Шырав: майĕпен

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

майĕпе

1.
то же, что майĕпен

майĕпен

постепенно, медленно, потихоньку, понемножку
мало-помалу
разг.
майĕпен сывăлса пыр — постепенно выздоравливать
поезд майĕпен анчах пырать — поезд движется медленно
майĕпен улшăнса пыр — постепенно изменяться, эволюционировать
ансатран майĕпен кăтăкслăха куçни — постепенный переход от простого к сложному
майĕпен-майĕпенех — потихоньку; мало-помалу разг.

путарăн

1. возвр.
погружаться
водолаз майĕпен шыва путарăнать — водолаз медленно погружается в воду

хуллен-майĕпен

разг.
потихоньку, полегоньку
мало-помалу, помаленьку, постепенно

ача хуллен-майĕпен сывалса пырать — ребенок мало-помалу выздоравливает

эволюци

эволюция (майĕпен пулакан аталану)

çивĕчлен

2. перен.
заостряться, становиться острым, проницательным, зорким, чутким
хăлха кăшт çивĕчленчĕ — у него слух немного улучшился
ача ăспуçĕ майĕпен çивĕчленчĕ — ум у ребенка постепенно развился

Этимологи словарĕ (1996)

май

сторона, направление; способ, сноровка; образ; форма; в качестве послелога в значениях "по", "под": лаши май пушши по лошади и кнут; алă май под руку.
   Производные формы: майĕпе/майĕпен потихоньку, постепенно; майла- приводить в перядок; майлан- прибраться, убраться, устроиться; майлаш- прибраться, устроиться; поправиться; майлă похожий, подобный; похоже, подобно; майсăр неблагоприятный, беспорядочный; неудобно, не с руки, не кстати, не так и др. (Ашм. Сл. VIII, 151-163).
   Тюркские соответствия: тат., башк. уңай удобный, сподручный; направление; лад; уңайла- делать (сделать) удобным; уңайлаш- становиться (стать) удобным; налаживаться; приспосабливаться; уңайлы удобный, сподручный; приспособленный; выгодный; тат. уңайhыҙ, башк. уңайhыҙ неудобный, неловкий, несподручный; др.-тюрк. оnai легкий, непринужденный, обходительный; верный, определенный; ср. оηа, оηγaj легкий; легко; подвижный (ДТС, 367-368).
   Чув. пĕрмай потихоньку, постепенно > ик май беспрерывно, беспрестанно (Кăзăпеп СЬС, 152); мар. он-айсыр (он~ай + -шр) неудобный; неудобно < чув. (Федотов ЧМЯВ, 201).
   См. Егоров ЭСЧЯ, 127; Räsänen EWb., 165b.

Чăваш чĕлхин çĕнĕлĕх словарĕ

авăр

1. П.п. Пĕр-пĕр япалан çынна пăхăнтаракан витĕмĕ; серепе, таната. Парти авăрне лекнĕ Патшалăх Канашĕ... Х-р, 25.12.1997, 3 с. Унăн ăшшăн пăхакан куçĕсем, çемçе калаçăвĕ, лăпкă кулли... хăйсен авăрне çавăрса илсе кайрĕç. ТА, 1998, 1 /, 47 с. Çапла майĕпен театр авăрне кĕрсех кайрăм. ÇХ, 2000, 17 /, 12 с. — черкке авăрĕ (Х-р, 22.09. 1992, 4 с.); эрех «авăрĕ» (ПÇ, 16.05.2001, 3 с.); наркотик авăрĕ (ЧХ, 2000, 34 /, 6 с.); çемье авăрĕ (К-ш, 1998, 7 /, 8 с.); юрату авăрĕ (Т-ш, 2001,39 /, 10 с.). 2. П.п. Пĕр-пĕр пулăмпа çыхăннă вышкайсăр лару-тăру. Председатель хуçалăха юхăнчăклăх авăрне чăмтарнă. К-н, 1986, 20 /, 7 с. «Химпром» авăртан тухасшăн. Х-р, 29.10.1993, 1 с. Çеçпĕле юрату туйăмĕ вăйлă çавăрса илет те асап авăрне кĕртсе ӳкерет. Х-р, 18.09.2001, 3 с. — хăрушлăх авăрĕ (Я-в, 1991, 4 /, 23 с.); синкер авăрĕ (Я-в, 1995, 10 /, 113 с.); мĕскĕнлĕх авăрĕ (Ч-х, 1999, 27 /, 3 с.); финанс ултавĕн авăрĕ (Х-р, 2.07.1999, 3 с.); пĕчченлĕх авăрĕ (ÇХ, 2003, 2 /, 2 с.). 3. П.п. Хĕвĕшӳ, тĕркĕшӳ, пăтрану, пăтрав. «Сумкăсемпе порт-фельсем» текен лавккана ... çитрĕм те — чăн-чăн авăра лекрĕм. К-н, 1983, 24 /, 4 с. Пĕр сăвă та пулин... путмасăр иштĕр-и кун-çул авăрĕнче. Г.Ирхи, 1991, 24 с. Пире, йытă çурисем пек, коммунизмла идеологи мунчинчен рынок авăрне кăларса пăрахнă. Х-р, 28.04.1994, 3 с. Пурнăç авăрĕнче ишме вĕренеççĕ [Пуçелĕк]. ÇХ, 2002, 6 /, 5 с.

