Шырав: тăвăл

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

алхасу

3.
шум, рев, грохот
тăвăл алхасăвĕ — рев бури

балл

балловый
-балльный

çил вăйне баллпа виç — измерять силу ветра в баллах
тăхăр баллă тăвăл — шторм в девять баллов

витĕр

5. в знач. послелога
через, сквозь, в
вутпа тăвăл витĕр — сквозь огонь и бури
кантăк витĕр пар — передать что-л. в окно
витĕр пиçнĕ пилешĕ çулçи витĕр курăнать — фольк. хорошо созревшая рябина краснеет сквозь листья

кĕрлев

шум, гул, рокот, грохот, рев
вăрман кĕрлевĕ — шум леса
мотор кĕрлевĕ — рокот мотора
çил-тăвăл кĕрлевĕ — рев бури
тупă кĕрлевĕ — грохот орудий

самум

самум (хăйăрлă çил-тăвăл)

сарăп

вред, зло
урон, ущерб

çынна сарăп ан ту — не делать людям зла
сарăп кур — понести урон
тăвăл пысăк сарăп кӳчĕ — ураган нанес большой ущерб

синкерлĕ

2.
губительный, вредоносный
синкерлĕ тăвăл — разрушительный ураган

сир

2.
откидывать, отбрасывать, сбрасывать
утияла сирсе пăрах — откинуть одеяло
çӳçе каялла сир — откинуть волосы назад
çил-тăвăл пӳрт тăррине сирсе антарнă — буря сорвала крышу дома

сӳ

2.
сбрасывать
сдирать, срывать, снимать

çил-тăвăл пӳрт тăррине сӳсе пăрахнă — буря сорвала крышу дома

тамал

1.
утихать, переставать, прекращаться
аслати тамалчĕ — гроза прошла
тăвăл шăпăртах тамалчĕ — буря внезапно прекратилась

тăвăл

I.
буря, ураган
вăйлă тăвăл — сильная буря, ураган
тинĕс тăвăлĕ — шторм
тăхăр баллă тăвăл — девятибалльный шторм
революци тăвăлĕ — перен. буря революции
тăвăл тухрĕ — поднялась буря
тăвăлпа ӳкнĕ йывăçсем — бурелом

тăвăл

II.
то же, что тăвăн

тăвăл

III.
приближаться, клониться
вăхăт çурçĕр енне тăвăлать — время клонится к полуночи

тулаш

4.
бушевать, неистовствовать
тăвăл тулашать — буря неистовствует
тинĕс тулашать — море бушует

тулхăр

3. перен.
бушевать, шуметь
тинĕс тулхăрать — море шумит
çил-тăвăл тулхăрать — бушует ураганный ветер

тустар

4.
бушевать, свирепствовать
тулта тăвăл тустарать — на дворе бушует буря

тух

12.
начинаться, подниматься (напр. о ветре, буре)
тăвăл тухрĕ — поднялась буря
Çил тухмасăр тăман тапранмасть. — посл. Без ветра метель не поднимается.

тӳлеклен

1.
успокаиваться, утихомириваться, стихать
тăвăл тӳлекленчĕ — буря стихла

хаяр

очень сильно, страшно, люто
хаяр выçлăх — страшный голод
хаяр сивĕ — лютый мороз
хаяр тăвăл — свирепый ураган
çил йывăçсене хаяр тулать — ветер сильно качает деревья

хаярлан

3.
усиливаться
тăвăл хаярланать — буря усиливается

хаярлăх

4.
сила
тăвăл хаярлăхĕ чакрĕ — ураган пошел на убыль

шăплăх

2.
тăвăл умĕнхи шăплăх — предгрозовая тишина, затишье перед бурей
тулли шăплăх — мертвая, абсолютная тишина
урам шăплăха путнă — улица погрузилась в тишину

çĕклен

6.
подняться, начаться
тăвăл çĕкленчĕ — разразилась буря
шăв-шав çĕкленчĕ — поднялся шум

ăншăрт

злой, свирепый, лютый, злобный
ăншăрт çилĕ — свирепый ветер, наступление
ăншăрт çил-тăвăл — жестокий ураган
ăна ăншăрт килчĕ — он впал в ярость
вăл ăншăртне пытарайман — он не мог скрыть злобу

çил-тăвăл

буря, шторм, ураган
тинĕсри çил-тăвăл — тайфун, шторм
тăхăр баллă çил-тăвăл — шторм в девять баллов
çил-тăвăл тухрĕ — поднялась буря
çил-тăвăл тапранчĕ — поднялась буря
çил-тăвăл пӳрт тăррине сӳсе кайрĕ — ураган унес крышу дома
çил-тăвăл кăлар — поднять бурю, скандал, скандалить

этем


этем ĕретлĕ пул — вести себя прилично
этем майсăр — невообразимый, невероятный, нечеловеческий
этем ĕретсĕр — невообразимый, невероятный, нечеловеческий
этем ĕретсĕр çил-тăвăл тапранчĕ — поднялась страшная буря

