Шырав: вит

Шыракан сăмаха çырăр

Шырав вырăнĕ:

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

1.
крыть, покрывать
тимĕр витнĕ пӳрт — крытая железом изба
витмелли тимĕр — кровельное железо
эмаль витнĕ савăт-сапа — эмалированная посуда
витнĕ йĕтем — крытый ток
тавралăха шурă юр витсе хучĕ — все вокруг покрылось белым снегом
витсе пĕтер — закончить крыть
витсе тух — закончить крыть
витсе çавăр — покрыть со всех сторон
2.
закрывать, прикрывать
савăта хупăлчипе вит — закрыть посуду крышкой
витсе ларт — захлопнуть
3.
накрывать, одевать чем-л.
тăлăппа вит — накрыть тулупом
простыньпе вит — покрыть простыней
витсе яр — накрыть
4.
оберегать, спасать
инкекрен витсе тăр — оберегать от несчастных случаев
5.
проникать, проходить во что-л., одолевать, брать что-л.
ку йывăçа пуртă та витмест — это дерево и топор не берет
çӳçне тура та витмест — его волосы и гребенка не берет
Куç курать те шăл витмест. — посл. Видит око, да зуб неймет.
6.
промокать
урана шыв витрĕ — ноги промокли
шыв витмен тумтир — непромокаемая одежда, водонепроницаемая одежда
Сăсар тирне шыв витмест, тайма пуçа хĕç витмест. — посл. Мех куницы вода не промочит, повинную голову меч не сечет.
7.
иметь сбыт
витекен тавар — ходовой, ходкий товар
витмен тавар — неходовой товар
8.
покрывать расходы, окупаться, оправдывать себя
хакне витмен ĕç — нерентабельное дело, которое не покрывает затрат
9.
одолевать, побеждать
сывă çынна чир витмест — закаленный человек болезни не поддается

апат витет — естся с аппетитом

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

покрывать
одевать
зарывать
проникать

шыв витрĕ ата витĕр — вода проникла через сапоги
халĕ шыв витмест — теперь вода не пройдет, вещь не промокнет
вар витти — понос

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

проникать, врезываться. Старак. Ку хурăна ниепле пуртă та витеймĕччĕ. N. Шăл витет (хыт япалана). N. Унăн шăл витет (= çынна сăмахпа çĕнтерет). Хора-к. Куç курать те, шăл витмест. (Послов.). || Проникать, промочить, просачиваться; пронимать. N. Шыв витет. Вода проникает. Ч. П. Сăсар тирĕ кĕрĕке çăмăр витмес, тееççĕ; леш кассенĕн каччисем, тӳре умне тăрсассăн, сăмах витмес (не могут убедительно говорить), тееççĕ. N. Ивана тула шыв çине (на мокредь) ан кăлар, шыв витсен, пăсăлат. Утар. Тавара шыв витнĕ. Ib. Кута шыв виттĕр(ĕ) [или: çаппăр(ĕ), т. е. промокла]. Н. Седяк. † Шăпăр, шăпăр çăмăр çăвать, шурă курница тăрне йĕпетет; унăн тумламĕсе(м) пăт, пăт тăваççĕ, 12 хут пустава çав витет; пирĕн кӳршĕ-аршă пит элекçĕ, çамăрк (siс!) чĕре варне çав витет. Ст. Чек. Ку аша тăвар витмес. Это мясо не просаливается. Ст. Айб. † Кăвак лаша, кăтра çилхе, тураса йăс (= йĕс) тура витмерĕ. Такмак. Тайма (siс!) пуçа хĕç витмен, манăн сăмахăм сире витес çук (не проймет). Туй. Тайла пуçа хĕç витмен, пирĕн сăмах сире витмĕ, тет. Повинную голову и меч не берет (т. е. не сечет), так и наши слова вам нипочем. Сред. Алг. Атсем, пурте тайăлăр; тайăлнă пуçа хĕç витмен, тет; сире каласа сăмах витмен, тет. Калашн. 6. Вăл ахаль чух йăваш, тӳрĕ çын; пурăнăçĕ лăпкă чухне вăл хăй те лăпкă çын; анчах халĕ, арăмĕ мăшкăл курса чунĕ витнĕскер, вăл кĕрлесе тăракан тинĕс пек. N. Питĕ хĕн, чĕрене витĕрĕ (= витрĕ). Очень тяжело и горько. С. Дув. Сирĕнпе калаçса сăмах витмĕ. Ч. П. Сирĕн пек ырă çын умĕнче калаççа сăмахăм витмерĕ. N. Кунтисем варсене витрĕç ĕнтĕ. Пшкрт. Çын çынна çапсан: витрĕ-и? тет.— Витимерĕ, тет (еще не почувствовал). || Иметь сбыт. Сред. Юм. Пит витекĕн тавар (= пит каякан тавар). Хыпар № 20, 1900. Тимĕрçĕсем нумайланса пынипе манăн ĕç питех витми пулчĕ, çавăнпа эпĕ, укçа ытларах пуçтарас тесе, суту-илӳпе хăтлана пуçларăм. || Вино — яд. Эрех ĕçнĕ хыççăн апат пит витрĕ-ха (поел с аппетитом); ялан çапла тума кирлĕ-мен. Юрк. Ватăла пуçласан, çиме витми пула пуçласан (перестала съедаться с аппетитом), тĕсрен ӳкнĕ, сархайнă (побледнели). || Альш. † Тутлăях та чĕлхене пыл витмес. Приятные речи слаще меда. (Так толкует А. М. Шакмаков). См. витер.
крыть, покрывать, закрывать. N. Эпĕ вара: çемьесем мана ан курччăр, тесе, часрах улăмне каялле (sic!) витрĕм (снова покрыл соломою юпа шăтăкне). N. Çине тăлăп витмелле. Нужно покрыть его тулупом. Упа 795. Вăл вара хăйĕн намăсне епле-те-пулсан витесшĕн шухăшла пуçланă (думала о том, как бы ей покрыть свой стыд). Çутталла 153. Тăррине типĕ куракпа витнĕскер, пĕр ӳпле ларнă. Ib. Çав çырма патнелле каçхине-кăна мар, ĕнтрĕк витсенех, никам та яхăнне те пымаçтьчĕç (scr. пымасрĕç). Ала 90°. Кам уна витсе усранă çанашкал сивĕре? Юрк. Витнĕ кĕрĕке (крытую шубу) курасси хĕн. СТИК. Вăталăх акăшĕ виллине (труп его) йăтса, çул хĕррине тăпрапа витсе хучĕ (покрыла землею). В. Ив. Акнă чухнехи чи йывăр ĕç вăл — вăрлăха çĕрпе епле витесси. Т. VII. Ку тутар пророкĕ, шăтăк алтса, шыв тултарчĕ, тет те, чулпа витсе хуçĕ, тет. Кан. 1927, № 220. Сăрт, шуса анса, чул сарса тунă çула (шоссе) витсе лартнă (покрыл). Пшкрт. Витсерт = витсе ларт, т. е. покрой. || Ст. Яха-к. Хаяр çил-тăвăлсенчен, тискер пăрлă çăмăрсенчен витсе сыхласа тăр.
неупотр. гл., откуда: витĕн.
ведь. Сред. Юм. Сиксе каçмалла мар вит онта! (Тыр вырнă чôхне: амма выраймастăр эсир? тесен, çапла калаççĕ). Ib. Мĕн тăван çавăнпа? веç çăмăр çума пуçлать вит. Что ты с ним возишься? вон, ведь, дождик начинает накрапывать. N. Пирĕн пӳрт пур вит, мĕн тăвас пирĕн урăх пӳртпе? Ведь у нас есть изба, к чему нам другая? См. вĕт, вĕтĕ.
неизв. сл. в заумнон песне. Н. Чукалы. † Вит, вит, вит витула (scr. витула); хут, хут, хут хутюла. Сăрка-а, Сăркаакасси. Т(ĕ)ренче тăррй кĕленче салма. Пуяннине, чаплине парах мана хĕрне.
(вит’), то же, что вирт. Сред. Юм. Пôсри тип кôрăка, кив хăмăла, вăт (= вут) чăртса(= чĕртсе) ярса, çôнтарсан: вит янă, теççĕ. Ib. Посри кôрăка, хăмăла вăт чăртса ярсан, вит каят („огонь распространяется“).

