Шырав: хаклă

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

акци

I. фин., эк.
акция (тупăш кӳрекен хаклă хут)

бандероль

бандерольный
хаклă бандероль — ценная бандероль
кĕнекесене бандерольпе яр — отправить книги бандеролью

билет

3.
билет (укçа е хаклă хут)
патшалăх казначействин билечĕ — государственный казначейский билет
лотерея билечĕ — лотерейный билет

бирюза

бирюза (хаклă йышши чул)

гранат

II. мин.
гранат (хаклă йышши чул)

йышши

2.
относящийся к какому-л. сорту, разряду, типу
пăрçа йышши культурăсем — бобовые культуры
пĕр йышши — однообразный, однородный
хаклă йышши — дорогой, драгоценный
урăх йышши — другого сорта, типа, вида
шултра йышши çĕр çырли — сорт крупной клубники
осетр йышши пулăсем — осетровые, семейство осетровых

карат

карат (хаклă чулсене виçмелли виçе)
вунă карат таякан рубин — рубин в десять каратов

кăлар

18.
оправдывать, окупать
тăкакне кăлар — окупать расходы
хăй хакне кăларни — самоокупаемость
Хаклă япала хакне кăларать, йӳнĕ япала йӳнеçтерет. — посл. Дорогая вещь себя оправдывает, дешевая лишь кое-как выручает.

купон

купон (хаклă хутсен тупăш илме касса юлмалли талонĕ)

кучченеç

подарочный
çĕнĕ çул кучченеçĕсем — новогодние подарки
хаклă кучченеç — дорогой подарок
кучченеç йышăн — принять подарок
хăнана кучченеçпе кай — идти в гости с подарками
ме сана кучченеç — вот тебе гостинец
Кукамай кучченеçĕ кулачран тутлăрах. — посл. Бабушкины гостинцы вкуснее всяких калачей.

латсăр

3.
очень, чрезвычайно, чрезмерно
латсăр аван — очень хороший
латсăр хаклă — чрезмерно дорого

манерсĕр

2. разг.
очень, крайне, чересчур, слишком, непомерно
манерсĕр лайăх — очень хороший
манерсĕр хаклă — непомерно дорого

мăскал

уст.

1.
золотник
мăскал çурă — полтора золотника
Мăскал сахал пулсан та хаклă. — посл. Мал золотник, да дорог.

опал

опал (хаклă йышши чул)
опал çĕрĕ — кольцо с опалом

парне

1.
подарок
дар

çĕнĕ çул парни — новогодний подарок
çутçанталăк парни — дары природы
хăнана парне илсе кай — пойти в гости с подарком
Парне пани хаклă мар, юратни хаклă. — посл. Дорог не подарок, дорога любовь.
хапха умне хирĕç тухакана икĕ куçран парне парăттăм — фольк. подарил бы приветливый, благодарный взгляд тому, кто выйдет за ворота встречать меня

портфель

2.
портфель (алçырусем е хаклă хутсем)
редакци портфелĕ — редакционный портфель

приз

приз (парне)
куçса çӳрекен приз — переходящий приз
хаклă приз — ценный приз
приз ил — получить приз
хаçат призне илмелли ăмăрту — соревнования на приз газеты

прииск

прииск (хаклă йышши чул е металл кăларакан вырăн)

рубин

рубин (хĕрлĕ тĕслĕ хаклă йышши чул)

сăмах

9.
уговор, договоренность
сăмах тат — 1) уговориться 2) совершить сделку
пĕр сăмаха кил — прийти к согласию
Сăмах укçаран хаклă. — погов. Уговор дороже денег.

сери

3.
серия (хаклă хутсен разрячĕ)
кашни серире аллă билет — в каждой серии пятьдесят билетов

тан

II.

