
пуç ыратни — головные боли
пуç çурăлса тухать — голова разламывается (от боли)
пуç çаврăнни — головокружение
ку ман пуçа килмерĕ — это не пришло мне в голову
Энтри шалта, пуçĕ тулта. (Мачча кашти). — загадка Эндри в избе, а голова наружу. (Матица).
Тунката çинче çутă пуç. (Лампа). — загадка На пне высится лысая голова. (Лампа).

пуçлă

1.
с головой, имеющий голову, головку
икĕ пуçлă çĕлен — фольк. двуглавый змей
пуçлă йĕп — булавка
мăкла пуçлă ĕне — комолая корова
çара пуçлă — 1) с непокрытой головой 2) плешивый

тăмана

совиный
çерçи тăмни — сыч домовый
пĕчĕк тăмана — сыч домовый
тăмана йăви — совиное гнездо
тăмана чĕппи — совенок

тимĕр

железный
пӳрт витмелли тимĕр — кровельное железо
хĕртнĕ тимĕр — каленое железо
тимĕр кăшăл — железный обруч
тимĕр листи — железный лист, лист железа
тимĕр тăпри — железная руда
çурта тимĕр вит — крыть дом железом
Ыратман пуçа тимĕр тукмак. — погов. По здоровой голове — железной колотушкой. (соотв. С больной головы на здоровую).
Тимĕр йытă кил сыхлать. (Çара). — загадка Железная собачка дом стережет. (Замок)

тутă

сыто, в сытости
тутă выльăх — сытый скот
тутă хырăмпа — на сытый желудок
май таран тутă — сыт по горло
Ир тăракан çерçи тутă пулнă. — погов. Ранняя птаха сыта бывает.
Турă çăкăрĕпе тутă пулаймăн. — погов. Божьей пищей (букв. хлебом) сыт не будешь.
Чăх пĕрчĕн сăхсах тутă пулать. — погов. Курочка по зернышку клюет и сыта бывает.

хăйăхлă

остистый, с остью
хăйăхлă ыраш — остистая рожь
Пĕри хăйăхлă, тепри мăйăхлă ан пулăр. — погов. Нехорошо, когда один остистый, другой усатый. (cоотв. Жена с сердцем, а муж с перцем).

хăлтăк

взъерошенный, взлохмаченный, всклокоченный
хăлтăк çерçи — взъерошенный воробей

хăлхас

застреха
хăлхас айне çерçи йăва тунă — под застрехой воробей свил гнездо

хăпартлан

2.
распушиться
встопбрщить перья

кăркка хăпартланчĕ — индюк встопорщил перья
çерçи хăпартланса чĕриклетет — воробей нахохлился и чирикает

хĕçпăшаллантар

1.
вооружать, снабжать оружием
çара хĕçпăшаллантар — вооружить армию

юравлă

1.
годный, пригодный
çара юравлă — годен к военной службе
хурăн хулли хунавлă, милĕк тума юравлă — фольк. у березки ветви густые, на веники вполне пригодные

ял

сельский, деревенский
колхозлă ял — колхозная деревня
кӳршĕ ял — соседнее селение
пасарлă ял — базарное село
тăван ял — родная деревня
ял варри — середина деревни, центр села
ял пурнăçĕ — сельская жизнь
ял совечĕ — сельский совет
ял хапхи — въездные ворота (у околицы)
ял хушшннче — в деревне, на деревенских улицах
ялти строительство — сельское строительство
Килти кукша яла тухать. — посл. Нелады в семье становятся известными всей деревне. (соотв. Шила в мешке не утаишь).
Ялта çерçи вилмен. — погов. Воробей в деревне не умрет (с голоду).