Чăвашла-тутарла словарь (1994)

капларга, ябарга

Чӑвашла-эсперантолла сӑмах кӗнеки

[vitj]
kovri (kovru), ŝirmi (ŝirmu), tegi (tegu), superi (superu)
вит-ха мана — bonvolu kovri min
витмелли тимĕр — tegmenta lado
кăна шăл витмест — tio ne estas por miaj dentoj, miaj dentoj ne povas tion superi
витĕ — tegmento, kovrilo, tegilo
витĕм — kovro, tego
efiko, aŭtoritato, forto, influo
саккун витĕмĕ — efiko de la leĝo
витĕмлĕ — efika
konvinka, aŭtoritata, influa
витĕмлĕн — efike, aŭtoritate, konvinke
витĕмлентер — kreskigi efikon
витĕмсĕр — malmulte efika, neefika
витĕн —kovri sin (kovru vin)

Чӑваш чӗлхин этимологи словарĕ (1964)

1. «проникать», «проходить (насквозь)»; 2. «промокать»; 3. «иметь сбыт»; азерб., туркм., тур., кирг., казах., ног., ойр., тув., хак., к. калп. ӧт, узб. С. утӳm то же; чув. шыв витмен, кирг. суӧтпӧс, казах. су отпейтин, уйг. су ӧтмәдиған «водонепроницаемый» (плащ); чув. витмест, алт. И, кирг. ӧтпӧс, уйг. ӧтмәс, казах. ӧтпес, башк. ӳтмәс, узб. утмас «тупой» (нож).

Çавăн пекех пăхăр:

висте вистен вистенчĕк висячий « вит » витĕ витĕм витĕмлĕ витĕмлĕн витĕмлĕх

вит
Пуплев пайĕ
Еçхĕл
 
Фонетика
3 саспалли
 
Семçе сăмах
 
Чĕлхе
Чăвашла
 
Хыпарсем

2022, раштав, 08
Сайт дизайнне кӑшт ҫӗнетнӗ, саспаллисен страницинче хушма пайлану кӗртнӗ //Александр Тимофеев пулӑшнипе.

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Yoomoney: 41001106956150