1.
равный, одинаковый
тан мар — неравный, неодинаковый
тан мар тытăçу — неравная схватка
тан виçкĕтеслĕхсем — мат. равновеликие треугольники
пĕр тан — равный
пĕр тан право — равноправие
пĕр тан енлĕ — равносторонний
пĕр тан хаклă — равноценный
эпир унпа пĕр тан — мы с ним ровесники
Шăлсем те пĕр тан пулмаççĕ. — погов. Зубы и те бывают неодинаковые.
тана тух — стать равным, сравняться в чем-л.
тана хур — 1) считать за равного, принимать за ровню 2) оценить одинаково, дать одинаковую цену

тем

2.
с частицей те
все, что угодно
что бы то ни было
всякая всячина

вăл тем те шухăшласа кăларĕ — он может выдумать все, что угодно
темрен те хаклă — дороже чего бы то ни было, дороже всего
тем-тем — всякая всячина

тиев

грузовой
хаклă тиев — ценный груз
тиев транспорчĕ — грузовой транспорт
тиев автомашини — грузовая автомашина
тиев машини — грузовая машина
тиев причалĕ — грузовой причал
тиев илекен — грузополучатель
тиев яракан — грузоотправитель
тиев çаврăнăшĕ — грузооборот

топаз

мин.
топаз (хаклă йышши чул)

фонд

3.
фонд (хаклă хутсем)

хак

I.

1.
цена
икĕ хак — двойная цена
йӳнĕ хак — низкая цена
килĕшӳллĕ хак — сходная цена
лайăх хак — красная цена
пасар хакĕ — рыночная цена
çур хак — полцены
улшăнми хаксем — стабильные цены
ӳстернĕ хак — наценка
хаклă хак — высокая цена
хак йӳнелни — падение цен
хаксене йӳнетни — снижение цен
хак тат — 1) договориться о цене 2) устанавливать цену на что-л.
хак ту — устанавливать цену на что-л.
хак тӳле — платить, давать какую-л. цену
йӳнĕ хакпа ил — купить по дешевке
икĕ хак тӳле — платить вдвое дороже, платить двойную цену
çур хакпа сут — продать за полцены
хак ӳкер — снизить цену
хак йӳнет — снизить цену
хак чакар — снизить цену
хак хур — производить расценку, расценивать, оценивать
хака пар сут — продавать по дорогой цене
хакне ӳстер — повышать цену
хакне хăпарт — повышать цену
хакне хуш — набавлять цену
Çапăçура пулмасăр пурнăç хакне чухлаймăн. — погов. Не побывав в бою, не познаешь цену жизни.

хак

4.
затраты, издержки, расходы
хакне вит — покрывать расходы
хакне кăлар — оправдывать затраты, окупаться
хакне тавăр — оправдывать затраты, окупаться
Хаклă япала хакне кăларать, йӳнĕ япала йӳнеçтерет. — погов. Дорогой товар всегда себя оправдает, а дешевый лишь концы с концами дает сводить.

хаклă

1.
дорогой, дорогостоящий
высокий
(о цене)

хаклă

дорого
хаклă пурнăç — дороговизна
хаклă тавар — дорогой товар
хаклă хак — высокая цена
хаклă мамăк тир — дорогие меха
хаклă ыйт — запрашивать дорого
хакла ил — покупать по высокой цене, переплачивать
хакла пар — продавать по высокой цене
хакла сут — продавать по высокой цене
ку холодильник лешĕнчен хаклă — этот холодильник дороже того
костюм маншăн ытла хаклă — костюм слишком дорог для меня

хаклă

2.
ценный, с обозначенной ценой
хаклă посылка — ценная посылка
хаклă хутсем — ценные бумаги

хаклă

3. перен.
дорогой, дорого достающийся
хаклă çĕнтерӳ — дорогая победа
хакла лар! —
1) обойтись дорого, стоить для кого-л. больших денег
2) обойтись дорого, стоить больших усилий, жертв

хаклă

4. перен.
дорогой, ценный, важный

хаклă

дорого, ценно, важно
хаклă сĕнӳ — ценное предложение
ку кĕнеке маншăн темрен те хаклăрах — эта книга для меня дороже всего
хаклă йышши чулсем — драгоценные камни
Мĕн кирлĕ, çавă хаклă. — погов. То дорого, что нужно.
Парни мар, юратни хаклă. — погов. Не дорог подарок, а дорога любовь.
Ырă кӳршĕ хурăнташран хаклăрах. — погов. Добрый сосед дороже родни.
Тырринчен улăмĕ хаклăрах. (Пыл карасĕ). — загадка Солома дороже зерна. (Соты).

хаклă

5.
дорогой, любезный, милый
хаклă тусăм! — дорогой дружочек!