лизинг

ç.с., фин., экон. Техникăна (е урăх пурлăха) майĕпен тӳлесе татмалли йĕркепе тара илни; аренда. Çакмалли-кăлармалли техникăна ... лизинг мелĕпе туянма пулать иккен. Х-р, 17.04.1996, 3 с. Колхоз топливо тата электроэнерги шучĕпе укçа перекетлесшĕн, лизинг йĕркипе çĕнĕ машинăсем илсе чуралăха кĕрсе ӳкесшĕн мар. ЧÇ, 1998, 14 /, 11 с. Виçĕм çул лизингпа икĕ трактор туяннă. ХС, 1999, 23 /, 2 с. Лизинг ял хуçалăх экономикине тĕреклетме пулăшать [Пуçелĕк]. Х-р, 2.12.2000, 2 с. — лизинг операцийĕсем (Х-р, 8.04.1993, 4 с.); лизинг фончĕсем (ХС, 18.11.1997, 1 с.); лизинг компанийĕ (Т-ш, 1999, 32 /, 3 с.; Х-р, 7.04.2001, 1 с.); лизинг ĕçĕсем, лизинг килĕшĕвĕ (Х-р, 2.12. 2000, 2 с.); — финанс лизингĕ, «Чăвашагропромлизинг» (Х-р, 2.12.2000, 2 с.).

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

выжать

глаг. сов.
1. (син. выкрутить) пăр, пăрса кăлар; выжать мокрое полотенце йĕпе ал шăллине пăрса кăлар
2. хĕстер, хĕс, пăчăрта, пăчăртаса кăлар; выжать сок из лимона лимон сĕткенне пăчăртаса кăлар ♦ выжать штангу штанга çĕкле (кăкăр çинчен майĕпен йăтса)

мало-помалу

нареч. (син. понемногу)
пĕчĕккĕн, майĕпен, пĕчĕккĕн-майĕпен; мало-помалу больной стал выздоравливать чирлĕ çын майĕпен сывалма пуçларĕ

медленный

прил. (ант. быстрый), медленно нареч.
вăрах; хуллен, майĕпен, ерипен, вăраххăн; медленное выздоровление майĕпен сывалса пыни; время тянется медленно вăхăт вăраххăн иртет

помаленьку

нареч. (син. понемногу)
пĕчĕккĕн, майĕпен

понемногу

нареч.
1. пĕчĕккĕн, кăштшарăн, пăртакшарăн; есть понемногу пăртакшарăн çи
2. ерипен, майĕпен, хуллен; больной понемногу поправляется чирлĕ çын майĕпен сывалса пырать

постепенный

прил., постепенно нареч.
вăрах; майĕпе, ерипен; погода постепенно улучшилась çанталăк майĕпен лайăхланчĕ

потихоньку

нареч.
1. (син. медленно) пĕчĕккĕн, майĕпен, ерипен; идти потихоньку ерипен утса пыр
2. (син. незаметно) вăрттăн, сисмесле, систермесĕр; уйти потихоньку никам сисмесле тухса кай

устроиться

глаг. сов.
1. 1 и 2 л. не употр. (син. наладиться) йĕркелен, майлан, майлаш; жизнь по-немногу устроилась пурнăç майĕпен майлашса кайрĕ
2. (син. поступить) кĕр, вырнаç; устроиться работать ĕçе кĕр

эволюция

сущ.жен.
аталану; аталанни (майĕпен çĕнелнипе тăрук улшăнмасăр пулаканни); эволюция жизни на Земле Çĕр çинче пурнăç аталанни

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

амортизация

амортизаци (пĕр-пĕр машина е урăх япала кивелсе пыныне унăн хакĕ майĕпен чакса пыни).

помаленьку

разг. пĕчĕккĕн, майĕпен.

Çавăн пекех пăхăр:

майăкла майăн майĕ-майĕпе майĕпе « майĕпен » майка майла майлан майлаттар майлаш

майĕпен
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org