Шырав: ӳпке

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

артери

артериальный
ӳпке артерийĕсем — легочные артерии
артери юнĕ — артериальная кровь
артерири пусăм — артериальное давление

ливер

ливер (ӳпке-пĕвер)

плевра

анат.
плевра (ӳпке хутаççин çурхахĕ)

пневмони

мед.
пневмония (ӳпке шыççи)

стетоскоп

мед.
стетоскоп (чĕре, ӳпке таврашне итлемелли хатер)

туберкулез

туберкулезный
ӳпке туберкулезĕ — туберкулез легких
шăмă туберкулезĕ — костный туберкулез
туберкулезпа чирлĕ çын — туберкулезный больной
туберкулез диспансерĕ — противотуберкулезный диспансер
туберкулез ерни — туберкулезная инфекция

фтизиатри

мед.
фтизиатрия (медицинăн ӳпке туберкулĕзне тĕпчекен пайĕ)

чир

1.
болезнь, заболевание
недуг книжн.
хворь прост.
ăшчик чирĕсем — внутренние болезни
вар-хырăм чирĕ — желудочное заболевание
вăрах чир — хроническое заболевание
вĕри чир — горячка, тиф
касу чирĕ — повальное заболевание, поветрие
сикекен чир — заразная болезнь
ерекен чир — заразная болезнь
тииĕс чирĕ — морская болезнь
тытамак чирĕ — эпилепсия, падучая
ӳпке чирĕ — легочное заболевание, туберкулез
хавшатакан чир — изнурительная болезнь
хĕрарăм чирĕсем — женские болезни
шыв чирĕ — водянка
чир паллисем — признаки, симптомы болезни
чир историйĕ — история болезни
чир таврăнни — рецидив болезни
чир ерт — 1) заразить 2) заразиться
чир ертекен микробсем — болезнетворные микробы
чире пер — прикидываться больным, симулировать болезнь
чире кай — 1) тяжело заболеть 2) страдать хроническим недугом
чиртен сыват — излечить от болезни
чиртен хăтăл —  избавиться от недуга
Чир вырăнне вăй кĕрет, хуйхă вырăнне — кĕмест. — посл. После болезни человек оправляется, а после перенесенного горя — нет.

шыçă

2.
нарыв, нагноение
воспаление

аппендикс шыççи — аппендицит
пӳре шыççи — нефрит, воспаление почек
пыр шыççи — мед. ангина
ӳпке шыççи — воспаление легких, пневмония
шыçă кас — вскрыть нарыв

эмфизема

мед.
эмфизема (организмăн пĕр-пĕр пайне сывлăш пухăнни)
ӳпке эмфиземи — эмфизема легких

ӳпке

анат.
легкое и легкие

ӳпке

легочный
сывă ӳпке — здоровые легкие
ӳпке туберкулезе — туберкулез легких
ӳпке тымарĕсем — анат. бронхи
ӳпке шыçни — воспаление легких
унăн пĕр ӳпкине касса кăларнă — у него одно легкое удалено

ӳпке-пĕвер

собир.

1.
внутренности, легкие и печень
ӳпке-пĕвер пăсăлни — заболевание внутренних органов

ӳпке-пĕвер

ливерный
ӳпке-пĕвер кукăлĕ — пирожок с ливером
ӳпке-пĕвер кăлпассийĕ — ливерная колбаса

ӳпке-сапка

собир.
обида, недовольство
пиртен ӳпке-сапка таврашĕ пулман — у нас не было никаких недовольств

çурхах

пленочный
перепончатый

ӳпке çурхахĕ — анат. легочная плева
хăлха çурхахĕ — анат. барабанная перепонка
çурхах сунат — перепончатые крылья
çурхах çунатлисем — зоол. перепончатокрылые
аш-какайа çурхахран тасат — очистить мясо от пленки

хутаç


кĕтӳç хутаççибот. пастушья сумка
ӳпке хутаççи çурхахĕ анат. плевра
хутаç çакуст. пойти с сумой, пойти по миру

Чăваш чĕлхин çĕнĕлĕх словарĕ

пульмонологи

п.с., мед. Сывлав органĕсен (ӳпке, тип пыр т.ыт.) чир-чĕрĕнчен сывалма тата упранма пулăшакан медицина пайĕ. Пульмонологи уйрăмĕнче выртакансем... Ч-х, 1999, 14 /, 2 с. Строительсен больницинчи пульмонологи уйрăмĕнче сипленмелле пулчĕ. ЧХ, 1999, 28 /, 3 с.