халцедон

халцедон (кварц йышши хаклă чул)

хризолит

мин.
хризолит (сарă-симĕс тĕслĕ хаклă йышши чул)
[грек. chrysolithos <— chrysos — ылтăн, тата lithos — чул]

ытла

2.
слишком, чересчур, очень
ытла хаклă — слишком дорогой
ăна ытла ан мухта — ты слишком его не хвали
вăл ытла та ырă çын — он очень добрый человек

эквивалент

эквивалент (тепĕр япалапа пĕр хаклă япала)

япала

вещевой, предметный
асăнмалăх япала — памятная вещь
вылямалли япала — игрушка
йывăр япала — тяжелый предмет
манăçа тухнă япала — забытая вещь
çын япали — чужая вещь
хаклă япала — дорогая вещь
япала хутаççи — вещевой мешок

çывăх

близко
çывăх сын — приближенный
çывăх тăвансем — кровные родственники, прямая, близкая родня
çывăх тус — закадычный друг
çывăхрах паллаш — познакомиться поближе
пирĕншĕн çывăх та хаклă ят — близкое и дорогое для нас имя

хăна

гостевой
кĕтмен хăна — незваный гость
кĕтнĕ хăна — желанный гость
хаклă хăна — дорогой гость
чаплă хăна — высокий гость
хăна килĕ —уст. гостиница
хăна çурчĕ — гостиница
хăна пӳлĕмĕ — гостиная
хăна йышăн — принимать гостей
хăна пул — быть гостем
хăна пуçтар — собирать гостей
хăна пух — собирать гостей
хăнана илсе кĕр — затащить в гости
хăнана кай — отправиться в гости
хăнана çӳре — ходить по гостям
вĕсем патĕнче хăнара пултăмăр —мы были у них в гостях
Килен хăнан кайни илемлĕ. — погов. (Прибывшему) гостю полагается и отбывать.

тулли

6.
полный
полное

тулли телей — полное счастье
тулли влаçлă — полновластный
тулли метражлă фильм — полнометражный фильм
тулли правăллă граждан — полноправный гражданин
тулли хаклă валюта — полноценная валюта
вăл Мухтав орденĕн тулли кавалерĕ — он полный кавалер Ордена славы

Чăваш чĕлхин çĕнĕлĕх словарĕ

брокер

ç.с., экон. Клиентсен ячĕпе тата вĕсен шучĕпе биржăра (хаклă хутсемпе, таварпа) сутă тăвакан çын; ĕçлĕ евчĕ. Хатĕр продукцие ... брокер кантурĕ урлă сутатăп. Х-р, 15.07.1992, 4 с. Хăвăрăн акцисене эсир фонд биржинче те сутма пултаратăр — çак тĕллевпе сирĕн брокерпа çыхăнмалла. Х-р, 24.09.1992, 2 с. Брокер вырăнĕ тупăшлă-и. [Пуçелĕк]. Х-р, 13.10.1992, 1 с. Перестройка пуçлансан Алексей тĕпчев институтĕнчен кайнă, брокер профессине алла илнĕ. ЧХ, 1998, 6 /. — брокер фирми (Ç-т, 1992, 6 /, 24 с.).

ваучер

ç.с. Патшалăх харпăрлăхĕнчи предприятисене приватизаци (туп.) тунă чухне акци (пай хучĕ) тата пурлăх илме май паракан хаклă йышши хут; Раççей Федерацийĕнче 1992—1994 çулсенче усă курнă приватизаци чекĕ. Ĕнер Раççей Федерацийĕн Патшалăх пурлăх комитетĕнче ваучер «пре-зентацийĕ» пулчĕ. Х-р, 26.08.1992, 2 с. Сире приватизацилеме юрать-и.Ваучерăра кăтартăр-ха! Х-р, 19.09.1996, 1 с. Ваучер-сене тарăн калушпа улăштаракансем те, вунă пинпе сутса яракан-сем те, акцисем илсе юлакансем те пулчĕç. ЧÇ, 1998, 14 /, 11 с. Ваучер текен хут таткипе улталаса, акцисемпе пуясса шантарса халăх пурлăхне уйрăм çынсен аллине парса пĕтерчĕç. ХС, 1999, 19 /, 2 с. — ваучер фончĕсем (Х-р, 22.02.2000, 2 с.).