çап-çара

голым-голо
уй-хирсем çап-çара — поля все голые

çар

армейский, военный, воинский, войсковой
çарпа авиаци тата флот — армия, авиация и флот
инженери çарĕсем — инженерные войска
ракетăллă çарсем — ракетные войска
совет çарĕ — ист. советская армия
сывлăш десант çарĕсем — воздушно-десантные войска, ВДВ
çуран çар — пехота
утлă çар — конница
xĕрлĕ çар — ист. красная армия
чикĕри çарсем — пограничные войска
яланхи çар — регулярная армия
çар академийĕ — военная академия
çар атташи — военный атташе
çар ăсталăхĕ — военное искусство
çар бази — военная база
çар дисциплини — воинская дисциплина
çар званийĕ — воинское звание
çар ĕçĕ — военное дело
çар комиссариачĕ — уст. военный комиссариат
çар округĕ — военный округ
çар хĕсмечĕ — военная служба
çар соединенийĕ — войсковое соединение
çар çынни — военный, военнослужащий
çар техники — военная техника
çар хатĕрĕсем —боеприпасы, военное снаряжение
çар часĕ — вбинская часть
çар тивĕçне пурнăçла —выполнить свой воинский долг
çара ил — призвать в армию
çара кай — идти в армию
çара ăсатни — проводы в армию
çартан таврăн — возвращаться из армии, демобилизоваться
Хĕçĕ касса пырать, çарĕ ӳксе пырать. (Утă çулни).  — загадка Меч все рубит, а войско все падает. (Косьба).

çара

1.
голый, нагой, обнаженный
çара аллăн — голыми руками
çара пакартан — голышом, нагишом разг.
çара пуçăн — с непокрытой головой
çара уран — босиком

çара

2.
голый, оголенный
çара пралук — оголенный провод
çара янахлă — безбородый, безусый

çара

3.
голый, чистый, пустой
çара хӳме — голая стена
çара сăрт тӳпи — голая вершина горы
çара хир — голая степь
çара сак çинче çывăр — спать на голых нарах

çара

4.
чистый, без примесей
çара спирт — чистый спирт
ку уйра çара тăм — на этом поле одна глина

çара

сплошь
пичĕ çара юн — его лицо все в крови
тавралла çара вăрман — вокруг сплошные леса

çерçи

воробьиный
хир çерçийĕ — полевой воробей
ял çерçийĕ — домовый воробей
çерçи йăви — воробьиное гнездо
çерçи ушкăнĕ — стайка воробьев
çерçи чĕппи — воробушек, воробышек
çерçисем чĕвĕлтетеççĕ — воробьи чирикают
çерçи пуçĕ пек юр çăвать — снег падает крупными хлопьями (букв. как воробьиные головы)
Ватă çерçие хывăхпа улталаймăн. — посл. Старого воробья на мякине не проведешь.
Пĕр вакка хĕрĕх çерçи тăкăнать. (Салма). — загадка В одну прорубь нырнули сорок воробьев. (Клецки).

çилленчĕк

2.
вспыльчивый, раздражительный
çилленчĕк çын — вспыльчивый человек
Çилленчĕк çерçи хурчкана çулăхнă. — посл. Вспыльчивый воробей на ястреба напал.

çуна

санный, саночный
ача çуни, пĕчĕк çуна — санки, салазки
кӳмеллĕ çуна — крытый возок, кибитка
çара çуна — дровни
вутă çуни — дровни
çăмăл çуна — легкие санки
трактăр çуни — тракторные сани
хыçлă çуна — санки с задком
çуна пуçă — передок саней
çуна çулĕ — санный путь
çуна тупанĕ — полозья саней
çуна ӳречи — нахлестка, грядка саней
çуна хыçĕ — задок, спинки саней
çуна шăлĕ копыл
çунапа кай — поехать на санях (запряженных лошадью)
çунапа ярăн — кататься на санках
Лаши туртать, çуни шумасть. (Юханшывпа çырансем). — загадка Лошадь тянет, а сани не движутся. (Река и берега).
Кам çуни çине лартăн, унăн юррине юрла. — погов. На чьем возу сижу, того и песню пою.

ăсат

1.
провожать
инçе çула ăсат — проводить в дальнюю дорогу
вăрмана çити ăсат — проводить до леса
вĕсем ывăлне çара ăсатрĕç — они проводили своего сына в армию
куçпа ăсат — проводить глазами
ăсат са яр — проводить.