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

чаххутка

тип чир; ӳпке çĕрни. Ку кĕнеке çинче … чаххутка (тип чир) çинчен … каланă [Сборник 1903:VI]; Чаххуткăпа (ӳпке çĕрнипе) вилекен чăваш хушшинче ытла та нумай [Комиссаров 1918:8].

ӳслĕк

ӳпке ыратни [Сельский 1910:11].

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

воспаление

сущ.сред.
шыçă, шыçни; воспаление лёгких ӳпке шыççи

лечиться

глаг. несов.
сиплен, сывал; лечиться в больнице больницăра сывал; лечиться от воспаления лёгких ӳпке шыççинчен сиплен

лёгкие

сущ.множ.; един. лёгкое сред.
ӳпке; воспаление лёгких ӳпке шыççи; рак лёгких ӳпке ракĕ; набрать полные лёгкие воздуха ӳпке тулли сывласа ил

ливер

сущ.муж.
ӳпке-пĕвер; пирог с ливером ӳпке-пĕвер кукăлĕ

ливерный

прил.
ӳпке-пĕвер -ĕ; ливерная колбаса ӳпке-пĕвер кăлпассийĕ

объем

сущ.муж.
калăпăш, хапа, пысăкăш; объём здания çурт пысăкăшĕ; объём лёгких ӳпке калăпăшĕ

туберкулёз

сущ.муж.
туберкулёз (ӳтĕн нумай органĕсене сиенлекен йывăр чир); туберкулёз лёгких ӳпке туберкулёзĕ

функция

сущ.жен.
ĕç, тивĕç; функция лёгких ӳпке тивĕçĕ; функции налоговой полиции налук полицийĕн тивĕçĕсем; добросовестно выполнять служебные функции ĕçри тивĕçсене тӳрĕ кăмăлпа пурнăçла

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

сапак

(сабак), кисть ягод, черешок с ягодами. Альш. Щибач. Пĕр сапакне татса ил. Тюрл. Пилеш сапакки. N. Сапак, черешок, напр., у ягоды, черемухи (çупкăм — вся кисточка). Юрк. † Çĕмĕрт-йывăç сапакра, палан-йывăç чечекре. Хурамал. Сапак тесе пилешĕн пĕрчи ушкăнне калаççĕ. АПП. † Пилеш айĕнчен тухнă чух пилеш сапакки саланчĕ. Çутт. 145. Хурлăхан тĕммисем çинче çырла сапаккисем хĕп-хĕрлĕ пиçсе ларнă. Ала 62. † Хура шыв тăрăх çĕмĕртлĕх, сапакне тая лараçке. || Кисточка. Юрк. † Тăваткăл кӳме — сарă кӳме, тăватă кĕтессинче тăватă сапак. || Стручек. N. † Ешĕл сапак мĕшĕн, ай, ешĕл-ши, çамрăк ĕмĕр мĕшĕн те, ай, кĕске-ши. Бур. † Арпус чечек мĕшĕн шурă-ши, ешĕл сапак мĕшĕн ешĕл-ши? Тюрл. Сапак, стручек. Ib. Пăрçа сапакки. || Снизки. ЧП. Вуникĕ мерченĕн сапакки çук. Кĕвĕсем. Вуник пĕрчĕ мерчен сапакĕ çук. Янтик. † Сакăр пĕрчĕ мерчен сапаксăр, пирĕн çамрăк пуçсем телейсĕр. Кĕвĕсем. Симĕс сапак хушшине ӳпке-мерчен ан тирĕр. См. ӳпке-мерчен. || Назв. бус. К.-Теняк. Изамб. Т. Сапак, какое-то украшение. МПП. Сапак, зеленый камень или бусы (украшенне). N. † Йывăçран сапак туни çук, ырă тумтир çумне хуни çук. [См. саяк]. || Петля у пуговицы (и вся пуговица?). МД. † Аçалă-амалă ывăл-хĕр кĕмĕл тӳме сапакĕ. || Membrum virile. Елле. Сапакки ĕçлемест. Non surgit, quasi praemortuum jacet m. eius.— Observare solent Tschuvaschorum feminae virorum suorum gravi aliquo morbo laborantium inguina; quae si matutinis languida atque inertia iacere videriut, invitabilis mortis signum id esse arbitrantur. N. Сапак тесе пĕчĕк ачасен тӳммине калаççĕ.

сапка

присловье к ӳпке, в знач. — обида, недовольство. См. ӳпке-сапка.