Чăваш чĕлхин çĕнĕлĕх словарĕ

ахăрсамана

п.п., куçăм. Пăтравлă вăхăт; тăнăçсăрлăх, йĕркесĕрлĕх (хĕсĕрлев, вăрçă-харçă, çапăçу-хирĕçӳ, çил-тăвăл т.ыт.те). Директора ларсан пĕр Тăмана, ... пуçланчĕ ахăрсамана //К-н, 1972, 5 /, 9 с. Ахăрсаманара хур курнă [Пуçелĕк]. КЯ, 1.05.1989, 3 с. 20-мĕш ĕмĕрти чи пысăк ахăрсаманаОктябрьти социализмла революци. В.Эктел //Я-в, 1992, 9 /, 28 с. Хальхи оппозици çак ахăрсаманара (тен, саманине оппозици хăй ытлашши ахăрттарать.) влаçа ларсан... Х-р, 20.10.1992, 1 с. Çул çитмен çамрăксене ахăрсамана алхастарать-ши. А-д, 17.12.1999, 1 с. — Сталин ахăрсамани (КЯ, 1.05.1989, 3 с.; Я-в, 1991, 6 /, 10 с.), 1937 çулхи ахăрсамана (Х-р, 29.09.1992, 3 с.); 1812 çулхи ахăрсамана (Я-в, 2002, 9 /, 87 с.); — ахăрсамана синкерĕ (КЯ, 22.10.1989, 3 с.); «ахăрсамана» вăхăчĕ (Х-р, 21.08.1998, 1 с.), ахăрсамана чулĕ (Н.Ишентей, 1997, 57 с.).

ахăр самана

п.п., куçăм. Пăтравлă вăхăт; тăнăçсăрлăх, йĕркесĕрлĕх (хĕсĕрлев, вăрçă-харçă, çапăçу-хирĕçӳ, çил-тăвăл т.ыт.те). Директора ларсан пĕр Тăмана, ... пуçланчĕ ахăрсамана //К-н, 1972, 5 /, 9 с. Ахăрсаманара хур курнă [Пуçелĕк]. КЯ, 1.05.1989, 3 с. 20-мĕш ĕмĕрти чи пысăк ахăрсаманаОктябрьти социализмла революци. В.Эктел //Я-в, 1992, 9 /, 28 с. Хальхи оппозици çак ахăрсаманара (тен, саманине оппозици хăй ытлашши ахăрттарать.) влаçа ларсан... Х-р, 20.10.1992, 1 с. Çул çитмен çамрăксене ахăрсамана алхастарать-ши. А-д, 17.12.1999, 1 с. — Сталин ахăрсамани (КЯ, 1.05.1989, 3 с.; Я-в, 1991, 6 /, 10 с.), 1937 çулхи ахăрсамана (Х-р, 29.09.1992, 3 с.); 1812 çулхи ахăрсамана (Я-в, 2002, 9 /, 87 с.); — ахăрсамана синкерĕ (КЯ, 22.10.1989, 3 с.); «ахăрсамана» вăхăчĕ (Х-р, 21.08.1998, 1 с.), ахăрсамана чулĕ (Н.Ишентей, 1997, 57 с.).

кисренӳ

п.в. Хускав, хускану, тăвăл; кисрев. Рево-люциллĕ кисренӳ тапхăрĕсен хăйсен гениллĕ юрăçисем пулаççĕ. Ип.Иванов //Я-в, 1969, 4 /, 24 с. Çак хайлавсен авторĕсем ... социаллă пурнăçри кисренӳсене (коллективизаци, хăрушă репрессисен вăхăчĕ) тӳссе ирттернĕ. ЧЛ, 1994, 11 кл., 4 с. Нумайăшĕ вара çав хăнăху авăрĕнче çухалса каять. Кун пек чух темле кисренӳ кирлĕ. ÇХ, 1999, 29 /, 5 с. — ВЧС, 1971, 787 с.; Егоров, 1954, 90 с.

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

çил

ветел; çил сиввĕн вĕрет – ветер дует холодно; çил-тăвăл, синкерлĕ çил – буря; çил çунатлă лаша – лошадь с крыльями ветра; çил тăман – вьюга; çавра çил – вихрь; çил арманĕ – ветряная мельница.

194 стр.

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

салан

ван. Чăнах та – пӳлĕмре çил-тăвăл иртсе кайнă пек: депутатсем ларакан тенкелсем саланнă (ваннă), темĕн тĕрлĕ пысăк люстрасем лапчăнса пĕтнĕ [Хыпар 1907, № 5:46].