хурчка


виле хурчки — стервятник
çерçи хурчки — кобчик

янах


алăк янахĕ — 1) дверной косяк 2) порог
хĕç янахĕ — набилки, деревянная рама бёрда
чӳрече янахĕ — подоконник
çара янах — безусый юнец
янах шыççимед. золотуха

пакарта


çара пакарта — 1) нагой, совершенно голый 2) бедняк, нищий, голытьба

тырă


тырă амăшĕбот. спорынья
çерçи тырри — недород хлеба, очень плохой (букв. воробьиный) урожай

çерçи


çара çерçи — 1) летучая мышь 2) голодранец, босяк
çерçи кĕпçи — тмин
çерçи тăмани — сыч
çерçи тыррибот. 1) тимофеевка луговая 2) костер безостый
çерçи хурчки — кобчик (птица)

моторизациле

моторизовать
çара моторизациле — моторизовать армию
моторизациленĕ пехота — моторизованная пехота

çара

совершенно, исключительно, только лишь
çара ухмах — совершенный идиот
çара çăкăр çи — есть один лишь хлеб

çара


çара сивĕ — жгучий мороз
çара çерçи — 1) летучая мышь 2) босяк, голодранец прост.
çара çуна — дровни

Чăваш чĕлхин çĕнĕлĕх словарĕ

асатте

ç.п., калаç. Çар хĕсметĕнче иккĕмĕш çул тăракан салтак (çара каярах килнисемшĕн). Раççейĕн хӳтĕлевçи ... кайран, вăхăт иртсен, «совет çарĕн аслашшĕ» пулса тискер кайăка тухать. А-и, 1992, 22 /, 2 с Ĕлĕк, эпĕ хĕсметре тăнă чух... «асаттесем» вăй пулнă. ÇХ, 1998, 42 /, 2 с. Хĕсметре çулталăк çурăна яхăн ĕнтĕ. Хăй халĕ «асаттесен» ретĕнче. ÇХ, 1999, 39 /, 4 с. Мĕн япала вăл «асаттесем» патак çитерни. Ар, 2001, 7 /, 1 с.

каратэ

п.с. Яппунсен хĕç-пăшалсăр хӳтĕленмелли меслетлĕхĕ (туп.) çинче никĕсленнĕ спорт кĕрешĕвĕн тĕсĕ, чи сисĕнкĕллĕ вырăнсене çара алăпа е урапа тивертсе тапăнакана çĕнме тăрăшни. Каратэ е самбо меслечĕсене алла илмелле учительсен. К-н, 1982, 21 /, 11 с. Çамрăк чухнех Давид самбо, дзюдо тата каратэ мелĕсене... лайăх вĕренсе çитнĕ. М.Сунтал, 1990, 132 с. Хăвна кӳрентерсен каратэпе сыхланни пулнă-и. Т-ш, 1999, 32 /, 1 с. — каратэ секцийĕ (К-н, 1982, 17 /, 6 с.; Х-р, 20.06.1997, 4 с.; Т-ш, 1999, 4 /, 11с.); каратэ клубĕ (Д.Гордеев, 1988, 261 с.); каратэ ăсти (ÇХ, 1998, 45 /, 2 с.); — контактлă каратэ (Х-р, 20.06.1997, 4 с.; ÇХ, 2000, 6 /, 11 с.; С-х, 2000, 14 /, 1 с.); каратэ-кекусинкай (ÇХ, 1997, 28 /, 3 с.); сето-кан каратэ (Ар, 2002, 19 /, 2 с.).

монетарлă

монетарлă политика, ç.я., экон. Инфляцие чакарас тĕллевпе патшалăхри укçа-тенкĕ хисепне тавар йышĕпе шайлаштаракан, бюджет сферине хĕсекен экономика политики; çара рынок политики. Аргентина, çирĕп монетарлă политикăпа çыхăннă йывăрлăхсене пăхмасăр, хăйне япăхах туймасть. Х-р, 2.10.1998, 3 с. — Е.Гайдарăн монетарлă политики (Ч-х, 1999, 13 /, 2 с.).