декларациле

ç.с. Декларацие кĕрт; пурлăх-тупăш пирки — налук службине, чикĕ урлă каçаракан тупра пирки таможньăна евитле. Шалти ĕçсен министерствинче ĕçлекен кашни сотрудникăн тупăша, çурт-йĕре, ... хаклă хутсене декларациле-мелли йĕрке туса хутăмăр. Ч-х, 1999, 14 /, 3 с. Пĕр çын деклара-цилемен валютăна чикĕ леш енне илсе каçма тăнă. ÇХ, 1999, 42 /, 8 с.

дилер

ç.с., экон. Тавар (е хаклă хутсем) туянса хăй тĕллĕн сутă тăвакан, хаксен ăрасналăхĕнчен услам илекен çын е фирма; сутуçă. Дилерăн брокер пек ĕçлеме те май пур. Ç-т, 1992, 6 /, 24 с. «Хавхалану» юлташлăх — Тутаеври мотор завочĕн официаллă дилерĕ. Х-р, 29.10.1993, 4 с. Çĕнĕ тата питĕ кирлĕ «маркетинг», «лизинг», «дилер тытăмĕ» ... ăнлавсене пĕр хăрамасăр хăнăхмалла. ÇХ, 1997, 49 /, 1 с. — промышленность-дилер предприятийĕ (Х-р, 14.10.1992, 2 с.); дилер станцийĕ (Х-р, 20.09.2003, 2 с.).

икуйăхлăх

п.с. Икĕ уйăха пыракан (утмăл кунлăх) тапхăр. Çул-йĕрĕ те начар пулас çук — ăна юсамалли икĕуйăхлăх вĕçленсе пырать. К-н, 1979, 16 /, 5 с. Çул-йĕр тумалли икуйăхлăхра эпир республикăри штабăн куçса çӳрекен вымпелне илтĕмĕр. К-н, 1982, 17 /, 2 с. Икуйăхлăха хастар хутшăнакансем валли экологи министерстви хаклă парнесем хатĕрлет. Х-р, 29.02.1996, 4 с.

икĕуйăхлăх

п.с. Икĕ уйăха пыракан (утмăл кунлăх) тапхăр. Çул-йĕрĕ те начар пулас çук — ăна юсамалли икĕуйăхлăх вĕçленсе пырать. К-н, 1979, 16 /, 5 с. Çул-йĕр тумалли икуйăхлăхра эпир республикăри штабăн куçса çӳрекен вымпелне илтĕмĕр. К-н, 1982, 17 /, 2 с. Икуйăхлăха хастар хутшăнакансем валли экологи министерстви хаклă парнесем хатĕрлет. Х-р, 29.02.1996, 4 с.

либерализациле

ç.с., полит., экон. Чарусене чакарса ытларах ирĕк пар; ирĕке яр. В.Путин «Газпромăн» хаклă хучĕсене либерализацилес енĕпе ĕç ушкăнĕ туса хурасси çинчен хушу кăларнă. Х-р, 10.04.2001, 2 с. Хаксене либерализацилесси промышленность продукцийĕсене те пырса тиврĕ. ХС, 2003, 83 /, 2 с.

мтс

ч.с., кĕск. Машина-трактор станцийĕ. Тепĕр самант — техника халĕ питех те хаклă пулнине шута илсе ... машина-трактор станцийĕсем (МТС) йĕркелеме пуçласси. Çитес çул [республикăра] тĕслĕх вырăнне 2—3 МТС туса хурасшăн. Ку ĕнтĕ хăйне евĕр «васкавлă пулăшу» станцийĕсем пулĕç. Х-р, 13.10.2000, 1 с. Хальхи МТСсем... тырă вырса панăшăн хуçалăхран 60 процент натура ыйтаççĕ. Х-р, 6.02.2003, 1 с. — Ишлей МТСĕ, Муркаш МТСĕ (Х-р, 29.05.2001, 3 с.). — МТС директорĕ (ПÇ, 23.04.2003, 2 с.).