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

буйствовать

глаг. несов. (син. неистовствовать)
алхас; ур, кăтăр; ураган буйствовал весь день çил-тăвăл кунĕпе алхасрĕ

буря

сущ.жен., множ. бури
тăвăл, çил-тăвăл; бурей снесло крышу дома тăвăл çурт тăррине сӳсе пăрахнă ♦ буря восторгов каçса кайса савăнни

валить

1. глаг. несов.
1. кого-что (син. обрушивать) йăвантар, тĕшĕр, ӳкер, ӳпĕнтер; ураган валит деревья тăвăл йывăçсене йăвантарать; ветер валит с ног çил ураран ӳкерет
2. что (син. бросать) купала, пăрах, пăрахса тултар; валить книги в ящик кĕнекесене ещĕке пăрахса тултар
3. йăвантар, яр; он всё валит на других вăл пĕтĕмпех çын çине йăвантарать
4. что (син. рубить) кас, йăвантар; валить лес вăрман кас

ветер

сущ.муж., множ. ветры
çил; ураганнный ветер тăвăллă çил; çил-тăвăл; шквалистый ветер авăк сил; северный ветер çурçĕртен вĕрекен çил; ветер переменных направлений тĕрлĕ енчен вĕрекен çил; скорость ветра—двадцать метров в секунду çил хăвăртлăхĕ—çеккунтра çирĕм метр ♦ бросать слова на ветер сăмаха çилпе вĕçтер; ищи ветра в поле шырăн та тупаймăн; у него ветер в голове унăн пуçĕ пуш-пушах; бросать деньги на ветер укçана шутламасăр тăк

вихрь

сущ.муж.
çавра çил; çил-тăвăл; вихрем снесло крышу дома çил-тăвăл çурт тăррине сӳсе пăрахрĕ

гнуть

глаг. несов.
1. что (син. искривлять; ант. выпрямлять) ав, авăнтар, кукăрт; гнуть проволоку пралука ав; гнутый гвоздь кукăр пăта
2. кого-что (син. пригибать) ав, тайăлтар, пĕкĕрт; буря гнёт деревья тăвăл йывăçсене авса антарать ♦ гнуть спину на людей çыншăн тертленсе ĕçле; он гнёт своё вăл хăйĕннех перет; гнуть в бараний рог хытă тыткала, пăркăчла

предупреждение

сущ.сред.
1. (син. извещение, уведомление) асăрхаттару, пĕлтерӳ; асăрхаттарни, пĕлтерни; штормовое предупреждение çил-тăвăл çывхарни çинчен пĕлтерни
2. (син. предостережение) асăрхаттару, хытару; асăрхаттарни, хытарни; дать выговор с предупреждением ĕçрен кăларасси çинчен асăрхаттарса выговор пар

ураган

сущ.муж.
тăвăл, çил-тăвăл; ураган на море тинĕсри тăвăл; ураган повалил деревья çил-тăвăл йывăçсене кăкласа пăрахнă

успокоиться

глаг. сов.
лăплан, пусăрăн, кунĕлен; шторм прошёл, и море успокоилось тăвăл иртсе кайрĕ те, тинĕс лăпланчĕ

шторм

сущ.муж., множ. штормы и шторма
çил-тăвăл (тинĕс çинчи)

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

зыбь

ж. мн. зыби, -ей вӗтӗ хум, пӗчӗккĕн хумханса тӑни (шыв кÿлĕре, тинӗсре); мёртвая зыбь ҫил-тăвăл иртнĕ хыҫҫӑн ҫилсĕрех шыв пӗчĕккĕн хумханса тӑни.

тайфун

тайфун (Лăпкă океан таврашĕнче пит пысăк сиен кӳрекен çил-тăвăл).

циклон

циклон, вăйлă çил-тăвăл, питĕ вăйлă çавраçил.

ураган

питĕ вăйлă çил-тăвăл, вăйлă çавраçил.

буревестник

(птица) тăвăл йыхравçи, тăвăл кайăкĕ, тинĕс утравĕ çинче е тинес хĕрринче пурăнакан пысăк вĕçен кайăк, тинĕс чарланĕ.

бурелом

тăвăл ватнă йывăçсем, кăмăр.

буря

тăвăл, çил-тăвăл.

бушевать

, -шую несов. кĕрле, тулаш, ахăр, ӳхĕр, шавла (çил-тăвăл, вут, çын).

Чĕрчун ячĕсен чăваш-вырăс-латин словарĕ

глупыш

(айванкка) глупыш — fulmarus glacialis [тăвăл хыпарçисен йăхĕнчи тинĕс кайăкĕ]

çинçе сăмсаллă тăвăл хыпарçи

см. тăвăл хыпарçи

тайфунник

тайфунник — pterodroma [пĕчĕк сăмсаллă тăвăл хыпарçи]

тăвăл хыпарçи

буревестник — puffinus puffinus [пысăк тинĕс кайăкĕ]; çинçе сăмсаллă тăвăл хыпарçи тонкоклювый буревестник — puffinus tenuirostris; улăпла тăвăл хыпарçи гигантский буревестник — macronectes giganteus; чăпар питлĕ тăвăл хыпарçи пёстролицый буревестник— calonectris leucomelas

улăпла тăвăл хыпарçи

см. тăвăл хыпарçи

чăпар питлĕ тăвăл хыпарçи

см. тăвăл хыпарçи

Чăвашла-тутарла словарь (1994)

тăвăл

давыл

Çавăн пекех пăхăр:

сюртук сюсюканье сяк сям « тăвăл » тăвăл хыпарçи тăвăллă тăвăллăн тăвăлла тăвăллан

тăвăл
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org