порноçăлтăр

ç.с. Аскăнла фильмсенче (е журнал-сенче) ӳкерĕнсе чапа тухнă çын; порнографи çăлтăрĕ. Сильвия Бурдон кам-ши, пĕр-пĕр «порноçăлтăр»-ши. Х-р, 22.10.1992, 1 с. В.Жириновский ку ӳкерчĕкре... порноçăлтăрпа юнашар. ÇХ, 1999, 13 /, 8 с. Çара кăкăрне кăтартнă Коринна эротомансемшĕн чăн-чăн порноçăлтăр пек туйăннă. Х-р, 12.07.2002, 3 с.

путĕш

п.в. Мерекке, мыскара, камит; путиш. Тĕрлĕ путĕш пур иккен тĕлĕнтермĕш тĕнчере. А.Ĕçхĕл, 1962, 30 с. Тăхти вăл питĕ путĕш, кăсăк çынччĕ. С.Шавлы, 1968, 143 с. Чăваш халăх эстетикинче путĕш категорийĕ хăйне майлă тĕсленнĕ. Ю.Артемьев, 1991, 104 с. «Ай, путĕшсем эсир!»кулать çерçи. ХС, 1999, 23 /, 3 с.

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

çап

I.  
очень, совершенно
çап-çутă — очень светлый, очень светло
çап-çамрăк — очень молодой
çап-çара — голый совершенно
çап-çаврака — совершенно круглый

çара

голый, без шерсти
çара йытă — голая собака
çара уран — босой
çара уралă — босой

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

опричник

патшан хуралçисем. Патшан хуралçисем (опричниксем) соборта Филипа мăшкăлласа начар тумтир тăхăнтарнă та çара çунапа Богоявление монастырьне леçнĕ [Священная 1883:172].

чике

чăнкă. Çара каçма пит хĕн пулнă. Çулсем çук, тусем питĕ чике (чăнкă); стена пекех [О войне 1915:30].

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

босиком

нареч.
çарран, çара уран; дети бегают босиком ачасем çарран чупса çӳреççĕ

босой

прил.
çарран, çара ураллă; босой мальчик çара ураллă арçын ача

влететь

глаг. сов.
1. (ант. вылететь) вĕçсе кĕр; в открытое окно влетел воробей уçă чӳречерен çерçи вĕçсе кĕчĕ
2. (син. вбежать, ворваться) чупса кĕр, ытканса кĕр; в комнату влетели дети пӳлĕме ачасем чупса кĕчĕç
3. безл., кому (син. достаться) лек, тив; шалуну влетело от отца ашкăнчăка ашшĕнчен лекрĕ

военнообязанный

сущ.муж., военнообязанная (-ой) жен.
çара тивĕçлĕ çын (саккун тăрăх çар хĕсметĕнче пулмалли)

вооружить

глаг. сов.
1. (ант. разоружить) хĕç-пăшаллантар; вооружить армию ракетами çара ракетăсемпе хĕç-пăшаллантар; вооружённая банда хĕç-пăшаллă хурах ушкăнĕ
2. чем пар, кӳр, туянтар, вăйлат; вооружить молодёжь знаниями çамрăксене пĕлӳ пар

воробей

сущ.муж.множ. воробьи (-бьёв)
çерçи, сала кайăк; домовой воробей ял çерçийĕ ♦ Старого воробья на мякине не проведёшь посл. Ват çерçие хывăхпа улталаймăн

воробьиный

прил.
çерçи -ĕ; воробьиное гнездо çерçи йăви

гнездо

сущ.сред.; множ. гнёзда
1. йăва; гнездо воробья çерçи йăви; осиное гнездо сăпса йăви; грачи вьют гнёзда кураксем йăва çавăраççĕ
2. (син. углубление) шăтăк, путăк, вырăн (мĕн те пулин кĕртсе лартмалли); гнездо для патрона патрон шăтăкĕ, патрон чикмелли шăтăк ♦ волчье гнездо пĕр пуслăх кашкăр; гнездо грибов кампа карти; гнездо родственных слов пĕр несĕллĕ сăмах ушкăнĕ