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

йыш

семья, семейство
порода, свойство

кил-йыш — семья
йал-йыш — соседи, однодеревенцы
пĕр йышши — тепĕр йышши -- одни — другие
хаклă йышши — дорогой
йӳн йышши — дешевый
йышлă — семейный, многолюбивый
йышлăлан — умножаться, увеличиваться
йышлăлантар — умножаться, увеличиваться
йышлăлантар — умножить

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

бирюза

симĕс тĕслĕ хаклă чул. Пирвайхи пĕлĕчĕ, Миградж-наме каланă тăрăх, таса кĕмĕлтен пулнă, Абу-Гурейра çырнă тăрăх, çӳхе пăсран пулнă, Умгани тăрăх, бирюзаран (симĕç тĕслĕ хаклă чул) пулнă [Мухаммед 1912:7].

изумруд

хаклă йышши чул. Мĕн япала пулнă-ха вăл Альборак? Алты-Бармак çырнă тăрăх, <…> урисем ешĕл изумрудран (хаклă йышши чул), хӳри хĕрлĕ коралл пулнă тет (коралл та чул пекĕскер), çамки çине Турăран пуçне урăх Турă çук, Мухаммед Ун пророкĕ тесе çырнă тет [Мухаммед 1912:4].

коралл

чул пекскер. Мĕн япала пулнă-ха вăл Альборак? Алты-Бармак çырнă тăрăх, <…> урисем ешĕл изумрудран (хаклă йышши чул), хӳри хĕрлĕ коралл пулнă тет (коралл та чул пекĕскер), çамки çине Турăран пуçне урăх Турă çук, Мухаммед Ун пророкĕ тесе çырнă тет [Мухаммед 1912:4].

корона

хаклă чулсемпе илемлентернĕ ылтăн çĕлĕк. Вăл патша аслăлăхне пĕлтерекен япаласем ак çаксем: ылттăнтан туса хаклă чулсемпе илемлентернĕ çĕлĕк (корона) пулнă, çине хĕрес лартнă чăмăр япала (держава), вĕçне ăмăрт кайăкĕ тата хĕреслĕ корона лартса тунă туя (скипетр) пулнă, тата Сибирти юс тирĕпе тыттарнă çиелтен тăхăнмалли тумтир (профира) пулнă [Священное 1896:6].

культиватор

тырра аксассăн ăна çĕр айне тумалли япала. Тырра аксассăн ăна çĕр айне тăвас ĕçе тата ытти япаласемпе те тăваççĕ (культиваторсемпе, дисковый сӳресемпе), анчах вĕсем пит хаклă тăраççĕ, хресчен çынни илес япаласем мар [Способы 1911:4].

мирă

(хальхилле миро) çу; хаклă йышши таса нард çăвĕ. Иисус Вифанияра юхан-суранлă Симон çуртĕнче чух Ун патне пĕр арăм алавастăр савăтпа хаклă йышши мирă (çу) илсе пынă … [Матфей 1911:59]; Вăл Вифанияра юхан-суранлă Симон çуртĕнче апат çисе ларнă чух пĕр арăм алавастăр савăтпа хаклă йышши таса нард çăвĕ (мvро) илсе пынă … [Марк 1911:102].

паха

хаклă. Пĕлекен çынсем Турă ырăлăхне пур япаларан пахана (хакла) хуракан çынсем Турă ырăлăхĕнчен нимпе те уйăрласшăн пулман <…> [Беседы 1897:31].

рудник

ылтăн чул е урăх хаклă чул кăларма алтнă шăтăк. Эпĕ илтрĕм: вăл çурта туса пĕтерме Христос тĕнне тытакан çынсене тĕрмесенчен, рудниксенчен (рудник тесе ылтăн чул е урăх хаклă чул кăларма алтнă шăтăксене калаççĕ) кăларса килмелле теççĕ тенĕ [Фабиола 1912:14].

скипетр

вĕçне ăмăрт кайăкĕ тата хĕреслĕ корона лартса тунă туя. Вăл патша аслăлăхне пĕлтерекен япаласем ак çаксем: ылттăнтан туса хаклă чулсемпе илемлентернĕ çĕлĕк (корона) пулнă, çине хĕрес лартнă чăмăр япала (держава), вĕçне ăмăрт кайăкĕ тата хĕреслĕ корона лартса тунă туя (скипетр) пулнă [Священное 1896:6].

хаклă

паха. Унта Поликарпа çунтарса ярсан эпир кĕл çинчен унăн ылттăнтан та хаклă (паха) шăммисене пухрăмăр та, хисеплĕ таса вырăна пытарса хутăмăр [Избранные (февраль) 1904:45].

