Шырав: авăн - Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

Шыракан сăмаха çырăр:   
«Чăвашла-вырăсла словарь (1982)» сăмахсарта кăна шырамалла
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

авăн

I.

1.
овин

авăн

овинный
авăн вучахĕ — овинная яма
авăн сарайĕ — рига
тырра авăнпа типĕтни — овинная сушка хлеба

авăн

2.
снопы для сушки
авăн антар — снимать снопы с овина (после сушки)
авăн ту (хур) — ставить снопы в овин

авăн

3.
хлеб для обмолота, насад
авăн юпи — шиш (столб для шишкования хлеба)
авăн аштар — шишковать (обмолачивать хлеб, гоняя лошадей по снопам)
авăн сар — настилать снопы для молотьбы
авăн çап — молотить хлеб

авăн

4.
молотьба, обмолот, время обмолота
авăн вăхăчĕ (çийĕ) — время молотьбы
авăн карти — гумно

авăн


авăн сăри
уст. празднество по окончании молотьбы
авăн уйăхĕуст. сентябрь (букв. месяц молотьбы)

авăн

II. диал.

1.
западня (яма для ловли зверей)

авăн

2.
клетка (для птиц)
чĕпĕ авăнĕ — клетка для кормления цыплят

авăн

III. глаг.

1.
гнуться, сгибаться, изгибаться, искривляться
кĕпер катти авăнать — балки моста прогибаются
йывăç авăнса ӳсет — дерево растет криво
авăнса ан — пригнуться (к земле)
авăнса кĕр — вогнуться
авăнса пĕт — изогнуться (во многих местах)
ан авăн, шĕшкĕ, ан авăн та кăштах çилĕ вĕрнипе — фольк. не гнись, орешник, не гнись от легкого ветра

авăн

2.
петлять, извиваться, делать извилины
шыв улăх тăрăх авăнаса юхать — речка петляет по лугу

авăн

3.
нагибаться, наклоняться
алăкран авăнса кĕр — войти в дверь нагнувшись
авăнса лар — 1) перегнуться, сильно изогнуться 2) сидеть согнувшись
Йăпăлти сакăр çĕртен авăнать. — посл. Подхалим в восемь дуг изгибается.

авăн

4. перен.
гнуться, ломаться, поддаваться
дрогнуть

тăшман хĕснипе авăнмарăмăр — мы не дрогнули под натиском врага

авăнтар

1.
понуд. от авăн III.

вучах

1.
очаг
авăн вучахĕ — уст. очаг в овине (для просушивания снопов перед обмолотом)
лаçра вучах çунать — в очаге летней кухни горит огонь

икерчĕ

(икерч)
общее название жареных и печеных мучных изделий плоской формы:
блин
и блины,
оладья
и оладьи,
лепешка
и лепешки и т. д.
кăвас икерчи — лепешки из кислого теста
çатма икерчи — блины
тăпăрчă икерчи — ватрушки с творогом
Иккĕн икерчĕ çиме лайăх, тăваттăн авăн çапма лайăх. — погов. Вдвоем хорошо есть блины, вчетвером — молотить.

кĕркунне

осенью
иртнĕ кĕркунне — прошлой осенью
йĕпе-сапаллă кĕркунне — дождливая осень
типĕ кĕркунне — сухая осень
ылтăн кĕркунне — золотая осень
кĕркунне енне — к осени
кĕркунне çитет — приближается осень
кĕркуннене хăвар — отложить до осени, оставить на осень
Кĕркунне курак та пуян. — погов. Осенью и грач — богач.
Кĕркунне кĕрĕкпе, çуркунне çурхахпа. (Авăн). — загадка Осенью в шубе, а весной нагишом. (Овин).

лайăх

хорошо, славно
лайăх лаша — добрый конь
лайăх çанталăк — хорошая погода
лайăх вĕрен — хорошо учиться
ĕçе лайăх ту — выполнить работу хорошо
лайăх кантăмăр — мы славно отдохнули
ним лайăххи те çук — нет ничего хорошего
лайăхран та лайăх — 1) лучший из лучших, превосходный 2) превосходно, замечательно
Çула кайма тухсан, юлташу хăвăнтан лайăх(рах) пултăр. — погов. Пусть попадет тебе в спутники человек лучше тебя самого.
Хитре — виçĕ кунлăх, лайăх — ĕмĕрлĕх. — посл. Красивое — на три дня, хорошее — навеки.
Иккĕн икерчĕ çиме лайăх, тет, вуниккĕн авăн çапма лайăх, тет. — погов. Вдвоем хорошо блины есть, а молотить (зерно) хорошо артелью в двенадцать человек.

тăпач

1.
цеп
тăпач аври — цеповище
тăпач вулли — цеповище
тăпач йывăççи — било
тăпачпа авăн çап — молотить цепами

тинĕс

морской
тăвăллă тинĕс — штормовое море
тинĕс кукăрĕ — морской залив, бухта
тинĕс çынни — помор
тинĕс çӳревçи — мореплаватель
тинĕс чарланĕ — морская чайка
тинĕс лешенчи — заморский уст.
тинĕс çывăхĕнчи — приморский
тинĕсри чĕрчунсем — морские животные, морская фауна
Тинĕс варринче авăн çунать. (Сăмавар). — загадка Посреди моря топится овин. (Самовар).

яшка

общее название первых блюд:
похлебка, щи, суп т. ыт.
купăста яшки — щи
пулă яшки — уха
салма яшки — суп с салмой ( см. салма )
сĕт яшки — молочный суп
чăх яшки — суп с курицей
яшка хуранĕ — котел, в котором варят суп
яшка антар — 1) снимать варево с огня 2) разливать суп по тарелкам


авăн яшки
уст. пиршество после завершения молотьбы
яшка çăвĕ — топленое сало
яшка тăварĕ — поваренная соль

çап

10.
молотить, обмолачивать
авăн çап — молотить, вести молотьбу
тăпачпа çап — молотить цепами
тырра комбайнпа вырса çап — убирать хлеб комбайном
Иккĕн автан çиме, вуниккĕн авăн çапма аван. — посл. Вдвоем сподручно уплетать курятину, а артелью в двенадцать человек— молотить хлеб.

ĕçкĕ

1.
пиршество, пирушка, пир
выпивка
прост.
авăн ĕçки — уст. пирушка по случаю окончания молотьбы
ĕçкĕ халăхĕ — гости
ĕçкĕ юррисем — застольные песни
ĕçкĕ ĕç — устраивать пир, пировать
ĕçкĕ ту — устраивать пир, пировать
ĕçке кай — идти в гости, на пирушку
ĕçке чĕн — созывать, приглашать гостей на пир

Çавăн пекех пăхăр:

аварисĕр авă авăк авăклан « авăн » авăнлăх авăнтар авăнчăк авăнчăклан авăнчăклантар

авăн
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org