голый

1. (син. нагой) çара, çарапакка; голые деревья çаралнă йывăçсем; надеть одежду на голое тело тумтире çара ӳт çине тăхăн (аялти кĕпе-йĕмсĕр)
2. таса, çара, пушă, яка; голая степь пуш-пушă çеçен хир ♦ его голыми руками не возьмёшь ăна çара алăпа çĕнтереймĕн; спать на голом полу урайне ним сармасăр çывăр

кол

сущ.муж., множ. колья и колы
шалча; вбить в землю кол çĕре шалча çапса ларт ♦ ни кола ни двора çап-çара, нимĕн те çук (чухăн çыннăн)

лысый

прил.
1. (син. плешивый) кукша; лысый старик кукша старик
2. (син. голый) çара, яка; лысая гора çара сăрт

призыв

сущ.муж.
1. чĕнӳ, йыхрав; чĕнни, чĕнсе калани, йыхăрни; призыв к единству пĕрлĕхлĕ пулма чĕнни
2. призыв (çамрăксене çара илни)

присяга

сущ.жен.
тупа, присяга (çара пынă çамрăксем тупа туни); принять присягу тупа тыт

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

лапкан

хлопьями. Сунт. Акă тулта лапкан-лапкан çерçи пуç пек юр çăвать.

хĕвел ăшши

солнечное тепло, солнцепёк. Изамб. Т. Çынсем тулта пӳрт çумĕнче хĕвел ăшшинче пухăнса тăма пуçлаççĕ. ''ТХКА'' 60. Юлташсем, калăр-ха, курăк ӳснĕ пек, хĕвел ăшшипеле çара пуç çӳресен, манăн ăс-хак ӳсмĕ-ши? ''Орау''. Çуркунне ачасем хĕвел ăшшинче выляççĕ. ''N''. Çырла мĕн кирлĕ чухлĕ илмелле те, чӳрече çине хĕвел ăшшине хурса, ик-виç кун шантармалла. ''Букв''. 1904. Хĕвел ăшшине, чӳрече çине хутăм.

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

вампир

1. пысăк çара çерçи; 2. вампир (юмахри çăва шăтăкĕнчен тухса чĕрĕ çынсен юнне ĕçсе çӳрекен вилĕ).

вывод

1. кăларса кайни (çара хуларан); 2. вывод, пĕтĕмлетӳ, пĕтĕмлетни.

тмин

мн. нет 1. калемпĕр, энĕс, çерçи кĕпçи; 2. энĕç вăрри.

усатый

мăйăхлă, уссиллĕ.

усач

1. пысăк мăйăхлă çын; 2. сухаллă пулă; мăйăхлă нăрă.

яйцо

çăмарта; двужелтковов яйцо (двойчатка) икĕ сарăллă çăмарта; яйцо без зародыша тăрă çăмарта; жировое яйцо çара çăмарта.

безоружный

хĕçпăшалсăр, хатĕрсĕр, çара аллăн.

босиком

çарран, çара уран.

босой

çара ураллă, çарран.

Чĕрчун ячĕсен чăваш-вырăс-латин словарĕ

вăрăм хăлхаллă çара çерçи

см. çара çерçи

вĕлтĕрен тăрри

крапивник — troglodytes troglodytes [çерçи йышши вĕçен кайăк]

вĕрене тăрри

чиж — spinus spinus [çерçи йышши симĕс кайăк]

вир кайăкĕ

просянка — emberiza calandra [çерçи йышши вĕçен кайăк]

витлевçĕ кайăк

пересмешка — hippolais [çерçи йышши вĕçен кайăк]

вут хӳре

(хĕм хӳре) горихвостка — phoenicurus phoenicurus [çерçи йышши хĕрлĕ хӳреллĕ вĕçен кайăк]