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

агат

сущ.муж.
ахах (хаклă йышши чул)

акция

сущ.жен.
акци (пая кĕрсе тупăш илмелли хаклă хут); акции Газпрома Газпром акцийĕсем; падение курса акций акцисен хакĕ укни

алмаз

сущ.муж.
1. алмаз (хаклă йышши питĕ çирĕп чул); перстень с алмазом алмаз куçлă çĕрĕ
2. алмаз, каскăч (кĕленче касмалли)

биржа

сущ.жен., множ. биржи
биржа (суту-илӳ е укçа-тенкĕ килĕшĕвĕсем тумалли учреждени); товарная биржа тавар биржи; валютная биржа укçа-тенкĕ биржи; фондовая биржа хаклă хутсен биржи ♦ биржа труда ĕçлев биржи (ĕç тупма пулăшакан учреждени)

богатый

прил., богато нареч.
1. (син. зажиточный; ант. бедный, неимущий) пуян, пурлăхлă, муллă; богатый человек пуян çын
2. (син. обильный; ант. скудный) тулăх, илпек, ытлă-çитлĕ; богатый урожай илпек тыр-пул; выбор товаров богат тĕрлĕ тавар ытлă-çитлĕ
3. (син. роскошный; ант. убогий) чаплă, хаклă, паха; богатые наряды чаплă тумтир

более

нареч.
1. образует сравн. ст. -рах (-рех); более быстро хăвăртрах; более мелкий вĕтĕрех
2. ытла, ытларах; более двухсот тонн ик çĕр тонна ытла ♦ более или менее хăш-пĕр таран, вăтаммăн; более того вводн.сл. унтан та ытларах; тем более частица и союз уйрăмах; çийĕнчен; тата; вещь эта слишком дорогая, тем более денег у нас мало ку япала ытла та хаклă, тата укçи те пирĕн сахал

брокер

сущ.муж. (син. посредник)
брокер (хаклă хут, тавар сутма е туянма пулăшакан специалист); биржевой брокер биржа брокерĕ

бумага

сущ.жен.
1. хут; газетная бумага хаçат хучĕ; писчая бумага çырмалли хут; обёрточная бумага чĕркемелли хут
2. (син. документ, рукопись) хут; деловые бумаги ĕç хучĕсем ♦ ценные бумаги хаклă хутсем (банкрисем); Бумага всё стерпит посл. Хут мĕн çырсан та чăтать

взятка

сущ.жен.
взятка, алла тыттарни (саккуна пăсма хистесе хаклă япала е укçа пани); дать взятку взятка пар, алла тыттар ♦ с него взятки гладки унран нимĕн те ыйтаймăн

всё-таки

1. частица, подчеркивает противопоставление мĕнле пулсан та, çапах та; Может быть, ты согласишься всё-таки? Тен, эсĕ килĕшетĕн çапах та?
2. союз (син. несмотря) пулин те; Сапоги дорогие, и всё-таки я их куплю Атă хаклă пулин те эпĕ ăна туянатăп

дар

сущ.муж., множ. дары
1. (син. подарок, приношение) парне, кучченеç; принести в дар парне пар, парнеле; щедрый дар пысăк парне, хаклă кучченеç
2. (син. способность, талант) пултарулăх, талант; литературный дар çыравçă пултарулăхĕ; божий дар Турă пиллени ♦ дары природы çут çанталăк пуянлăхĕ; потерять дар речи чĕлхесĕр пул, калаçайми пул (тĕлĕннипе, аптăранипе)

дорогой

прил., дорого нареч.
1. (ант. дешёвый) хаклă; дорогой товар хаклă тавар; билет на самолёт стоит дорого самолёт билечĕ хаклă тăрать
2. хаклă, паха, пысăк пĕлтерĕшлĕ; время дорого вăхăт хаклă; дорого внимание к пенсионерам пенсионерсем тĕлĕшпе тимлĕ пулни паха
3. (син. любезный, милый) хаклă, савнă, хисеплĕ; Мы вас приветствуем, дорогие гости! Эпир сире саламлатпăр, хаклă хăнасем!

