Шырав: хăвăл

Шыракан сăмаха çырăр:   
Шырав вырăнĕ:

[-] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

1.
дупло
дуплистый
çăка хăвăлĕ — дупло липы
хăвăл йывăç — дуплистое дерево
Сарă хырăн варри хăвăл. (Улăм). — загадка У ядреной сосны нутро дуплистое.(Солома).
Ватă хурама хăвăл пулать. — посл. Старый вяз бывает дуплистым.
2.
дупло (зуба)
дуплистый, с дуплом
хăвăл шăл — зуб с дуплом
3.
борть
бортевой
хăвăл хурчĕ — бортевой рой, бортевые пчелы
хăвăл хурт пылĕ — дикий мед
Кашни хăвăлтах пыл пулмасть. — посл. Не в каждой борти мед бывает. (соотв. Не все коту масленица).
4.
полость
полый
сăмса хăвăлĕ — полость носа
хăвăл пăрăх — полая труба
5.
пустота
пустой, пустотелый
шар хăвăлă — пустота (внутри) шара
çĕр хăвăлĕ — пещера
хăвăл кирпĕч — пустотелый кирпич

хăвăл пуç — глупец (букв. пустая голова)
хăвăл сухан — зеленый лук, лук-порей

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

(хы̆вы̆л), дупло. Букв. Сăпса хăвăла пыл тунă. А.-п. й. 17. Çакă çăка хăвăлне пыл хурчĕсем йăва çавăрнă та, пылне кăларса илме ниепле те меслет тупаймастăп,— тет упи. Ib. 17. Кусем хăвăл çăкана иккĕн ыталаса тытрĕç те, енчен енне лăкама тытăнчĕç. Ib. 17. Çăмламас улапа ула йытă хăвăлти пыла кăларса çирĕç те, пĕрле пурăнма тытăнчĕç. Ib. 42. Тилли, ниçта кайса кĕреймен енне, йăкăлт сиксе кĕчĕ пĕр юман хăвăлне. N. Эпĕ çав çăка хăвăлĕнче мĕнле тухас тесе шухăшласа ларатăп. N. Хăвăл, юпа çине тăхăнтарнă хăвăл йăвăç (çил арман тавраш). N. Каната хăвăл çине аврантарса кĕскетеççĕ е вăрăмлатаççĕ. Канат наматывают (навивают) на дупло и таким образом укорачивают, или же сматывают и таким образом удлиняют. || Тюрл. Уша йопи хăвăлĕ (туда кладут мелкие вещи). || Шарбаш. Хăвăл, на шăпила. || Шурăм-п. Тĕлĕкре хăвăл çăкăр курсан, хуйăх кĕт.
(хы̆вы̆л), i. q. ворот хăвăлĕ. Шевле. Йопа çине тăхăнтарнă хăвăл йăвăç. Арман тăррине çавăрмалла чох çак хăвăла çавăрса хӳрене кăкарнă каната хăвăл çине аврантарса кĕскетеççĕ или вăрăмлатаççĕ. Пăркăç та çавăн пекех, анчах вăл йопа çинче мар, хӳре çинчех. Пăркăçĕнне те вĕренне пĕр вĕçне йопаран кăкарнă. Кĕскерех каласан, пăркăçлă хӳрен вĕренĕ хӳрене пăрнă чух, хӳре çинчи пăркăç çине авранать, хăвăлпа çавăрнакан хӳрен вĕренĕ — йопа çинчи хăвăл çине авранать. Дупло — дуплистое дерево, надетое на столб. Когда надо повернуть шатер, то, поворачивая дупло и таким образом наматывая на него канат, привязанный к хвосту мельницы, укорачивают канат или (разматывая) удлиняют его. (Перевод конца этого текста см. в пăркăç).

Чӑваш чӗлхин этимологи словарĕ (1964)

1. «дупло»; çăвар хăвăлĕ «полость рта»; хăвăл сухан «зелёный лук»; КБ кывылык «пустота», коғyc «пустой», Замахш., тефс. XII-XIII вв., узб. кавак «полый», «дупло»; чаг. кăвăк «пустая середина», «дупло»; казах., к. калп. куыс, ног. кувыс, тат. куыш, башк. кыуыш, тур. коғук «дупло», «пустота», «выемка»; кумык. кувуш, полов. ковуш, азерб. коғyш, туркм. говак, тув. коңгул, хак. хоол «пустой», «дупло»; ср. монг. письм. коғоcyн, совр. монг. хонгио(н) «дупло»; хонгил «дупло», «пещера», «углубление в скале»; ср. полов. кув «пустой», «пустотелый»; ср. греч. хανλоϛ «стебель», «ствол»; лат. caulis «ствол».

Çавăн пекех пăхăр:

хăçта хăçтан хăв хăвăйăн « хăвăл » Хăвăл Çырма хăвăл сухан Хăвăл-çырма хăвăллă хăвăллăх

хăвăл
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org