ик тĕслĕ çара çерçи

см. çара çерçи

йӳрĕк

вьюрок/юрок — fringilla montifringilla [çерçи йышши вĕçен кайăк]

кантăр кайăкĕ

(пуса кайăкĕ) — коноплянка — acanthis cannabina [çерçи йăхĕнчи хĕрлĕ çамкаллă вĕçен кайăк]

карп

карп — cyprinus [сазан пуллăн ăрачĕ]; çара карп голый карп — cyprinus carpio; çутă карп зеркальный карп — cyprinus carpio; хупăллă карп чешуйчатый карп — cyprinus carpio

каçхи пĕчĕк çара çерçи

см. çара çерçи

каçхи пысăк çара çерçи

см. çара çерçи

каçхи хĕрлемес çара çерçи

см. çара çерçи

кăсăя

синица — parus [çерçи йăхĕнчи симĕс-кăвак тĕслĕ вĕçен кайăк] вăрам хӳреллĕ кăсăя длиннохвостая синица — aegithalos caudatus; кăвак кăсăя синица-лазоревка — parus coeruleus; пĕчĕк кăсăя синица-московка — parus ater; пысăк кăсăя большая синица — parus major; xypa пуçлă кăсăя черноголовая гаичка — parus palustris; уссиллĕ кăсăя синица усатая — panurus biarmicus; пăвăр пуçлă кăсăя буроголовая гаичка (пухляк) — parus montanus; тĕпеклĕ кăсăя хохлатая синица (гренадёрка) — parus cristatus

кил-çурт çерçийĕ

см. çерçи

королёк

королёк — regulus [çерçи йăхĕнчи сарă-симĕс тĕслĕ пĕчĕк вĕçен кайăк]; cap пуçлă королёк желтоголовый королёк — regulus regulus

мăйăхлă çара çерçи

см. çара çерçи

нăйкăш кайăк

пищуха — certhia familiaris [çерçи йăхĕнчи çурла сăмсаллă вĕçен кайăк]

нăрă

жук — scarаbacus [хытă çунатлă кăпшанкă]; виле нăрри жук-мертвоед — aclypaea ораса; голиаф нăрă жук-голиаф — goliathus [Африкăра пурăнакан тĕнчери чи пысăк нăрă]; йăкăрти нăрă вертячка — gyrinus; Колорадо нăрри колорадский жук — leptinotarsa desemlineata [çĕрулми çулçине çиекен сиенлĕ нăрă]; мăйăхлă нăрă усач (дровосек) — monochamus; мăйpaкаллă нăрă жук-носорог — oryctes nasicornis; пăланла нăрă жук-олень — lucanus cervus; cyхăр нăрри смолёвка — pissodes; çăва нăрри жук-могильщик — nicrophorus; çĕртме уйăх нăрри июньский жук (хрущ) — Amphimallon solstialis [йывăç кăшлакан сиенлĕ нăрă]; çулçă нăрри жук-листоед — melasoma; çу уйăх нăрри майский жук (хрущ) melolontha hyppocastani; тислĕк нăрри жук-навозник — geotrupes stercorarius; тырă нăрри хлебный жук (кузька) — anisoplia austriaса; шыв нăрри (шыв тараканĕ) водолюб — hydrous [шывра пурăнакан нăрă]; шыçă нăрри нарывник — meloe proccarabalus

пăрчăкан

трясогузка — motacilla [çерçи йышши вăрăм хӳреллĕ вĕçен кайăк]; сарă пăрчăкан жёлтая трясогузка (плиска) — motacilla fiava; cap пуçлă пăрчăкан желтоголовая трясогузка — motacilla citreda; cap çурăмлă пăрчăкан желтоспинная трясогузка — motacilla lutea; шурă пăрчăкан белая трясогузка — motacilla alba

пĕве çара çерçийĕ

см. çара çерçи

пимпа

зяблик — fringilla соеlebs [çерçи йышши вĕçен кайăк]