сула

сола, селезенка. КС., В. Олг., Пшкрт. Шибач. Сола (çын сули чĕлхе пек). N. Малярия чухне сула пысăкланса çитĕнет. Сред. Юм. Сола — выльăх пуссан, ӳпке панчен тохакан чĕре майлă какай. Ст. Чек. Пуснă выльăх сулине хĕрарăма параççĕ, арçын ăна, сулине, çимест; ăна арçын çисен, лашана сула пулат, теççĕ.

çамка

(с'амга), лоб. N. † Хĕреслĕ тенкĕ — кив тенкĕ, çакăр тухья çамкине; хĕр курассăр килсессĕн, тухăр аслă урама. N. † Çырмасăр шур хут хуралмас, çамкасене çырни çухалмас. Ст. Ганьк. † Атте-аннере ӳпке мар, турă çырни çамкара. Я не сержусь на родителей, ибо так суждено. Рекеев 5. Çамкана çырнинчен иртме çук. („Суженого конем не объедешь“. Послов.). ЧП. Çамкана çырни çухалмĕ. || „Фронтон“. Синерь. Çав пӳрт çамкинче пĕр кайăк ларать, тет. || Склон (горы). Альш. Лере, сăрт çамки çинче, Пушчă ларни курăнат. Утăм. Çара çамка ту айĕнче савса ларать Хăмăшлăх ялĕ. || Мыс? Алекс. Нев. „çăхан чулĕ“ тиекен çамкара.

çип-çĕлен

красный тонкий червь, длиною от одного до полутора вершка; водится в болотах. Б. Аккоз. Çип-çĕлен çын ăшне кĕрет теççĕ; нумайăн кĕрсен, çынна вĕлерме те пултарать. Ст. Чек. Çип-çĕлен, червячок, неболыной, тонкий, живет в стоячей воде; попав в тело человека, вызывает опухоль. Слеп. Çип-çĕлен орана сăхать, тирет, шыçса каять (т. е. нога); орашне (= ора ăшне) шăтарса кĕрет. ДФФ. Тата ăншăрт ӳкнипе, çил хаярĕ ленкнипе, ие çыпăçнипе, е çип-çĕлен кĕнипе чире каять, тесе ĕненетчĕç. КС. Çип-çĕлен лаша хӳринчен (из конского волоса) пулать, теççĕ: урана кĕрсе каять те, ура юхакан пулать, теççĕ. Хурамал. Çип-çĕлен ăшăк шывра пурăнать. Вăл шурă, çип пек пулать, çурă аршăн тăршши; пĕр шит тăршшисем те пулаççĕ. Вĕсем çырмара хур-чĕпписем ăшне кĕреççĕ; хур-чĕпписем вара нумай пурăнмаççĕ, вилеççĕ. Шывра çӳренĕ чух çын урине кĕрет, теççĕ. Вăл ӳт ăшĕнче çиялтан кăна çӳрет. Ăна вара чăхха пусаççĕ те, чăхă ӳпкипе çавна çыхаççĕ; çип-çĕлен пулсан, çав ӳпке ăшне тухать, теççĕ.

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

воспаление

шыçни, хĕрелсе тăни, юнăхни, пиçĕхни (куç), шыçса пӳрленсе тăни; воспаление лĕгких ӳпке шыçни.

чахотка

мн. нет разг. чахотка, туберкулёз, ерекен ӳпке чирĕ.

туберкулёз

мн. нет туберкулёз (ӳпке чирĕ).

Чĕрчун ячĕсен чăваш-вырăс-латин словарĕ

шĕвĕрĕлчен

глист — lumbricus; вĕтĕ шĕвĕрĕлчен острица — enterobius vermicularis; галл шĕвĕрĕлченĕ галловая нематода — meloidogyne marioni; сухан шĕвĕрĕлченĕ луковая нематода — rhizoglyphus echinopus; çĕрулми шĕвĕрĕлченĕ картофельная нематода — heterodera rostochiensis; тулă шĕвĕрелченĕ пшеничная нематода — anguina tritici; ӳпке шĕверĕлченĕ диктикаула — dictyocaulus vivparus; хăю еверлĕ сарлака шĕвĕрĕлчен лентец широкий — diphyllobothrium latum

Чăвашла-тутарла словарь (1994)

ӳпке

үпкә

Çавăн пекех пăхăр:

ӳнер ӳпĕн ӳпĕнтер ӳпĕнчĕк « ӳпке » ӳпке шĕвĕрĕлченĕ ӳпке-пĕвер ӳпке-сапка ӳпкев ӳпкевлĕ

ӳпке
Пуплев пайĕ
Япала ячĕ
 
Фонетика
4 саспалли
 
Семçе сăмах
 
Чĕлхе
Чăвашла
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org