доступный

прил., доступно нареч.
1. çитмелле, кĕмелле, çитме майлă; места, доступные для охотников сунарçăсене çитме майлă вырăнсем
2. (син. недорогой) хаклă мар, туянма майлă; продажа товаров по доступным ценам таварсене туянма майла хаксемпе сутни
3. (син. доходчивый, понятный) ăнланмалла, уçăмлă, ăс çемми; изложить доступно анланмалла каласа пар

драгоценность

сущ.жен.
хаклă япала; драгоценности капăрлăх, ахах-мерчен, ылтан-кĕмĕл

драгоценный

прил.
1. питĕ хаклă, хаклăран хаклă (япала); драгоценные камни хаклă йышши чулсем
2. (син. важный, значительный) хаклă, паха, пысăк пĕлтерĕшлĕ; драгоценные исторические документы пысăк пĕлтерĕшлĕ истори хучĕсем

драть

глаг. несов.
1. что (син. разрывать) çур, çĕт, тăпăлтар; дети так и дерут обувь ачасем ата-пушмака часах çĕтеççĕ
2. что (син. снимать) сӳ, хулăла; драть лыко пушăт сӳ; драть шкуру с медведя упа тирне сӳ
3. кого-что (син. пороть; дёргать) хĕне, вĕт, çаптар; турт, тăпăлтар; драть плетью пушăпа çаптар; драть за уши халхаран тăпăлтар
4. (син. обирать) сӳ, сăптăр, хаклă ыйт (таваршăн, ĕç тунăшăн)
5. (син. царапать, раздражать) çунтар, чĕпĕт; перец дерёт рот пăрăç çăвара çунтарать ♦ драть горло хытă кăшкар; драть нос сăмсана каçăрт

жемчуг

сущ.муж., множ. жемчуга
ĕнчĕ (шапа хуранĕнче чăмăртанса пулакан хаклă чул); украшения из жемчуга ĕнчĕ капăрлăхĕ

заём

сущ.муж.
1. кивçен; кивçене кĕни, кивçен илни; заём денег укçа кивçен илни
2. заём (патшалăх укçалла саракан хаклă хут); облигации займа заём облигацийĕсем; выиграть по займу заёмпа выляса ил

зато

союз (син. однако)
анчах, ун вырăнне; вещь дорогая, зато хорошая япали хаклă, анчах лайăх

излишний

прил., излишне нареч.
ытлашши, ытлă, иптĕк; ытла; излишне дорогой костюм ытла хаклă костюм; излишне говорить об этом кун çинчен калаçма та кирлĕ мар

камень

сущ.муж., множ. камни
чул; мостить улицу камнем урама чул сар ♦ драгоценные камни хаклă йышши чулсем; камни в почках пӳрери чулланчăк; держать камень за пазухой тавăрма ĕмĕтленсе пурăн; краеугольный камень тĕп никĕс; камень на сердце хуйхă пусни; камень с души свалился чĕре лăштах пулчĕ, чун лăпланчĕ; камня на камне не оставить тăнч ту, тĕп ту

карман

сущ.муж.
кĕсье; боковой карман айккинчи кĕсье; карманы пальто пальто кĕсйисем; положить блокнот в карман блокнота кĕсьене чик ♦ не по карману укçа çитмест, ытла хаклă; у него толстый карман унăн кĕсйи хулăн (укçа нумай); держи карман шире кĕтсех тăр, кĕтни усăсăр; за словом в карман не полезет сăмахшăн кивçене каймасть

корона

сущ.жен. (син. венец)
патша кăшăлĕ (ылтăнпа хаклă чулсенчен тунă капăрлăх) ♦ шахматная корона шахматри çĕнтерӳ (пĕтĕм тĕнчери ăмăртура çĕнтерни)

металл

сущ.муж.
металл; чёрные металлы хура металсем (тимĕр, хурçă, чугун); драгоценные металлы хаклă йышши металсем (ылтăн, кĕмĕл, платина)

недорогой

прил. (син. дешёвый), недорого нареч.
хаклă мар, йӳнĕ; недорогой материал хаклă мар пусма-тавар; продать недорого йӳнĕпе сут

но

союз , выражает противопоставление, ограничение
анчах, çапах та, пулин те; эта вещь хорошая, но дорогая ку япала аван, анчах хаклă; мы устали, но всё же дошли вовремя эпир ывăнтăмăр, çапах та вăхăтра çитрĕмĕр