пушхир çерçийĕ

см. çерçи

пысăк хăлхаллă çара çерçи

см. çара çерçи

салакайăк

см. çерçи

симĕс кайăк

зеленушка — chloris chloris [çерçи йăхĕнчи симĕс тĕслĕ вĕçен кайăк]

çapа çерçи

летучая мышь — microchiroptera [шăши евĕрлĕ вĕçекен чĕрчун]; вăрăм хăлхаллă çара çерçи длинноухая ночница — myotis bechasteini; ик тĕслĕ çара çерçи двухцветный кожан — vespertilio murinus; каçхи пĕчĕк çара çерçи малая вечерница — nyctalus leisleri; каçхи пысăк çара çерçи большая (гигантская) вечерница — nyctalus lasiopterus; каçхи хĕрлемес çара çерçи рыжая вечерница — nyctalus noctula; мăйăхлă çара çерçи усатая ночница — myotis mystacinus; пĕве çара çерçийĕ прудовая ночница — myotis dasycneme; пысăк хăлхаллă çара çерçи ушан — plecotus auritus; такан сăмсаллă çара çерçи подковонос — rhinolophus; шыв çapа çерçийĕ водяная ночница — myotis daubentoni

çирĕк тăрри

чечётка — acanthis flammea [çерçи йăхĕнчи хĕрлĕ пуçлă вĕçен кайăк]

çул кайăкĕ

подорожник — calcarius lapponicus [çул тăрăх апат шыраса вĕçекен çерçи йышши кайăк]

такан сăмсаллă çара çерçи

см. çара çерçи

тăмана

сова — strix [каçхи çăткăн кайăк]; вăрăм хӳреллĕ тăмана длиннохвостая неясыть — strix uralensis; кил-çурт тăмани домовой сыч — athene noctua; пĕчĕк тăмана совка (сплюшка) — otus scops; пулă тăмани рыбная сова — ketupa; сăрă тăмана серая неясыть — strix aluco; сухаллă тăмана бородатая неясыть — strix nebulosa; çерçи тăмани воробьиный сыч — glaucidium passerinum; тĕклĕ ураллă тăмана мохноногий сыч — aegolius funereus; хăлхаллă тăмана ушастая сова — asio otus; хурчкалла тăмана ястребиная сова — surnia ulula [хурчка евĕрлĕ тăмана]; шурă тăмана белая (полярная) сова — nyctea scandiaca; шурлăх тăмани болотная сова — asio flammeus

тăри

жаворонок — alauda [çерçи йăхĕнчи вĕçен кайăк]; вăрман тăрийĕ лесной жаворонок (юла) — lullula arborea; çеçенхир тăрийĕ степной жаворонок — melanocorypha calandra; тĕпеклĕ тăри хохлатый жаворонок — galerida cristata; уй тăрийĕ полевой жаворонок — alauda arvensis; хура тăри чёрный жаворонок — melanocorypha yeltoniensis

тĕклĕ тута

усач — barbus barbus [карп йăхĕнчи мăйăхлă пулă]

уйăп

(хĕрле кăкăр, макаш) снегирь — pyrrhula pyrrhula [çерçи йăхĕнчи хура пуçлă, хĕрлĕ кăкăрлă хитре вĕçен кайăк]

уй çерçи

см. çерçи

хăмăш кайăкĕ

камышовка — acrocephalus [хăмăш хушшинче пурăнакан çерçи йышши вĕçен кайăк]

хурчка

ястреб — accipiter [тĕксĕр ураллă çăткăн кайăк]; виле хурчки стервятник — neophron percnopterus; пĕчĕк хурчка (кайăк хурчки) ястреб-перепелятник — accipiter nisus [пĕчĕк вĕçен кайăксене тата шăшисене тытакан хурчка]; пулă хурчки скопа — pandion haliaetus; путене хурчки пустельга — falco tinnunculus [пĕчĕк хурчка]; сăпса хурчки осоед — pernis apivorus; çерçи хурчки кобчик — falco vespertinus; çĕлен хурчки змееяд — circaetus gallicus