слишком

нареч.
ытла, ытлашши; ытла та; это слишком дорого ку ытла та хаклă

стоить

глаг. несов.
1. чего и с нареч. тăр; шапка стоит дорого çĕлĕк хаклă тăрать
2. 1 и 2 л. не употр., чего и с нареч. ыйт, кирлĕ пул; стоило большого труда нумай вăй хумалла пулчĕ
3. безл., с неопр. ф. (син. заслуживать) -ма (-ме) юрать; -малла (-мелле); эту книгу стоит прочитать ку кĕнекене вулама юрать ♦ Не стоит! Нимех те мар! (тав тунине хуравлани)

цена

сущ.жен., множ. цены
1. (син. стоимость, плата) хак; цена товара тавар хакĕ; снижение цен хаксене йӳнетни; купить по высокой цене хаклă хакпа туян; сойтись в цене хак пирки çураç
2. (син. роль, значение) пĕлтерĕш, сулмаклăх, хак; знать цену времени вăхăт пĕлтерĕшне ăнлан ♦ любой ценой кирек мĕнле майпа; цены нет шутсăр паха; он знает себе цену вăл хăйне пысăка хурать

ценность

сущ.жен., множ. ценности
1. (син. стоимость) хак, хаклăх; картина большой ценности хаклă картина
2. чего (син. важность, значение) пĕлтерĕш; ценность новой технологии çĕнĕ технологи пĕлтерĕшĕ
3. обычно множ. хаклăх, хаклă япала; культурные ценности пурлăх

ценный

прил.
1. (син. дорогой) хаклă; ценная вещь хаклă япала
2. (син. важный, нужный) паха, пысăк пĕлтерĕшлĕ; ценное предложение паха сĕнӳ ♦ ценные бумаги хаклă хутсем (акцисем, облигацисем, векселъсем т. ыт.)

чересчур

нареч. (син. слишком)
ытла та, ытлашши, виçесĕр; товар чересчур дорог тавар ытла та хаклă

щедрый

прил.
1. (син. скупой), щедро нареч. юмарт, тарават, ырă кăмăллă; он щедро угостил нас вăл пире тарават хăналарĕ
2. (син. богатый; ант. скудный) илпек, тулăх, пуян, хаклă; щедрый подарок хаклă парне

эквивалентный

прил., эквивалентно нареч. (син. равноценный)
тан, танлă, тан хаклă; эквивалентный обмен товарами тан хаклă таварсемпе улăшни

эмиссия

сущ.жен.
эмисси (хаклă хутсем, хут укçа кăларни)

ювелир

сущ.муж.
ювелир (хаклă чулсенчен, ылтăн-кĕмĕлрен капăрлăх ăсталакан)

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

втридорога

питĕ хаклă.

прииск

прииск (хаклă йышши металсене тупса кӑларакан вырӑн).

цениться

1 и 2 л. не употр. несов. хаклă тăр, паха шутлан, (мĕнле те пулин) хакпа çӳре (тавар).

ценность

ж. мн. нет 1. пахалăх; картина большой ценности пит хаклă картина; 2. хаклă япаласем, паха япаласем.

бесценный

1. ытла та хаклă, питĕ паха; чунтан-вартан юратакан (тус); 2. ниме тăман, питĕ йӳнĕ тăракан; бесценная посылка хакне хумасăр яракан посылка.

бирюза

бирюза (кăвакрах, симĕсрех тĕслĕ хаклă йышши чул).

близкий

1. çывăх, çывăхри; 2. хаклă, паха; близкая родня тач тăван, çывăх тăван.

бостон

бостон (хаклă йышши çӳхе çăм пустав).

брильянт

брильянт (алмазран кĕтеслĕ-кĕтеслĕ якатса тунă хаклă йышши чул).

Чăвашла-тутарла словарь (1994)

хаклă

кыйбат, кыйммәт, кадерле

Социаллӑ сӑмахлӑхӑн вырӑсла-чӑвашла словарӗ (2004)

акция

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

биржа

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

бумага

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

валютный

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

дилер

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

купон

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

номинал

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

облигация

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

реликвия

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

эмиссия

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

Çавăн пекех пăхăр:

хаклантар хаклат хаклаш хаклашу « хаклă » хаклăлан хаклăлат хаклăх хаксăр хаксăрлан

хаклă
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org