чеклетӳçĕ

чекан — saxicola [çерçи йышши вĕçен кайăк]; çаран чеклетӳçи луговой чекан — saxicola rubetra; xyрa пуçлă чеклетӳçĕ черноголовый чекан — saxicola torquata

чепчен

(хăмла кайăкĕ) зарянка (малиновка) — erithacus rubecula [çерçи йăхĕнчи хитре вĕçен кайăк]

чечен кайăк

славка — sylvia [çерçи йышши пĕчĕк вĕçен кайăк]; сад пахчи чечен кайăкĕ садрвая славка — sylvia borin; сăрă чечен кайăк серая славка — sylvia communis; хура пуçлă чечен кайăк черноголовая славка — sylvia atricapilla

чие кайăкĕ

пеночка — phylloscopus [çерçи йăхĕнчи пĕчĕк вĕçен кайăк]; cap куç харшиллĕ чие кайăкĕ пеночка-трещётка — phylloscopus sibilator; çурхи чие кайăкĕ пеночка-весничка — phylloscopus trochilus; хура ураллă чие кайăкĕ пеночка-теньковка — phylloscopus collybitus

чул çерçийĕ

см. çерçи

шăван кайăк

(сăнчас) поползень — sitta europaea [çерçи йăхĕнчи йывăç таккакан вĕçен кайăк]

шăкăлчă

щегол — carduelis carduelis [çерçи йăхĕнчи хитре вĕçен кайăк]

шăна кайăкĕ

мухоловка — muscicapa [çерçи йăхĕнчи вĕçен кайăк]; пĕчĕк шăна кайăкĕ малая мухоловка — muscicapa parva; сăрă шăна кайăкĕ серая мухоловка — muscicapa striata; Çĕпĕр шăна кайăкĕ сибирская мухоловка — muscicapa sibirica; чăпар шăна кайăкĕ мухоловка-пеструшка — ficedula hypolenca; шур мăйлă шăна кайăкĕ белошейная мухоловка — fecedula albicollis

шăнкăрч

скворец — stumus vulgaris [çерçи йăхĕнчи хура вĕçен кайăк]; кĕрен шăнкăрч розовый скворец — sturnus roseus; пĕчĕк шăнкăрч малый скворец — sturnia sturnia; сăрă шăнкăрч серый скворец — spodiopsar cineraceus

шăпăльти

чечевица — carpodacus erythrinus [çерçи йăхĕнчи хĕрлĕ пуçлă, хĕрлĕ пĕсехеллĕ вĕçен кайăк]

шăпчăк

соловей — luscinia luscinia [çерçи йăхĕнчи хитре юрлакан пĕчĕк вĕçен кайăк]

шĕпшĕл

(лиç кайăк) овсянка — emberiza citrinella [çерçи йăхĕнчи вĕçен кайăк]; сад пахчи шĕпшĕлĕ садовая овсянка — emberiza hortulana; хăмăш шĕпшĕлĕ камышовая овсянка — emberiza schoenicius; xypa пуçлă шĕпшĕл черноголовая овсянка — emberiza melanocephala; юманлăх шĕпшĕлĕ дубровник — emberiza aureola

шыв пăрçи

водяная блоха — daphnia pulex [юплĕ мăйăхлă пĕчĕк рак]

шыв çара çерçийĕ

см. çара çерçи

Социаллӑ сӑмахлӑхӑн вырӑсла-чӑвашла словарӗ (2004)

военнообязанный

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

волонтёр

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

демобилизация

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

казачество

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

мобилизация

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

набор

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

ополчение

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

призыв

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

призывник

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

торжественный

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

Çавăн пекех пăхăр:

мăйăх мăйăх ураллă рак мăйăх-сухал мăйăхлă нăрă « мăйăхлă çара çерçи » мăйк-мăйк мăйкăта мăйкăч мăйкăчла мăйкăчлан

мăйăхлă çара çерçи
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org